Shuggie Bain – Douglas Stewart

Volgens Lily

Het lijkt een trend: na de dertienjarige Brian uit Zomervacht en de twaalfjarige Caitlyn uit Aquarium is het in Shuggie Bain de jonge Shuggie die een ellendige jeugd doormaakt. De Schotse Douglas Stuart heeft jaren lopen leuren met zijn manuscript voordat Shuggie Bain werd uitgegeven, en vervolgens een enorm succes werd. Hij won er zelfs The 2020 Booker Prize mee. Het boek kwam eerst in de Verenigde Staten uit waar Stuart woont, een aantal maanden later in Groot Brittannië. Het boek is sterk autobiografisch.

Zijn feestkleding lag klaar op haar bed. Het was zijn gangsteroutfit, het zwarte overhemd met de witte stropdas. In stilte kleedden ze zich aan, als een ongelukkig getrouwd stel dat naar een heel chic feest moest.

Shuggie is een kansarm jongetje dat opgroeit in een vervallen sociale huurwoning in Glasgow in de jaren tachtig. Het boek is ook een verhaal over onvoorwaardelijke liefde van een jongen voor zijn aan de drank verslaafde moeder. Want moeder Agnes verwijdert zich steeds verder van haar kinderen. Ze is getrouwd met een taxichauffeur die volop vreemdgaat. Op een gegeven moment gaat ze alleen met haar kinderen in een flodderwijk wonen waar ze al snel ruzie met iedereen krijgt. Toch probeert ze de glamour op te houden. Met mooie kleding, haar getoupeerd en een hagelwit gebit. Maar de drank neemt langzaamaan de overhand totdat Shuggie er compleet alleen voorstaat.

Agnes trok de kraag van haar mantel goed dicht en glimlachte ten afscheid. ‘O ja, ik heb je vent geneukt. Hij bakte er niks van.’ Ze snoof van afkeer bij de herinnering. ‘Zijn onderbroek zat vol met remsporen, echt zo gênant.’

Daarnaast worstelt Shuggie ook nog met zijn seksualiteit. Hij is homo en in het conservatieve Glasgow van de jaren tachtig is dat niet makkelijk. In eerste instantie steunt Agnes haar zoon nog. Maar dat duurt niet lang. Shuggie Bain is een beklemmend boek, tijdens het lezen wil je zo graag dat er andere keuzes gemaakt worden, maar het blijft ellende. Toch is Shuggie een jongetje waar je wel van moet houden.

Fragment

Daarna deed Shuggie zijn best om zijn ogen niet te lang op één punt te laten rusten, maar ondertussen bestudeerde hij heimelijk zijn vader. Hij wist bijna niets over hem en terwijl iedereen zat te eten, wierp hij steelse blikken op deze man en vroeg hij zich af waarom hij deze andere kinderen wel om zich heen duldde, maar hem in de steek had gelaten.
De onbekende man nam af en toe een slok melk, terwijl zijn blik onafgebroken als een zoeklicht over de anderen gleed. Als hij zijn glas weer neerzette, streek hij met zijn andere had voldaan over zijn glimmende snor. Pas toen Shuggie zelf nerveus over zijn bovenlip wreef, keek zijn vader eindelijk naam hem en namen ze elkaar zwijgend op.
Na het eten liet Joanie hem zien waar hij zou slapen. Het huis had dan wel een aparte eetkamer, maar bleek verder heel klein te zijn. De oudste zoon sliep in een eenpersoonsbed in een smalle kast onder die wonderbaarlijke trap. Hij gaf les, scheikunde of zoiets, en zijn kast hing vol met Star Trek-parafernalia, die allemaal met een onzichtbare draad aan het plafond waren bevestigd. Als hun oudste en slimste in de kast sliep, waar zou Shuggie dan wel niet terechtkomen?
Joanie nam hem mee naar boven en liep een paar slaapkamertjes voorbij. Er bleek nog een zevende Micklewhite te zijn, die ook Hugh heette, maar die zat interne op een kadettenschool. Joanie deed het kale peertje in zijn kamer aan en zei dat Shuggie, de nieuwe Hugh, hier kon slapen, ‘tijdelijk dan, hè.’ Het was een rommelige kamer: net geen kinderkamer meer maar ook nog geen grotemensenslaapkamer. Op de vensterbank waren groene soldaatjes vastgeplakt en aan de muren hingen posters van een blote Samantha Fox. Hugh Micklewhites kleren lagen nog in een grote hoop naast zijn bed, schoon en vuil door elkaar. Shuggie maakte een plekje vrij op de lakens en ging op het doorgezakte matras zitten. Zijn hoofd tolde.
Hij telde op zijn vingers. Catherine en Leek meegerekend had Shug veertien kinderen. Vier van zichzelf, uit zijn eerste huwelijk, dan Shuggie, met Catherine en Leek erbij, en tot slot de zeven halfvolwassen Micklewhites om de collectie compleet te maken. Shug had drie zoons die naar hem waren vernoemd: één Hugh per vrouw. Na deze optelsom begreep Shuggie dat hij blij mocht zijn met die drie uur die zijn vader aan hem had besteed.

