De blikman – Sarah Winman

Volgens Lily

De blikman van Sarah Winman is een boek over drie jongeren, Ellis, Michael en Annie, en hun driehoeksverhouding. En hoe dit doorwerkt in de rest van hun leven. Het is ook een coming-out roman, op een zeer subtiele wijze beschreven, nergens een scène of een woord teveel. Voor de lezer is dit een opdracht: het juiste verhaal ontrafelen.

Ik word met een schok wakker. Alsof de auto waarin ik zit over een veerooster is gereden. Er is een nieuw decennium aangebroken, dat weet ik gewoon. De jaren negentig. Ongelofelijk. Ik rol op mijn andere zij en kom dagenlang de deur niet uit.

Het boek is opgedeeld in twee delen: het eerste deel gaat over de jongen Ellis. Het tweede over zijn vriend Michael. Zaken die niet duidelijk zijn in het eerste deel, worden in het tweede deel wel duidelijk. Mooi gedaan door Winman.

‘Er is nu eenmaal iets met een eerste liefde, toch?’ zei ze. ‘Die is onaanraakbaar voor degenen die er geen rol in hebben gespeeld. Maar ze is wel de maat voor alles wat erna komt,’ zei ze.

Na het lezen van het boek verwonderde ik me over het feit dat ik het stuk over Michael zoveel beter vond dan dat van Ellis. Toen ik het nog eens goed analyseerde zag ik dat het deel van Michael in tegenstelling tot dat van Ellis in de ‘ik’ vorm is geschreven en je dus veel meer betrokken bent bij wat hij meemaakt. Het deel over Ellis is afstandelijker, raakt minder.

De Zonnebloemen van Vincent van Gogh spelen een belanrijke rol in dit boek. Uit een brief van Vincent aan zijn broer Theo in 1890 (motto van het boek): ‘Ik merk dat het me goed heeft gedaan naar het zuiden te gaan om het noorden beter te leren zien.’

Fragment

In de afgelopen zeven jaar is Frankijk veranderd in onze verhalen. Het is nu een vakantie met eenpersoonsbedden en alleenstaande jongens, zonnebaden en Franse schoonheden. We houden zaken voor elkaar geheim, over seksuele avontuurtjes, wie wat heeft gedaan. Het zijn geheimen omdat we niet weten wat we aan moeten met wat we zijn geweest. Dus we blijven er uit de buurt en raken het niet aan, voor het geval het prikt. Vermijden is zuring om dat prikken te verzachten.
(…)

Met knippende vingers loop ik naar het gordijn achterin en wanneer ik me omdraai, sla ik een maat over. Ellis staat daar met een jonge vrouw naast zich, met roodblond haar dat levendig afsteekt tegen de schouders van haar marineblauwe houtje-touwtje-jas. Er is al iets vertrouwds tussen hen, geen afstand tussen hun lichamen, en ik weet dat ze al hebben gekust. Ze glimlacht me toe, ze heeft onderzoekende ogen, en ik weet dat ik op een dag problemen zal krijgen met die ogen. Ik wil niet dat er een einde aan de muziek komt. Ik wil blijven zingen en dansen omdat ik tijd nodig heb om te weten wat ik moet zeggen, want ik weet dat zij de ware is, en ik heb gewoon tijd nodig.

Sarah Winman

Titel: De blikman
Schrijver: Sarah Winman
Uitgever: Orlando
isbn: 9789492086785

Liefde, als dat het is – Marijke Schermer

image - 2020-05-14T142801.742

Volgens Lily

Wat kan Marijke Schermer goed schrijven zeg! In Liefde, als dat het is, zet ze Terri en David neer, net gescheiden en zoekend naar een nieuwe invulling van liefde. Treffend portretteert Schermer de oeverloze discussies tussen echtlieden die elkaar niet meer (willen) verstaan. Maar ook de emoties van de kinderen die niet weten wat ze overkomt, weet ze raak te beschrijven.

David kijkt naar zijn vrouw. Wat is er veranderd, denkt hij, die vraag is als jeuk. Wat is er veranderd, wat onderscheidt deze maaltijd van de honderden keren dat ze in deze opstelling aan deze tafel hebben zitten eten. Misschien de angstaanjagende eenzaamheid die hij voelt, het besef dat er iets is wat alleen maar bestaat zolang je niet ophoudt erin te geloven.

