De kolibrie – Sandro Veronesi

Volgens Lily

In Italië is De kolibrie van Sandro Veronesi uitgeroepen tot boek van het jaar door de belangrijkste krant van Italië, de Corriere della Sera. Veronesi is in Italië dan ook een sterauteur. Hoewel hij regelmatig overhoop ligt met de heersende moraal in zijn land: dat het eind van De kolibrie over euthanasie gaat bijvoorbeeld leverende de sterauteur toch weer veel commentaar op.

Hoe vertel je over het ontluiken van een grote liefde als je al weet dat het slecht gaat aflopen?

In De kolibrie springt Veronesi heen en weer in de tijd, tussen 1960 en 2030. Het beschrijft het leven van Marco Carrera die als kind een groeistoornis had en daarom de kolibrie wordt genoemd. Marco blijkt echter in zijn latere leven ook een echte kolibrie te zijn: hoe hectisch zijn leven ook is, hij blijft in evenwicht, wil niet dat er wat verandert.

Hij ging weer gokken: dit was het echte verzet, en zijn redding. Want zo was het nu eenmaal, Marco had in zijn hele leven nooit zo veel plezier beleefd als tijdens het gokken – een plezier dat hij echter lang geleden had opgeofferd voor het gezinsleven.

Marco vindt eigenlijk dat hij niet het recht heeft om te leven. Op een gegeven moment zit hij samen met zijn vriend die voorspellende gaven heeft in een vliegtuig. Zijn vriend wil vlak voor het opstijgt uit het vliegtuig. Marco gaat maar met hem mee. Het vliegtuis stort daarna neer zonder een overlevende. Hij voelt zich daar zijn hele leven schuldig over.

Marco is verliefd op een andere vrouw dan zijn eigen vrouw, de liefde van zijn leven, maar doet daar verder niets mee. Uiteindelijk vindt hij de zin van het leven in het opvoeden van zijn kleinkind: de nieuwe mens.

Het boek is opgebouwd uit fragmenten: mails, telefoongesprekken, brieven, whatsappjes enz. En het heeft verwijzingen naar de populaire hedendaagse cultuur zoals manga-strips, en populaire tv-series en films. In literatuur kom je dat niet vaak tegen. De kolibrie is een heel apart boek, en dat is het. Maar ga het zeker lezen!

Fragment

De plek is Bolgheri, of eigenlijk dat stukje kust ten zuiden van Marina di Bibbona, dat sommigen Renaione en anderen Palone noemen, maar wat de familie Carrera over het algemeen Bolgheri noemt, waarmee ze dus niet het nabije gehucht vlak bij het Castelle della Gherardesca bedoelen, hoewel het direct aan het pijnbomenbos en het strand ligt – en ook dat is overigens nog bijna geheel privébezit van die adellijke familie. Het echtpaar Carrera heeft begin jaren zestig bij dit woeste stukje kust een klein, vervallen huisje kunnen kopen, direct achter de duinen, met een stukje pijnbomenbos eromheen. Dit huis zou het geluk symboliseren dat ze, in hun overtuiging, met twee kleine kinderen en een derde op komst over de wereld zouden verspreiden. De renovatie van de bouwval werd door hen samen in harmonie uitgevoerd, Letizia deed de vorm en Probo de uitbreiding, aangezien het huis in die tijd voortdurend werd uitgebreid en verfraaid, met en zonder vergunningen, om uiteindelijk van het kleine boerderijtje dat het was te veranderen in een elegant toevluchtsoord in het hart van de Maremma. Jammer dat de harmonie tussen Letizia en Probo in de tussentijd was verdwenen; dat ze elk jaar koppig met zijn allen hun vakantie hier kwamen doorbrengen leek voornamelijk automutilatie die verworden was tot een slechte gewoonte.

Titel: De kolobrie
Schrijver: Sandro Veronesi
Uitgever: Prometheus
isbn: 9789044643893

Schuld – Walter van den Berg

Volgens Lily

Mijn broer had nog gezongen op de avond dat hij iemand doodsloeg.

Zo begint Schuld van Walter van den Berg. Een mooie openingszin die je tijdens het lezen van het boek blijft achtervolgen. Want wíe heeft zijn broer dan doodgeslagen? Dit boek speelt in Amsterdam Nieuw-West tussen 2013 en 2015. De twee jaar dat Ron (de broer) gevangen heeft gezeten voor de doodslag. De rest van het boek vertelt het verhaal hoe het zo is gekomen.