Het nieuwe boek van Douglas Stewart
Titel: Shuggie Bain
Schrijver: Douglas Stuart
Uitgever: Nieuw Amsterdam

De overlevenden – Alex Schulman

Volgens Lily

De overlevenden van Alex Schulman is een prachtig boek. Ik kan niet anders zeggen. Alles wat ik over de inhoud van dit boek zou zeggen, is een spoiler. Want het verhaal zit zo ingenieus in elkaar. Dat je als lezer al meer weet bijvoorbeeld. Het verhaal gaat over de drie broers Pierre, Nils en Benjamin en hun jeugd in het vakantiehuis aan het meer ergens in Zweden. De spanning tussen de broers loopt op. Het hele boek werkt toe naar de tragedie die zich destijds heeft afgespeeld. Maar welke tragedie was dat?

Hij dacht dat hij het misschien bij het verkeerde eind had gehad. Hij dacht altijd dat mama was opgehouden te leven, maar misschien was ze alleen maar opgehouden met hem te leven, en met haar gezin.

Hun moeder is inmiddels overleden. Het contact met haar is nooit goed geweest. Ook het contact met elkaar zijn ze een beetje verloren. De reis naar het vakantiehuis is tevens een reis naar het verleden, toen ze door hun ouders volledig aan hun lot werden overgelaten.

En rouw verstomt je.
Pierre en Nils. Ik heb me zo vaak voorgenomen met jullie te praten dat ik uiteindelijk dacht dat ik het ook echt had gedaan.

Na een bezoek aan het huis van hun moeder vallen ineens alle puzzelstukje op de juiste plek. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? Ik zou zeggen: lezen dit boek!

Fragment

Je kunt niet zomaar een urn komen halen. U doet een aanvraag waarin u verzoekt een privé-asverstrooiing uit te mogen voeren, u schrijft waar u de as wilt uitstrooien en u voegt een kaart toe of een zeekaart als u dit op zee wilt doen. Vervolgens wordt deze door het provinciebestuur bekeken en na ongeveer een week laat het dan zijn besluit weten’.
‘We hebben helaas geen week de tijd. Dit moet vandaag gebeuren.’
‘Ik laat u geen urn meegeven als ik niet weet of er toestemming is verleend door het provinciebestuur.’
‘Kunt u niet gewoon naar deze papieren kijken? Dan kunt u zien dat er niets vreemds aan de hand is. We staan namelijk een beestje onder tijdsdruk.’
‘We hebben hier een gezegde,’ zegt de man, terwijl hij de documenten op dezelfde stapel legt. ‘Alles op zijn tijd en één ding tegelijk. Als je je met dit soort zaken bezighoudt, mag je geen haast hebben.’
Nils laat een kort lachje horen. Hij stopt de papieren methodisch terug in de map en sluit deze.
‘Dit is het geval. Vandaag zou mijn moeder worden begraven. En gisteravond waren mijn broers en ik in haar flat, om te kijken of daar nog dingen van waarde waren die we wilden hebben, voordat een verhuisbedrijf alles kwam weghalen. Boven in de bureaula van mijn moeder vonden we een brief waarop stond: In geval van mijn overlijden.’

Titel: De overlevenden
Schrijver: Alex Schulman
Uitgever: De Bezige Bij

Jij mag alles zijn – Griet Op de Beeck

Volgens Lily

Naast volwassenenliteratuur schrijft Griet Op de Beeck ook boeken voor jeugd. Jij mag alles zeggen is het boek dat ze schreef toen ze last had van een writers block. Het gaat over Lexi, die 9 jaar oud is en ooit een broertje had. Alleen leeft haar broertje niet meer en daar is haar moeder letterlijk ziek van geworden.

‘Ik kan me Amos niet herinneren,’ zegt Lexi, ‘zelfs niet als ik het heel hard probeer.’

Het is ontroerend om te lezen wat Lexi allemaal verzint om haar moeder weer aan het lachen te krijgen. Want dat deed ze vroeger, dat heeft ze gezien op foto’s. En wat ze allemaal doet gaat heel ver. Het bijzondere is dat je het hele verhaal in het hoofd van Lexi zit. Hoe zij de wereld ziet is mooi beschreven. In korte zinnen, goed te begrijpen.

Lexy weet niet wat ze moet zeggen. Ze durft niet te bewegen. Ze kijkt mama met grote ogen aan. Maar die staat daar maar te staan, schokkend, huilend. Dit zijn geen blije tranen, die zien er anders uit. Lexi haalt haar handen uit haar zakken. Ze weet zich geen houding te geven. Ze voelt zich kabouterklein nu. Ze heeft het weer verpest. Zij doet het nooit eens goed. Niet voor mama.

Lexi doet er alles aan om het haar ouders naar de zin te maken. Soms hartverscheurend om te lezen. Het boek is geïllustreerd met tekeningen van Linde Faas wat het een prachtige uitgave maakt.

Tante Arizona heeft niet alleen cornflakes gekocht, maar ook hummus. Speciaal voor Lexi, want zelf lust ze dat niet. Dat is lief van haar. Nu durft Lexi niks anders meer op haar toast te smeren. Terwijl ze eigenlijk vooral van afwisseling houdt.