In een interview zei Schermer: “Ik vind het heerlijk mijn personages in het nauw te drijven en te bedenken hoe het daarna weer verdergaat met ze.” De dialogen zijn ontzettend goed geschreven. Mogelijk te verklaren omdat ze een acteursopleiding heeft gedaan. Schermer schrijft ook veel voor toneel. Opvallend verder zijn de vele perspectiefwisselingen die vaak onopgemerkt plaatsvinden. Zelfs in één zin verplaatst het verhaal zich van Terri naar David zonder dat het verwarrend wordt. Dan moet je wel goed kunnen schrijven. En wat zullen veel mensen zich herkennen in dit verhaal.
Ik hoop stiekem dat ze de Libris Literatuurprijs 2020 waar ze voor genomineerd is gaat winnen met die prachtige boek. Een aanrader!

Fragment

Als je elkaar leert kennen is er ontzag voor de ander, een heel mens, met een heel leven, een geschiedenis los van jou, een mysterie dat zich voor je opent, een uitzicht dat zich ontvouwt, je bent behoedzaam en verbergt wat minder fraai is van jezelf, je bent niet al te direct, je danst, je zoekt de omweg, je verleidt de ander om te doen wat je verlangt. Je doet je uiterste best om in die dans niet op zijn tenen te gaan staan, want dat zou de lomperik in jou onthullen, en het eind kunnen betekenen. Maar dan is er ergens een omslagpunt, ik zie het overal om me heen ook, dan dans je niet meer maar ga je recht op je doel af, dan ontspan je je en in die ontspanning verberg je die dingen van eerder niet meer, en als je op tenen gaat staan denk je alleen maar dat die voet ook vreselijk in de weg stond. Je begint je te bemoeien met elkaars gewoonten, je begint elkaar te leren waar je je voeten moet zetten, wat je moet eten of dragen of zeggen, je stemt je smaak en je bedtijd op elkaar af, je voelt je verantwoordelijk voor het gedrag van die ander in het openbaar. Je maakt elkaars zinnen af; je vult elkaar aan. Je beschouwt de ander als een deel van jou. Je misdraagt je, zoals je je binnenskamers misdraagt, en die ander ook en je vergeeft het elkaar en zo leer je elkaar kennen, de hele mens, denk je, maar als je eerlijk bent weet je wel dat dat niet waar is, dat je dingen niet zegt, lelijke gedachten over die ander, mooie gedachten over derden, inzichten over jezelf, fantasieën over een ander leven. Dat je elkaar de halve mens geeft en de rest van die ander ook niet eens hebben wil, omdat dat zich slecht verdraagt met het sprookje waar je bent ingestapt. 

image - 2020-06-19T212614.121

Marijke Schermer

Titel: Liefde, als dat het is
Schrijver: Marijke Schermer
Uitgever: Van Oorschot
isbn: 9789028210752

De boekenapotheek aan de Seine – Nina George

image - 2020-04-14T142158.811

Volgens Lily

Jean Perdu heeft een boekenschip in de Seine liggen, waar hij boeken verkoopt als medicijn voor de kwalen van het leven. Maar zijn eigen grootste kwaal: het verlies van zijn grote liefde Manon, kan hij niet genezen. Nina George die tot het verschijnen van dit boek vooral bekend was in eigen land (Duitsland), heeft met De boekenapotheek aan de Seine haar internationale doorbreek geschreven. Het is wel een boek waar je even in moet komen. In het begin wordt de naam van Manon niet genoemd maar vervangen door ***.  En de gewone en cursieve zinnen wisselen elkaar af. Dat leest niet altijd even lekker. Maar wanneer je eraan gewend bent, wordt het beter leesbaar en kun je je op het verhaal richten in plaats van op de vormgeving.

Als Jordan ooit een vaderlijke raad van hem nodig had, zou Perdu tegen hem zeggen: ‘Luister nooit naar de angst! Angst maakt dom.’

Jean Perdu gaat op een gegeven moment met de boekenapotheek op pad naar het zuiden van Franrijk. Hij zal uiteindelijk eindigen in Sanary-sur-Mer.

Ik heb me altijd afgevraagd waarom er niet meer boeken over het leven worden geschreven. Sterven kan iedereen. Maar leven?

Het boek bevat aan het eind nog enkele recepten typisch voor de Provence. Zoals Lavendelijs met lavendelsiroop of -honing. En een voorbeeld van De dertien desserts van Provençaalse streekproducten, een bijna honderd jaar oude traditie bij het kerstdiner. Ze symboliseren de dertien deelnemers aan het Laatste Avondmaal (Jezus en de twaalf apostelen).

Nina George woont afwisselend in Berlijn en Bretagne. Na het dankwoord schrijft George nog een PS: … en dank aan elke boekhandelaarster en elke boekhandelaar die helpt om mij te betoveren. Met boeken kan ik gewoon beter ademen.

En zo is het.

Fragment

Perdu knikte. Kästner had in 1936, kort voordat Europa in de zwartbruine duisternis verzonk, een Lyrische Huisapotheek uit de poëtische medicijnkast van zijn werken samengesteld en uitgegeven. ‘Dit boek dient als therapie voor het privéleven,’ schreef de dichter in zijn voorwoord. ‘Het is, veelal in homeopatische dosering, bedoeld als middel tegen de kleine en grote moeilijkheden van het bestaan en dient ter “Behandeling van het gemiddelde innerlijke leven”.’
‘Kästner was een van de redenen waarom ik mijn boekhandel De Literaire Apotheek heb genoemd,’ zei Perdu. ‘Ik wilde gevoelens behandelen die niet als lijden worden erkend en die nooit door artsen worden gediagnosticeerd. Al die kleine gevoelens en aandoeningen waar geen therapeut zich voor interesseert omdat ze te klein en te ongrijpbaar zouden zijn. Het gevoel wanneer de zomer weer ten einde loopt. Of het besef dat je geen heel leven meer hebt om je plek te vinden. Of de lichte droefenis over een vrienschap die toch niet dieper wordt, waardoor je verder moet zoeken naar een zielsverwant voor het leven. Of de zwaarmoedigheid op de ochtend van je verjaardag. Heimwee naar de lucht van je kindertijd. Zulke dingen.’

image - 2020-04-14T143522.858

Nina George

Titel: De boekenapotheek aan de Seine
Schrijver: Nina George
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
isbn: 9789021810034

Lunch in Parijs – Elizabeth Bard

image (95)

Volgens Lily

Ik heb een zwak voor boeken waar veel over eten geschreven wordt, en waar dan ook de recepten in staan van de gerechten die genoemd worden. Voorop Lunch in Parijs staat het al: Een liefdesverhaal met recepten. En dat is het. Elizabeth Bard, Amerikaanse, wordt verliefd op Gwendal en Parijs. Ze vestigt zich na verloop van tijd definitief in Parijs en ontdekt zo langzamerhand de gewoontes van het land. Ze wordt culinair journaliste en schrijft over koken, kunst en reizen. Later schrijft ze o.a. nog Picnic in de Provence, ook een goed idee!
Wanneer je dit boek leest krijg je direct zin in Pasteitjes van wilde champignons of Gevulde courgettebloemen met geitenkaas en munt of een Aardbeien-rabarberkruimeltaart. Én je krijgt direct zin in Parijs. In april ga ik weer voor een week en heb er direct weer wat leuke (lunch)adresjes bij!

Fragment

In Amerika ging ik nooit alleen naar een restaurant om te lunchen. Eerlijk gezegd ging ik nooit rustig lunchen. In New York was de lunchpauze een kans om mijn benen te strekken, helemaal van het kantoor naar de saladebar, de noedelbar of de sandwichbar, waar ik snel iets kocht om aan mijn bureau op te eten. Vanaf de allereerste dag werd alleen lunchen in Parijs net dineren. Het voelde heel luxe aan.
De Fransen krijgen langzamerhand langere werkdagen, maar le déjeuner blijft heilig. Ik weet wat je nu denkt: hoe vinden ze in godsnaam de tijd om midden op de dag een uur, misschien wel langer, te gaan zitten voor een elegante, ouderwetse lunch?
Dan wil ik je iets vragen. Lees je dit onderweg naar je spinningles? Ben je te laat voor de acupuncturist? Je personal coach? Je psychiater? Alleen die dingen kosten je al vier uur per week, die de Fransen vervangen door het ontspannende en energie gevende lunchritueel. Een lunch lost natuurlijk niet alles op, maar wel veel.
Als ik mazzel heb, krijg ik een tafeltje buiten voor het Café Palais Royal. Daar, op mijn van plastic stroken geweven stoel, achter een rond tafeltje, heb ik een uitstekend uitzicht op niet alleen de voetgangers die over de rue Saint-Honoré komen en gaan, maar ook op de rolschaatsers op het plein voor het Conseil d’État en de gevel van het Louvre, waar de spandoeken voor de tentoonstelling van het moment wapperen. Maar de grootste attractie blijken doorgaans mijn medegasten te zijn, en dan vooral de vrouwen.

image (96)