Lees dit boek van een kind dat nog niet bedorven is door de wereld van volwassenen. Puur en mooi. Een aanrader!

Fragment

Lexi hoort de deur dichtslaan. Daar is papa. Ze zet het vuur onder het water voor de spaghetti op de hoogste stand. Papa komt binnen.
‘Wat gebeurt er hier allemaal?’
‘Ik maak pasta voor mama. En voor jou, natuurlijk.’
‘Echt waar? Kan jij dat?’
Lexi knikt. Ze is ook wel een beetje trots.
‘Ongelooflijk. Wat een voorbeeldige dochter hebben wij toch,’ zegt papa. Hij geeft haar een aai over haar haar en kijk in de pot. ‘Ruikt lekker zeg. Als het even lekker smaakt, mag jij vanaf nu elke dag koken.’
Heel even krijgt Lexi het benauwd, maar dan ziet ze dat papa grijnst. Hij maakt een grapje.
‘Is mama weer boven gebleven?’
Als papa die vraagt stelt, hoort ze altijd iets in zijn stem. Een toon, waarvan Lexi wou dat ze wist wat die precies betekende. Maar positief is het zeker niet. Misschien moet ze hem het rode boek eerst laten lezen, als mama toch bezig is met andere dingen.
‘Alleen maar na de middag,’ zegt Lexi zachtjes. ‘Ze heeft ook in de fauteuil gezeten, en ze is in de tuin geweest. Lexi probeert het zo vrolijk mogelijk te laten klinken.

Griet Op de Beeck
Titel: Jij mag alles zijn
Schrijver: Griet Op de Beeck
Uitgever: Prometeus

Confettiregen – Splinter Chabot

Volgens Lily

Ik zag de familie Chabot wel eens op tv en dan dacht ik altijd: dat is het perfecte gezin. Veel liefde, creativiteit en samenhorigheid. Na het lezen van Confettiregen van Splinter Chabot, de derde zoon, is me één ding wel heel duidelijk geworden. De acceptatie van het wel of niet gay zijn, ligt niet alleen bij de ouders maar te meer bij de persoon in kwestie zelf. Zelfs bij de familie Chabot ging dat niet vlekkeloos.

Ze glimlachte, trots twinkelde in haar ogen. Opeens besefte ik dat ik bang was geweest, die paar seconden, die paar stappen die ik in haar richting liep, bang dat ik haar teleur zou stellen. Maar dat was ze niet. Gelukkig. Overduidelijk niet.

Splinter Chabot schrijft met Confettiregen een prachtig boek. Hij voert hoofdpersoon Wobie (anagram van David Bowie) op, maar je weet van het begin af aan dat het zijn eigen verhaal is. Een verhaal dat begint bij zijn jeugd op de lagere school, naar de periode op de middelbare school en naar de periode dat hij het huis uit gaat om te studeren in Amsterdam. Wobie heeft eigenlijk alleen maar vriendinnen. Vriendinnen die al heel snel door hebben hoe het zit met Wobie: hij is gay maar durft daar op de een of andere manier niet voor uit te komen. De gehele middelbare schooltijd heeft hij een crush op Daniël. Maar durft er niets mee te doen. En hoeveel zijn ouders ook een hand proberen uit te steken: Wobie kan alleen dan toegeven dat hij gay is als hij er zelf aan toe is.

Aan het voeteneinde lagen de cadeaus. Zoals altijd prachtig ingepakt – mijn moeder maakte daar serieus werk van. Alsof de pakjes onderling ook een feestje te vieren hadden.

Het boek is sterk omdat het het eigen verhaal van Splinter is en daar kan natuurlijk niets fout aan zijn. Aan het einde biggelde er een traantje over mijn wangen omdat je zijn strijd gewoon voelt. Het boek is nu niet direct mooi literair geschreven. Alles wordt uitgelegd en daar kreeg ik wel eens de kriebels van. Het had van mij ook wel wat korter gemogen. Dat kat-en-muisspel tussen Wobie en Daniël wordt zo enorm uitgekauwd. Maar goed, al met al is Confettiregen toch een dikke aanrader! Ik ben fan van de familie Chabot!

In zijn ogen zag ik dat hij nog niet ver genoeg was, en ik zoende hem niet. Zijn tijd moest nog komen. In zijn ogen zag ik dat in zijn hoofd nog geen confettiregen bestond. Zijn tijd moest nog komen.