Elizabeth Bard

Titel: Lunch in Parijs
Schrijver: Elizabeth Bard
Uitgeverij: Orlando
isbn: 9789492086464

Normale mensen – Sally Rooney

image (49)

Volgens Lily

Normale mensen draait om 4 jaar uit het leven van Connell en Marianne. Twee jonge mensen die opgroeien in hetzelfde stadje in West-Ierland. In het begin is Connell (die uit een arm gezin komt) de populaire jongen op school en Marianne (die uit een rijk gezin komt) een vreemde eend. Wanneer ze allebei gaan studeren in Dublin verandert dat: Marianne wordt volledig meegezogen in het studentenleven terwijl Connell het moeilijk krijgt en op een gegeven moment ook weer thuis gaat wonen. Maar ze hebben en houden een bijzondere band. Het hele boek vraag je jezelf af: zullen ze elkaar krijgen of niet? Of kunnen ze elkaar veranderen of niet? Saai? Nee!

Prachtig zijn de humorvolle passages zoals wanneer Connell Emma van Jane Austen leest in de bibliotheek en daarmee moet stoppen omdat de bibliotheek sluit:

Het verbaast hem dat hij zo opgaat in de dramatiek van romans. Het voelt intellectueel niet-serieus om je bezig te houden met de vraag of fictieve mensen al dan niet met elkaar trouwen. Maar zo is het: literatuur doet wat met hem.

De Ierse Sally Rooney, slechts 27 jaar oud toen ze dit schreef, kan werkelijk schitterend schrijven. Ze schrijft zonder veel drama en poespas (nergens aanhalingstekens bijvoorbeeld), maar weet een verhaal neer te zetten dat onder je huid gaat zitten. Want er is wel degelijk drama; er speelt iets in het leven van Marianne wat niet echt wordt benoemd, maar wat je gaandeweg het verhaal gaat voelen. Normale mensen is geen normaal liefdesverhaal, maar een hele bijzondere met een mooi, ontroerend eind. Rooney speelt met de tijd, springt voor- en achteruit waardoor ze de spanning continu weet vast te houden. Een absolute aanrader! En wat fijn dat ze nog zo jong is, kunnen er nog heel veel mooie boeken volgen…

Fragment

Mariannes klasgenoten lijken het op school leuk te vinden, normaal. Elke dag hetzelfde uniform aantrekken, zich altijd aan de arbitraire regels houden, in de gaten worden gehouden en op wangedrag worden gecontroleerd, voor hen is dat normaal. Ze ervaren school niet als een onderdrukkende omgeving. Vorig jaar heeft Marianne een aanvaring gehad met Kerriga, de geschiedenisleraar, toen hij had gezien dat ze onder de les uit het raam keek, en niemand in de klas viel haar bij. Ze vond het ronduit krankzinnig dat ze elke ochtend verkleedkleren aan moest, de hele dag een enorm gebouw door werd gejaagd en niet eens mocht kijken waar ze wilde, dat zelfs haar oogbewegingen onder de jurisdictie van de school vielen. Je leert niets als je zit de dagdromen en naar buiten te kijken, had Kerrigan gezegd. Marianne was driftig geworden en had teruggesnauwd: Hou uzelf niet voor de gek, van u leerde ik toch al niets.
Connell zei laatst dat hij dat nog wist en dat hij vond dat ze wel erg hard tegen Kerrigan was uitgevallen, want hij was een van de redelijkste leraren. Maar ik snap wel wat je bedoelt, had hij eraan toegevoegd. Dat je je op school een beetje gevangen voelt, dat snap ik wel. Hij had je gewoon naar buiten moeten laten kijken, dat ben ik met je eens. Daar deed je niemand kwaad mee.

image (50)

Titel: Normale mensen
Schrijver: Sally Rooney
Uitgever: Ambo|Anthos
isbn: 9789026343445

De voorlezer van 6:27 – Jean-Paul Didierlaurent

image (41)

Volgens Lily

Met De voorlezer van 6:27 schreef Jean-Paul Didierlaurent zijn debuutroman. Een fantastisch klein verhaal over Guylain Vignolles die een onopvallend en eenzaam bestaan leidt samen met zijn goudvis. Voor zijn merkwaardige beroep durft hij niet uit te komen (zelfs zijn moeder weet niet wat hij exact doet). Maar achter de stille buitenkant van Guylain gaat een passie schuil: die voor boeken en voor lezen. In de trein van 6:27 die hem dagelijks naar zijn werk brengt, leest hij willekeurige passages voor en daar genieten veel passagiers van mee. Zo’n verhaal zet hem op het spoor van een vrouw die hij koste wat het kost in het echt wil ontmoeten. Het verhaal eindigt met een fantastisch plot. Ik heb vooral genoten van de stukken waarin hij voorleest in een bejaardentehuis, hilarisch!