Fragment

We zaten in het theater. Billy Elliot. Een kwetsbaar jongetje maar o zo sterk als hij danste. Ballet. Pirouetjes. Ondertussen werd er drank doorgegeven. Daniël keek me aan en gaf mij de fles. Het was cola met wodka, maar met weinig cola. ‘Hier,’ zei hij, ‘maar doe wel voorzichtig.’
Het werd nog donkerder in de zaal. Stiller. Alsof er niet meer geademd mocht worden. Op het podium was nog maar één lichtspot aan. Billy zat op een houten krukje. Zo alleen, omringd door duister, maar wel in het volle licht. Gevangen in de ogen van de mensen die hem zagen, terwijl hij eenzaam en alleen was. Het licht scheen van boven. Hij zat met één been over het andere en pakte een envelop. De brief van zijn moeder. Een mama die niet meer mama kon zijn in het leven. Geen warme kussen, op schoot zitten of samen films kijken voor Billy. Hij pakte de brief en las hem voor.
Heel langzaam voelde ik mijn ogen warm worden. Warm van de tranen. Overvol. Ik huilde, dat wist ik. Ik huilde. Dacht aan mijn brief voor mijn mama. De jongens naast me moesten ook slikken. Iedereen was even alleen. Iedereen was even alleen met zijn mama. De jongens naast me moesten ook slikken. Iedereen was even alleen. Iedereen was even alleen met zijn mama in zijn hoofd. En iedereen wilde een knuffel en kus. Iedereen wilde weer even kind zijn, verstoppertje spelen en gevonden worden, tikkertje spelen en tikker zijn, iedereen wilde vooruitgeduwd worden op een schommel. Heel even was Daniël naar voren geschoven. De tranen bleven niet langer in mijn ogen zitten, maar gleden Maximaliaans over mijn wangen. Daniël hing iets naar voren en draaide toen, zo rustig en wijs als een uil, zijn hoofd naar mij toe, Ik keek niet terug, maar hij wist dat ik hem zag. Ik slikte. Hij zag hoe de tranen van mijn kin vielen. In mijn schoot. Hij bleef even kijken en schoof toen weer langzaam naar achteren.

Splinter Chabot
Titel: Confettiregen
Schrijver: Splinter Chabot
Uitgever: Spectrum

Het eiland van Arturo – Elsa Morante

Volgens Lily

Vorig jaar was ik voor het eerst van mijn leven op Procida, een eiland bij de kust van Napels (waar ik overigens ook voor het eerst was). Het eiland van Arturo is Procida. Dit boek van Elsa Morante gaat over Arturo, een jongen die opgroeit zonder moeder en een vader die er meer niet dan wel is. Maar ondanks dat is zijn vader zijn grote held! Arturo leest veel boeken, gaat niet naar school en vermaakt zich met alles wat hij op het eiland tegenkomt. Tot de dag dat zijn vader met een nieuwe bruid aankomt. Een meisje dat slechts twee jaar ouder is dan Arturo, maar een enorme aantrekkingskracht op hem heeft.

Inmiddels vielen me terwijl ik hem bekeek wat rimpels op onder zijn ogen, tussen zijn wenkbrauwen, bij zijn lippen. Jaloers bedacht ik: dat zijn de tekenen van de ouderdom. Wanneer ik ook rimpels zal hebben, is dat het teken dat ik volwassen ben, en dan kunnen hij en ik voortaan altijd bij elkaar zijn.

Het is een fantastisch boek! De schrijfstijl van Morante is weergaloos. Op de achterflap staat een citaat van Elena Ferrante (schrijfster van de Napolitaanse romans zoals De geniale vriendin): “Ik probeer te leren van Elsa Morantes boeken, maar ze zijn niet te overtreffen.”

Als je haar door het dorp zag lopen met haar dokterstas onder de arm, met grote, wijdbeense stappen, militaristisch en tegelijkertijd slonzig, leek ze eerder een of andere lage soldaat van de Turkse vloot die was gereïncarneerd als vroedvrouw.

Morante overleed in 1985, maar het boek komt op geen enkel moment ouderwets over. Met dit boek won Morante in 1957 als eerste vrouwelijke schrijver de prestigieuze Italiaanse literatuurprijs Premio Strega. Ook haar andere boeken zullen de komende jaren vertaald worden. Ik kan niet wachten!

Het moge echter duidelijk zijn dat ik mijn trots niet verloochende. Ik reageerde met kilte op zijn kilte. En aangezien ik me liever vrijwillig onttrok aan zijn kwetsende blikken, gedroeg ik me – zodat hij in geval niet het initiatief zou hebben – alsof ook ik zijn gezelschap meed, niet m

Fragment

Ik zei bij mezelf: ook ik zal vroeg of laat een mens kussen. Maar wie zal dat zijn? En wanneer? Wie zal ik kiezen, de eerste keer? En ik begon te denken aan de verschillende vrouwen die ik op het eiland had gezien, of aan mijn vader, of aan een ideale toekomstige vriend. Maar als ik me dergelijke kussen voorstelde leken ze allemaal flauw, waardeloos. Zozeer dat ik ze, door een soort bijgeloof, zelfs in gedachten allemaal afwees, omdat ik op een mooiere hoopte. Ik had het idee dat je nooit het ware geluk van kussen kon leren kennen als je de eerste, de meest lieflijke en hemelse nooit had gehad: die van je moeder. Dus om een beetje troost en rust te vinden stelde ik me in gedachten de scène voor van een moeder die haar kind met een goddelijke genegenheid kust. En dat kind was ik. Maar zonder dat ik het wilde leek de moeder niet op mijn echte moeder, de dode vrouw op de foto: nee, ze leek op N. Die onmogelijke scène herhaalde zich vele malen in mijn verbeelding, als in een fantastisch theater dat mijn eigendom was. Ik genoot er zo van dat ik er bijna in ging geloven, en als ik daarna in de werkelijkheid weer zag dat N. mijn halfbroertje kuste, leek hij me een indringer die mijn plaats had ingenomen en zij een verraadster. Ik voelde een driftige neiging om hen uit te schelden, om hun idylle wreed te verstoren: alleen mijn trots belette het me, terwijl mijn verstand me vergeefs bleef voorhouden: Met welk recht zou je?

Elsa Morante
Titel: Het eiland van Arturo
Schrijver: Elsa Morante
Uitgever: Wereldbibliotheek
isbn: 9789028450882

Het leugenachtige leven van volwassenen – Elena Ferrante

Volgens Lily

De Napolitaanse romans van Elena Ferrante heb ik verslonden! Gebeurde er veel in? Nee, maar de manier van schrijven van Ferrante vind ik gewoon fantastisch. Ook in de roman Het leugenachtige leven van volwassenen is het weer prachtig. De dertienjarige Giovanna leidt een perfect leventje tot dat haar gezin uit elkaar valt. Tegelijkertijd ontmoet Giovanna haar tante Vittoria voor het eerst. Vittoria die door haar ouders met man en macht bij Giovanna is weggehouden, maar een ongelooflijke aantrekkingskracht op Giovanna krijgt.

Vittoria leek me van zo’n onverdraaglijke schoonheid dat haar lelijk vinden een noodzaak werd.

Dit boek speelt zich ook weer af in Napels. Prachtig beschrijft Ferrante de straten en wijken in deze enorme stad. Leuk natuurlijk omdat ik daar vorig jaar ook was. In de wijk Posilippo die ook in het boek beschreven wordt.

Ik zocht naar verklaringen om me te ontworstelen aan de indruk dat bepaalde intelligente mensen een gebrekkige intelligentie hadden.

Het leugenachtige leven van volwassenen gaat over nieuwe vriendschap, de eerste stappen naar volwassenheid. Vriendjes, adoratie, de eerste keer. En nog veel meer. Want dat is Ferrante ten voeten uit: vele thema’s worden van diverse kanten bekeken.

Op die momenten herkende ik haar, ik voelde haar verdriet als ze zo vastliep, ik bedacht dat als Roberto haar ineens duidelijk zou maken dat ze het ene domme ding na het andere uitkraamde en dat haar stem voor hem klonk als het gekras van een spijker op een staalplaat, ze dood zou neervallen.

Is het boek even sterk als De geniale vriendin en de vervolgen daarop? Nee, helaas niet, maar het is wel een boek dat gelezen moet worden!

Fragment

Ik ging erop door: ‘Hoe kan het dat Margherita niet boos is geworden toen jij haar man hebt afgepakt, maar zich zelfs liet helpen door jou, degene die hem van haar had gestolen?’
Ze stak een sigaret op en inhaleerde diep. Terwijl mijn vader en moeder geen spier vertrokken bij het horen van mijn vragen, maar eromheen draaiden als ze zich opgelaten voelden en soms elkaar raadpleegden voordat ze me antwoord gaven, werd Vittoria juist geïrriteerd. Ze schold, toonde probleemloos haar nukkigheid, maar ze gaf heel expliciet antwoord, zoals geen enkele volwassene ooit bij mij had gedaan. ‘Zie je dat ik gelijk heb,’ zei ze, ‘je bent pienter, net zo’n pientere sloerie als ik, maar een behoorlijk trut, je hangt de heilige uit maar ondertussen vind je het leuk om het mes in de wond rond te draaien. Haar man stelen, inderdaad, je hebt gelijk, dat heb ik gedaan. Enzo heb ik gestolen, ja, ik heb hem van Margherita en haar kinderen afgepakt, en ik wilde liever sterven dan hem teruggeven. Dat is naar, maar als de liefde zo sterk is, moet je dat soms doen. Het is geen keuze, je merkt dat er zonder nare dingen ook geen mooie dingen zijn en je handelt zo omdat je niet ander kunt. Wat Margherita betreft, ja, ze was boos, ze heeft haar man schreeuwend en meppend teruggenomen, maar toen ze vervolgens merkte dat het niet goed ging met Enzo, door een ziekte die binnen een paar weken van razernij van binnen was ontstaan, raakte ze gedeprimeerd, ze heeft tegen hem gezegd: “Ga maar, ga terug naar Vittoria, het spijt me, als ik wist dat je ziek zou worden had ik je eerder naar haar teruggestuurd.” Maar inmiddels was het te laat en dus hebben we zijn ziekte samen getrotseerd, zij en ik, tot op de laatste minuut. Wat voor iemand Margherita is? Een fantastische, gevoelige vrouw, ik wil je aan haar voorstellen. Zodra ze begreep hoeveel ik van haar man hield, en hoeveel verdriet ik had, zei ze: “Goed, we hebben van dezelfde man gehouden, en ik begrijp je, hoe kun je nu niet van Enzo houden? Dus klaar nu, deze wezentjes heb ik met Enzo gemaakt, als jij ook van hen wilt houden, heb ik daar niets op tegen.” Snap je? Snap je hoe genereus ze is? Jouw vader, jouw moeder, hun vrienden, allemaal belangrijke mensen, zijn die zo groots? Zijn die zo genereus?’