Een zwerm omaatjes streek neer op de stoep, zodra ze hem in het oog kregen, en fladderden klapperend met al hun loszittende gebitjes vrolijk tsjilpend om hem heen. Hij zou er zijn hoofdpijn bijna van vergeten.

De voorlezer van 6:27 is werkelijk een magisch verhaal, heb niet eerder een boek gelezen dat hier op lijkt, volstrekt uniek. In het begin heb je nog even zoiets van waar gaat dit verhaal naartoe, maar in de loop van het boek wordt het verhaal steviger en lees je het in één ruk uit (het heeft ook maar 183 bladzijdes). Waarom het overal vergeleken wordt met Amélie, snap ik niet, omdat het ook Frans is? Zeker een aanrader!

Fragment

‘Tien volle minuten al klonk de stem van Yvonne Pinchard in de oren van de priester. Het sierlijk bewerkte roostertje waarachter pater Duchaussoy zat was machteloos tegenover de onophoudelijke stroom gefluisterde zinnen die in grote golven lettergrepen en woorden van de ene naar de andere kant van de biechtstol spoelden. Haar dreinerige stemgeluid was zwanger van spijt en berouw. Van tijd tot tijd mompelde de geestelijke een bemoedigend en discreet ‘ja’. Na tientallen jaren in het priesterambt had hij de biecht afnemen tot een kunst verheven en wist hij zijn biechtelingen zonder ze ooit in de rede te vallen aan te sporen door te gaan. Zachtjes over de gloeiende kolen blazen, de zonde oprakelen tot de boetedoening volgde. Ze nooit met zelfs maar een vermoeden van vergeving tegemoetkomen. Nee, ze tot het bittere eind laten doorgaan, tot ze uiteindelijk zelf bezweken onder de last van hun eigen berouw. De vlotte start van haar biecht ten spijt, had Yvonne Pinchard nog zeker vijf minuten nodig om haar ziel te ontlasten. Met zijn rug tegen de achterwand geleund, onderdrukte de man van het geloof de zoveelste geeuw, terwijl zijn maag rommelend protesteerde. De oude geestelijke had honger. In zijn eerste jaren als priester had hij geleerd op de avond van de biecht niet meer dan een sobere maaltijd te nuttigen. Meestal stelde hij zich tevreden met een eenvoudige salade gevolgd door fruit dat in dat seizoen toevallig voorhanden was. Niet meer eten dan strikt noodzakelijk was en ruimte houden voor de rest. De last van de zonde was geen loze metafoor. O god nee! Twee uur biechtwake konden je evenzeer verzadigen als een communiebanket. Een gootsteenafvoer, dat was hij, als hij samen met God opgesloten zat in die krappe ruimte. Een afvoer, niet meer en niet minder, een sifon die met zijn metalen hals al het vuil van de wereld moest verzwelgen.’

image (42)

Titel: De voorlezer van 6:27
Schrijver: Jean-Paul Didierlaurent
Uitgever: Xander
isbn: 9789401602921

Portret van een man – Jens Christian Grøndahl

image (39)

Volgens Lily

Enige tijd geleden lazen we met mijn leesclub in Utrecht het boek Vaak ben ik gelukkig van de Deense schrijver Jens Christian Grøndahl, een fantastisch boek, vooral omdat de hoofdpersoon een vrouw is, en de schrijver dus een man. Nu gebeurt dit natuurlijk vaker, maar Grøndahl doet dit zo waanzinnig goed, dat je je bijna niet kunt voorstellen dat een man dit verhaal geschreven heeft. Bij het lezen over de achtergrond van deze schrijver werd meerdere malen het boek Portret van een man genoemd als zijnde een van de beste boeken van Grøndahl. Dat maakte nieuwsgierig!
Persoonlijk vond ik Vaak ben ik gelukkig een makkelijker boek om te lezen, maar ook Portret van een man is weer een fantastisch boek . De hoofdpersoon blikt terug op zijn leven aan de hand van de vrouwen die daarin een belangrijke en vormende rol hebben gespeeld. Na Lisbeth, komt Erika, komt Maria, komt Benedicte… En bij iedere vrouw weet je: ook dit gaat voorbij. Toch beschrijft Grøndahl al deze episodes uit het leven van de hoofdpersoon met de juist pen, waarmee je een goed beeld krijgt. Portret van een man is een roman over de vergankelijkheid van de tijd en de hang naar een nóg voller, nóg rijker en mooier leven. En waar eindigt dit dan vraag je je gaandeweg af…. Het boek bevat fantastische beschrijvingen over het belang van kunst, literatuur en muziek in het leven. En dat sprak mij natuurlijk enorm aan. Een aanrader!