Titel: Het leugenachtige leven van volwassenen
Schrijver: Elena Ferrante
Uitgever: Wereldbibliotheek
isbn: 9789028450790

In het diepe – Fabio Genovesi

image - 2020-05-13T205552.195

Volgens Lily

Ik vond de tekst van La Stampa op de cover zo mooi, dat ik het boek direct meenam om te lezen: ‘Een tijdloos verhaal over de kracht van hen die nog in staat zijn zich te verwonderen.” En ‘hen’ slaat in dit geval dan op kinderen. De zesjarige Fabio Mancini is de hoofdpersoon in In het diepe van Fabio Genovesi. Is het een autobiografisch boek? Geen idee. Het boek is opgedragen aan “Mijn zonderlinge leermeesters” en voor het verhaal begint schrijft Genovesi: “Een paar dingen in dit boek (niet veel) heb ik verzonnen, maar dat zijn nou juist de meest geloofwaardige.”

Gelukkig zat mijn moeder thuis op me te wachten, en die had toen ze klein was ruzie gehad met de eerlijkheid, en sindsdien spraken ze niet meer met elkaar.

In het diepe is een fantastisch boek! Een heerlijk, naïef verhaal door de ogen van Fabio die opgroeit in een Toscaans dorpje aan de zee met zijn gekke ooms, zijn overbezorgde moeder en een vader die jaren afwezig zal zijn. Hoewel naïef, nee, Fabio verwondert zich nog over alles wat op zijn pad komt. En dat zouden we eigenlijk allemaal moeten doen. Hij maakt hilarische dingen mee en heeft daar zo zijn eigen zienswijze op. Het boek zit vol met mooie zinnen.

In de paasvakantie moest ik zolang achter mijn moeder aan sjokken op de markt dat ik bijna heimwee naar school kreeg.

Wat vooral opvalt in het verhaal is het elitaire deel van het dorp waarin Fabio woont, en waar hij en zijn familie duidelijk niet toe behoren. Zijn ooms (en dus ook Fabio) houden zich bezig met zaken als jagen, vissen en het communisme. Van leeftijdsgenootjes leert hij dat er ook andere zaken zijn. Daarnaast leert hij meer van de boeken die hij wekelijks op de markt koopt dan op school.

En al snel wilde ik mijn excuses aanbieden aan sporten als voetbal en basketbal, en zelfs aan het biljartspel, dat ik soms met mijn ooms deed. Ik bood ze mijn excuses aan omdat ik dacht dat die sporten oersaai waren, maar nu ik het tennis had ontdekt, wist ik pas echt wat saai was.

Al met al geen hoogdravend, pretentieus verhaal maar een heerlijk (zomer)boek dat je zal laten glimlachen. Heerlijk in deze tijd toch? Aanrader!

Fragment

Ook al peins je voortdurend wat de slimste zet is, maak je toekomstplannen en weeg je elke stap voorzichtig af, uiteindelijk walst het leven als een lawine over je heen en kwakt het je gewoon neer, zomaar ergens op de bodem van je grillige lot. Zo is het, en dat weten we donders goed, maar we doen net of het niet zo is, en dus gaan we elke ochtend weer heel gedreven en serieus aan de slag, net als dirigenten die stijlvol gekleed het podium op komen met de lessenaar en de partituur en met hun dirigeerstokje in de hand, en met dat trotse, zelfverzekerde gezicht waardoor ze de meest onuitstaanbare types van de hele wereld zijn.
We blijven koppig ons eigen concert dirigeren terwijl het leven ons teistert met stormen en noodweer, donderslagen die pijn doen aan onze oren en een striemende wind die de blaadjes van onze lessenaar veegt en dan ook de lessenaar omverkiept en ons nette pak aan flarden scheurt, tot we in onze onderbroek staan. En intussen blijven wij in die orkaan uiterst geconcentreerd met ons dirigeerstokje zwaaien, tot een volgende windstoot ook dat uit onze handen rukt, en de windstoot daarna is dan eindelijk de laatste, want die veegt dan ook onszelf weg, en de groeten.

Zo gaat het, en zo ging het ook die ene avond. Het was kerstavond en het moment van de langverwachte kerststallenwedstrijd.

image - 2020-05-11T213714.388

Fabio Genovesi

Titel: In het diepe
Schrijver: Fabio Genovesi
Uitgever: Signatuur
isbn:9789056726140