Fragment

Ik was gefascineerd door de grote rotsblokken die tussen de sparren lagen: manshoog begroeid met mos. Ik trok haar mee door het kreupelhout, we liepen om het ene granietblok na het andere heen. Iets aan hun massieve, onverplaatsbare zijn hield me gevangen. Het gespikkelde patroon van kortstmossen deed me denken aan hagedissenruggen en dat zei ik tegen haar. Ze deed haar best om te glimlachen. ‘Kom nou,’ zei ze, ‘het zijn gewoon stenen!’
Ik keek haar in de ogen, bijna boos. Nee, het waren niet gewoon stenen. Net zoals de aarde een dampkring had van zuurstof waarvan alle leven afhankelijk was, had het menselijk leven ook een dampkring. Die heette fantasie of voorstellingsvermogen en net als van zuurstof waren wij daarvan afhankelijk om te kunnen ademen, maar dan in geestelijke zin. Sceptici hadden gelijk als ze zeiden dat de liefde een product was van de fantasie, omdat ze opzichzelfstaand, buiten ons bewustzijn, niet bestond, maar ze vergisten zich als ze de conclusie trokken dat de liefde daarom kon worden afgedaan als illusie. Want alles wat voor mensen belangrijk was, wat meer was dan puur overleven, alles wat ons van de dieren onderscheidde, bestond slechts dankzij ons voorstellingsvermogen…

image (40).png

Jens Christian Grøndahl

Titel: Portret van een man

Schrijver: Jens Christian Grøndahl

Uitgeverij: Meulenhoff

isbn: 9789029090438

Tirza – Arnon Grunberg

tirza.jpg

Boek versus Film

Volgens Lily

Voor mijn studie Bewerkte boeken las en zag ik onlangs Tirza. Het boek dat de Libris Literatuurprijs 2007 won en geschreven is door Arnon Grunberg verscheen in 2006 en stond direct in de belangstelling omdat Grunberg eens niet schreef over een moeder-zoonrelatie. Tirza gaat namelijk over de verhouding tussen Jörgen Hofmeester en zijn dochter Tirza. Jörgen heeft nog een dochter maar die zit in Frankrijk een bestiert tot zijn grote verbazing en ergenis een bed & breakfast. Zijn vrouw is er vandoor met een ander en woont op een woonboot. Jörgen en Tirza wonen samen en dat bevalt hem prima. Tot de dag dat Tirza haar eindexamenfeest viert en alles anders wordt. Zijn vrouw komt terug en op dat feest ontmoet Jörgen de vriend van Tirza: Choukri. Een alleraardigste Marokkaanse jongen. Maar toch zit het Jörgen niet lekker, want Choukri lijkt op Mohammed Atta, de man die verantwoordelijk wordt geacht voor het ongeluk met de Twin Towers in New York. En Jörgen is niet in staat om dit los van elkaar te zien. Hofmeesters leven lijkt volmaakt maar ‘In werkelijkheid is deze Lul Lampekatoen aan het eind van zijn Latijn’ (uit recensie van Arjan Peters in de Volkskrant). En dat beschrijft Grunberg fantastisch! Tirza gaat met Choukri op vakantie naar Namibië, Jörgen krijgt geen contact meer met haar en besluit haar ter plekke te gaan zoeken.

In de film wordt de rol van Jörgen Hofmeester zeer goed gespeeld door Gijs Scholten van Aschat, die van Tirza door Sylvia Hoeks en Choukri wordt gespeeld door Nasrdin Dchar. Waar het boek een redelijk chronologisch verloop kent, speelt de film met twee verhaallijnen die door elkaar getoond worden: de zoektocht naar Tirza in Namibië en het eindexamenfeest. Continu wordt er geschakeld tussen beide plekken. Noch in het boek noch in de film wordt vertelt wat voor verschrikkelijks zich afspeelt. De ontmoeting met het Afrikaanse meisje Kaisa is in de film veel sterker aangezet, waarschijnlijk omdat ze daar een gezicht heeft. Het hele deel in Namibië heeft in de film overigens een groter aandeel dan in het boek.