Zwarte schuur – Oek de Jong

image - 2020-03-25T123035.274

Volgens Lily

Zwarte schuur van Oek de Jong gaat over Maris Coppoolse een gevierd kunstenaar met een duister verleden. Stukje bij beetje wordt dit verleden ontrafeld. Daarnaast zit de relatie van Maris en Fran in zwaar weer. Ze zijn al 20 jaar bij elkaar maar lijken het nu niet meer te gaan redden. Dit zijn de twee hoofdingrediënten van Zwarte schuur. Maar in dit 489 pagina tellende epos komt nog veel meer aan de orde: zijn Zeeuwse jeugd, de vrouwen in zijn leven, de relatie met zijn stiefkinderen enz. Het boek leest lekker weg. Maar pakt mij nergens echt bij de lurven, hoewel het zeker goed geschreven is. Maar echt mooie, pakkende zinnen zijn me niet opgevallen, en dat zegt in mijn geval toch wel iets. De verhaallijn over Maris en Fran vind ik wel heel goed beschreven. Misschien omdat ik zelf in de leeftijdscategorie zit, maar daar herkende ik veel in! Alleen die Patricia-Paay-achtige scène had er van mij dan weer niet in gehoeven. Ooit las ik Hokwerda’s kind, ook van De Jong, kan me herinneren dat dat boek me ook al niet echt aansprak.

Oek de Jong is een gerespecteerd Nederlands auteur met al vele titels op zijn naam. Voor Zwarte schuur is hij genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2020. Ben benieuwd.

Fragment

Toen de zee over zijn voeten spoelde, bleef Maris staan, even niet in staat verder te gaan. Hij zat vol verdriet. Anderen keken naar hem: doelloze man met zwembril op zijn hoofd. Hij begon te lopen, zijn zwembril voor zijn ogen schuivend, en wierp zich voorover.
Aanvankelijk zwom hij moeiteloos. Hij was een goede zwemmer. Zijn vader had hem leren zwemmen in het ondiepe water bij de zeedijk, er tot zijn middel in staand, zijn armen onder de buik van zijn zesjarige zoon. Maris herinnerde zich het moment waarop zijn vader hem losliet en hij zich voor het eerst een paar slagen lang drijvend wist te houden. In Rotterdam was hij op aandringen van de psychiater bij een zwemclub gegaan en daar had hij goed leren zwemmen, ook al was zijn lidmaatschap als sociaal experiment een mislukking geweest: hij bleef een eenling, hij hoorde er niet bij.
Sinds hij op La Gomera was had hij niet meer gedronken, weinig gegeten, veel gezwommen en veel gerust. Al na een week voelde zijn lichaam weer schoon en fris. Hij was er trots op dat hij zich nog zo snel herstelde.

image - 2020-03-27T113405.366

Titel: Zwarte schuur
Schrijver: Oek de Jong
Uitgeverij: Augustus
isbn: 9789025457679

 

David Nicholls – Eerste liefde

image (54)

Volgens Lily

Om maar direct met de deur in huis te vallen: ik hou van David Nicholls. Dat begon toen ik jaren geleden de tv-serie Cold Feet ontdekte, een serie die tegelijk humoristisch als ontroerend was. Nicholls schreef het scenario hiervoor. Ik las al Kicken en Wij (dat momenteel door de BBC wordt bewerkt tot een vierdelige serie) en nu dus Eerste liefde, het nieuwste boek van deze inmiddels bestsellerauteur. Weer zo’n heerlijk dik boek in hardcover. We weten allemaal nog wel hoe dat was, onze eerste liefde en hoe we ons toen voelden. Nicholls weet dit gevoel goed weer te geven. Charlie Lewis valt als een blok voor Fran Fisher. En om bij haar onder de aandacht te blijven gaat hij meedoen aan een Shakespeare-toneelstuk waar zij ook aan meedoet als Julia (van Romeo). Deze creatieve omgeving is eigenlijk niets voor Charlie. Maar hij heeft de hele zomer toch niets anders te doen en hij wil graag het huis uit waar hij alleen met zijn vader woont.

Ik had altijd gedacht dat volwassenen vanaf een jaar of eenentwintig tot hun vijfenzestigste, als ze officieel oud worden, zo’n beetje hetzelfde bleven, en ouders in het bijzonder. Was dat niet de definitie van volwassenheid: een eind aan verandering? Was het niet hun taak om constant te blijven?

Een hele serie aan grappige, onroerende en mooie momenten ontvouwen zich. Het boek leest als een trein. We volgen Fran en Charlie in hun verliefdheid en alles wat je doet als je voor het eerst verliefd bent. En dat het ook eindigt zo’n eerste liefde. De originele titel is Sweet sorrow, wat vertaalt iets als Zoet verdriet betekent. Het een volgt op het ander zou je zeggen, maar vertalingen snap je vaak niet. Maakt ook verder niet uit. Eerste liefde is een heerlijk boek en dus een vette aanrader! 

De breuk had vroeg in het nieuwe jaar plaats – ik vermoed dat zij die ‘over de kerst’ heen had willen tillen, waardoor het besluit iets van een goed voornemen kreeg: 1) meer water drinken 2) relatie verbreken.

Fragment

Als opvoeder had mam het grote talent je te doordringen van een wederzijds gevoel van paniek en nutteloosheid. Ze had lesgeven altijd tot volle tevredenheid overgelaten aan vakdocenten. Nu leek ze iemand die zich had verslapen, als een gek kleren in een koffer propte en niet wilde accepteren dat het vliegtuig al was vertrokken.
‘Het werkwoord voir…’
‘Willen.’
‘Niet “willen”. Willen is vouloir als in voulez-vous. En dat is niet eens Frans, Charlie, dat is gewoon ABBA. Voir. Kom op, je weet het best.’
‘Oké, zien.’
‘Ja! Voir, eerste persoon, voltooid verleden tijd…!’
‘…’
‘Kom op!’
J’ai...’
‘Kom op, j’ai
‘Ik weet het niet.
‘Je weet het best!’
‘Ssst. Niet zo hard!’
‘Maar je weet het écht!’
‘Door te zeggen dat ik het weet, ís het nog niet zo, mam!’
‘Maar je was hier altijd zo ontzettend goed in!’
‘Mam…’
‘Ze hebben ons altijd laten geloven dat je het heel goed deed.’
‘Dat is niet waar!’
‘Of beter dat dit, in ieder geval. Kom op, je moet Frans beheersen. Wat heb je de afgelopen vijf jaar dan gedaan! Zet je thee neer. Hier, kijk maar een halve minuut naar de antwoorden, dan proberen we het opnieuw.’
Dus ze raakte in paniek door mijn gebrek aan kennis, en dan wist ik opeens niets meer vanwege haar paniek, en dan raakte zij daar weer in paniek over en gingen we met stemverheffing praten en dan stormde een van ons naar buiten, een tafereel dat voor de Cottage Loaf ongehoord was.

image (55)

Titel: Eerste liefde
Schrijver: David Nicholls
Uitgever: Boekerij
isbn: 9789022587751

Normale mensen – Sally Rooney

image (49)

Volgens Lily

Normale mensen draait om 4 jaar uit het leven van Connell en Marianne. Twee jonge mensen die opgroeien in hetzelfde stadje in West-Ierland. In het begin is Connell (die uit een arm gezin komt) de populaire jongen op school en Marianne (die uit een rijk gezin komt) een vreemde eend. Wanneer ze allebei gaan studeren in Dublin verandert dat: Marianne wordt volledig meegezogen in het studentenleven terwijl Connell het moeilijk krijgt en op een gegeven moment ook weer thuis gaat wonen. Maar ze hebben en houden een bijzondere band. Het hele boek vraag je jezelf af: zullen ze elkaar krijgen of niet? Of kunnen ze elkaar veranderen of niet? Saai? Nee!

Prachtig zijn de humorvolle passages zoals wanneer Connell Emma van Jane Austen leest in de bibliotheek en daarmee moet stoppen omdat de bibliotheek sluit:

Het verbaast hem dat hij zo opgaat in de dramatiek van romans. Het voelt intellectueel niet-serieus om je bezig te houden met de vraag of fictieve mensen al dan niet met elkaar trouwen. Maar zo is het: literatuur doet wat met hem.

De Ierse Sally Rooney, slechts 27 jaar oud toen ze dit schreef, kan werkelijk schitterend schrijven. Ze schrijft zonder veel drama en poespas (nergens aanhalingstekens bijvoorbeeld), maar weet een verhaal neer te zetten dat onder je huid gaat zitten. Want er is wel degelijk drama; er speelt iets in het leven van Marianne wat niet echt wordt benoemd, maar wat je gaandeweg het verhaal gaat voelen. Normale mensen is geen normaal liefdesverhaal, maar een hele bijzondere met een mooi, ontroerend eind. Rooney speelt met de tijd, springt voor- en achteruit waardoor ze de spanning continu weet vast te houden. Een absolute aanrader! En wat fijn dat ze nog zo jong is, kunnen er nog heel veel mooie boeken volgen…

Fragment

Mariannes klasgenoten lijken het op school leuk te vinden, normaal. Elke dag hetzelfde uniform aantrekken, zich altijd aan de arbitraire regels houden, in de gaten worden gehouden en op wangedrag worden gecontroleerd, voor hen is dat normaal. Ze ervaren school niet als een onderdrukkende omgeving. Vorig jaar heeft Marianne een aanvaring gehad met Kerriga, de geschiedenisleraar, toen hij had gezien dat ze onder de les uit het raam keek, en niemand in de klas viel haar bij. Ze vond het ronduit krankzinnig dat ze elke ochtend verkleedkleren aan moest, de hele dag een enorm gebouw door werd gejaagd en niet eens mocht kijken waar ze wilde, dat zelfs haar oogbewegingen onder de jurisdictie van de school vielen. Je leert niets als je zit de dagdromen en naar buiten te kijken, had Kerrigan gezegd. Marianne was driftig geworden en had teruggesnauwd: Hou uzelf niet voor de gek, van u leerde ik toch al niets.
Connell zei laatst dat hij dat nog wist en dat hij vond dat ze wel erg hard tegen Kerrigan was uitgevallen, want hij was een van de redelijkste leraren. Maar ik snap wel wat je bedoelt, had hij eraan toegevoegd. Dat je je op school een beetje gevangen voelt, dat snap ik wel. Hij had je gewoon naar buiten moeten laten kijken, dat ben ik met je eens. Daar deed je niemand kwaad mee.

image (50)

Titel: Normale mensen
Schrijver: Sally Rooney
Uitgever: Ambo|Anthos
isbn: 9789026343445