Ik vind het een mooie verfilming. De band tussen Tirza en Jörgen komt in beide goed naar voren. In dit geval vind ik de film net zo mooi als de film!

Fragment

Liefde was dan wel een woord dat minder betekende dan vroeger – vrijwel alle woorden betekenden minder dan vroeger – maar er zaten consequenties vast aan een halve eeuw leven, en ruim een halve eeuw leefde Hofmeester nu al. Je liet sommige mensen binnen, je gaf hun voedsel en een bed. Verantwoordelijkheidsgevoel, een diep, alles doordringend verantwoordelijkheidsgevoel, dat had het leven bij hem achtergelaten.
Hij was ingesteld op het samenwonen met Tirza. Ingesteld op het grote lege huis waarin hij rustig kon rondscharrelen zonder veel anderen tegen te komen. De afwezigheid van een partner was geen vloek gebleken, maar vrijheid. Hij was samen met zijn kind. En het was alsof het zo moest zijn, alsof het zo hoorde. Onafscheidelijk waren ze, het kind en hij. Soms wist ze al wat hij ging zeggen nog voordat hij had gesproken. De jongens die hij van tijd tot tijd in de badkamer had aangetroffen, waren niets dan passanten.

arnon grunberg

Titel: Tirza
Schrijver: Arnon Grunberg
Uitgever: Nijgh & Van Ditmar
isbn: 9789038894058

Grand Hotel Europa – Ilja Leonard Pfeiffer

grand_hotel_069

Volgens Lily

Tsja, wat moet ik hiervan zeggen. Een werkelijk fantastisch, heerlijk, ogenopenend epos over grote onderwerpen zoals o.a. de huidige stand van zaken van het continent Europa. Maar ook over de liefde. Vooral over de liefde. Het boek beschrijft Pfeiffers liefdesrelatie met Clio en hoe dat (je voelt het tijdens het lezen al aankomen) eindigt in een breuk. En hoe hij zichzelf dwingt om dit allemaal op te schrijven terwijl hij resideert in Grand Hotel Europa. Een hotel dat tijdens zijn verblijf wordt overgenomen door (hoe typisch) een Chinees.
Na Superba, Brieven uit Genua en Peachez ben ik fan van Ilja Leonard Pfeiffer. Hij schrijft in zo’n mooie stijl, nergens ingewikkeld maar gebruikt toch alle mooie woorden die onze taal rijk is.
Zijn ‘aanklacht’ tegen het massatoerisme in Europa is zo treffend. De miljoenen toeristen die Venetië bijvoorbeeld jaarlijks overspoelen en die de plaatselijke bevolking gewoon aan het verjagen zijn  (‘je kunt in Venetië op iedere hoek een Venetiaans masker kopen, maar voor een kilo tomaten moet je tijden reizen’). De mevrouw die hij tegenkomt in Giethoorn en die vraag hoe laat het daar dicht gaat, alsof het een attractiepark is. Hilarisch.

Een stad die zich uitlevert aan toerisme, verkoopt haar ziel. Terwijl toeristen bovenal op zoek zijn naar een authentieke ervaring, veroorzaakt hun aanwezigheid een teloorgang van de authenticiteit die ze begeren. (…) Toerisme vernietigt datgene waardoor het wordt aangetrokken.

Beetje dubbel is dat ik dit boek las tijdens, inderdaad: een vakantie, waardoor ik echter wel in de gelegenheid was om de 547 bladzijden in een week uit te lezen, ja, het is een echte pageturner. Grappig was dat ik tijdens deze vakantie het Louvre in Abu Dhabi bezocht waar uitgebreid over geschreven wordt in dit boek.
En nu maar hopen dat Pfeiffer hiervoor als beloning een mooie literatuurprijs krijgt, want dat is dan zeer verdiend. Aan het NRC Handelsblad zal het niet liggen, die heeft het boek in januari al uitgeroepen dat ‘Roman van het jaar’.

Fragment

Maar dat moment was niet meer ver weg. In mijn reconstructie van wat er tussen Clio en mij was voorgevallen, was ik bijna aanbeland bij de laatste episode, het hoofdstuk dat het moeilijkste zou worden om te schrijven, omdat het mij zou dwingen opnieuw te beleven wat ik liever helemaal niet had beleefd, en ik zag er misschien nog wel meer tegen op om het het geschreven te hebben, omdat ik daarna nogmaals afscheid zou moeten nemen van Clio. Zolang de punt achter de laatste zin op de laatste pagina niet was gezet, was zij in zekere zin nog bij mij op de blanke bladzijden van de resterende cahiers. Dan waren er nog avonturen te vertellen en kon ik haar nog beschrijven, zoals ze lachte wanneer ze wakker werd in de ochtend en zoals ze de avond stil kreeg met het schoonschrift van gebaren, en dan bestond er zelfs in theorie de mogelijkheid dat het verhaal anders zou aflopen dan het was afgelopen, ook al bestond die mogelijkheid niet. Maar wanneer het gedaan was, was het gedaan. Ik miste Clio en zag ertegen op haar dubbel te missen.
Ik wist dat het de bedoeling was dat er vervolgens als bij toverslag een soort helderheid zou optreden en dat ik zaken zou gaan begrijpen, om te beginnen waar ik heen moest, maar ik wist niet meer zeker of ik daar nog wel in geloofde. Misschien was ik bang voor die helderheid en prefereerde ik het geritualiseerde bestaan in een hotel op de wolken dat was losgeraakt van de wereld en dat werd bewoond door herinneringen aan een beter verleden. Helderheid zou de leegte te helder maken. De mist past mijn gemis beter. (wat een mooie zin!)

DSC01612_f7c

Het Louvre in Abu Dhabi

Titel: Grand Hotel Europa
Schrijver: Ilja Leonard Pfeiffer
Uitgeverij: De Arbeiderspers
isbn: 9789029526227

Hoe alles moest beginnen – Thomas Verbogt

hoe_alles_moest_beginnen_a45

Volgens Lily

Soms lees je een boek waarvan je niet weet van je ervan moet vinden. Hoe alles moest beginnen van Thomas Verbogt is zo’n boek. Met dit boek stond hij op de shortlist van de Libris Literatuurprijs 2018 (dit voor de tweede keer, want met het boek Als de winter voorbij is uit 2016 lukte hem dit ook al). Terwijl ik het las merkte ik dat het verhaal me niet echt pakte. Toen ik de recensies later las en dat goed op me in liet werken, merkte ik dat mijn waardering toenam. Sommige stukken heb ik nog eens nagelezen en ik ben eruit: het verhaal doet me niet veel, maar de schrijfstijl vind ik – over het algemeen – mooi. Er zijn namelijk ook wel beschrijvingen die me irriteren, zoals “niemand heeft van die nijdige billen” of “Lucia was zo teer, zo teer. Wat zij voelde als we elkaar kusten, wist ik niet, maar ik was met haar teerheid verbonden.” En het is hier en daar ook wel wat zweverig. Het probleem verder is, is dat er niet echt iets verrassends gebeurt in het verhaal, het meandert maar een beetje voort, maar dat is zoals het leven zelf zegt Verbogt: “Omdat ons leven uit dergelijke kleine verhalen bestaat. We hebben natuurlijk wel grote plannen, maar veel verder dan kleine verhalen komen we niet.” En dat klopt natuurlijk ook. Wanneer je het boek op die manier leest, en niet teveel ‘verhaal’ verwacht, is het een mooi geschreven boek over een verloren liefde, over het zoeken naar geluk en het accepteren van het leven zoals het komt. En dan heeft het op de laatste pagina’s toch nog iets spectaculairs te bieden. Aanrader!

Ik wilde niet naar tante Emma, want ik moest me concentreren op wat het afscheid van Licia bij me teweegbracht. Ik wilde aandachtig lijden.

Fragment

Ik wil het tegenhouden, maar kan het niet, het is een overweldigend gevoel van ontroering, het golft door me heen, maakt mijn ogen vochtig en warm, vervult me zo sterk dat ik even moeite heb met ademen. Een paar keer overkwam met het eerder in mijn leven. Het heeft met geluk te maken en de paar seconden die dat geluk nodig heeft om geluk te zijn, om dan weer te vervagen en een herinnering te worden die zich nauwelijks laat verwoorden omdat ieder woord dat ervoor te bedenken valt het tekortdoet. Het is ook de gedachte dat nu alles op mag houden, want beter kan het leven niet zijn en hierna is het leven alleen nog maar een verhaal dat je leest en zo nu en dan meemaakt, maar wat het leven leven maakt, is nu, deze paar seconden die zo kolossaal van omvang zijn en gedurende die paar seconden eeuwiger dan de eeuwigheid lijken. Dit is het, dit is alles, alles, alles.

thomas_verbogt_3b5

Thomas Verbogt

Titel: Hoe alles moest beginnen
Schrijver: Thomas Verbogt
Uitgever: Nieuw Amsterdam
isbn: 9789046822906