Die Polen zitten er net twee maanden. En die jongen van me moest ergens anders gaan wonen omdat ik die Polen in huis moest nemen. Maar ik moest wel omdat er weken waren dat ik iedere dag een uitsmijter bakte voor m’n jongen omdat het geld op was. Ik gaf er ketchup bij zodat ie wat groenten binnenkreeg

Cor en Ron zijn geen onbekende. Walter van den Berg schreef eerder over deze broers. Het boek is in de taal geschreven waarin de hoofdpersonen leven: kort, rauw, zonder opsmuk. De strugle of life wordt beschreven in verschillende hoofdstukken die over verschillende hoofdrolspelers gaan. Alleen het laatste hoofdstuk gaat over ‘Iedereen’. Hoe is het leven als je een geld hebt, of schulden, of een zoon waar je eigenlijk niet voor kunt zorgen. In een recensie las ik dat Schuld “een blik sociale ellende is”. En dat vind ik een mooie samenvatting. Van den Berg weet dit weergeloos weer te geven. Schuld werd uitgeroepen tot boek van de maand bij DWDD. Een aanrader!

Fragment

Ik wist niet of dat treiteren van Ron bewust was, waarschijnlijk niet; Ron had niet door wat ie deed. Het had allemaal met onze moeder te maken, onze heilige moeder en alle fouten die ooit gemaakt waren lagen bij de mensen om haar heen, bij tante Mia, bij mij, bij hemzelf als het zo uitkwam, maar nooit bij onze moeder, en daarom treiterde hij iedereen die het volgens hem verdiende. De fout van tante Mia was dat ze de man die de vriend van onze moeder zou worden aan haar voorstelde toen onze vader een jaar dood was; mijn fout was dat ik haar vriend niet als een vijand zag, en ik denk dat Ron het van zichzelf een fout vond dat ie haar vriend niet meteen het huis uit had geslagen. Dat ie zelf veertien was toen haar vriend in huis kwam, maakte hem niet uit. Ook als je veertien was kon je een man zijn, volgens Ron, dus hij had het ook verkeerd gedaan; alleen onze moeder had geen fouten gemaakt.

Walter van den Berg
Titel: Schuld
Schrijver: Walter van den Berg
Uitgever: Das Mag
isbn: 9789082410624

De menselijke maat – Roberto Camurri

Volgens Lily

Soms lees je over een nieuw boek en dan heb je zo’n ontzettende zin om eraan te beginnen. De menselijke maat van Roberto Camurri was zo’n boek. Daarbij komt dat ik ook erg van Italiaanse auteurs hou. En ik kan ook echt niet zeggen dat De menselijke maat slecht geschreven is, in tegendeel. Maar het heeft niet waargemaakt waar ik op had gehoopt. De flaptekst geeft aan dat het een hypnotiserende roman is over drie vrienden die worstelen met een schuldgevoel, en wanhopig zoeken naar middelen om inhoud en vorm te geven aan hun leven.

In de auto vraagt Anela of hij bij het huis van zijn vader langs is geweest, hij zegt nee; ze vraagt of hij er langs zal gaan, hij reageert schouderophalend, naar buiten kijkend.

Het boek is opgebouwd uit elf hoofdstukken die allemaal over verschillende personages gaan uit het slaperige dorp Fabbricio. Sommigen hebben iets met elkaar te maken andere weer niet, dat maakt dat het boek een beetje als los zand voelt. Misschien moet ik het nog een keer lezen om de diepere laag te ontdekken. Volgens het dankwoord heeft Stephen King Camurri de inspiratie gegeven voor het hoofdstuk Asfalt.

Valerio glimlachte ook maar, hij wist niet wat hij anders moest doen, dat ze naast hem zat was iets vreemds, en het was nog vreemder dat hij zich op zijn gemak voelde.

Wat wel werkelijk heel irritant is, wanneer er bijna op iedere pagina melding gemaakt wordt van het feit dat iemand een sigaret opsteekt.

Fragment

De dag erna was het zaterdag, hij was laat wakker geworden, het was al heel warm, hij was bezweet wakker geworden en had zijn hand uitgestoken naar zijn telefoon om te kijken hoe laat het was. Er was een sms: Neem me mee naar zee.
Hij was overeind gaan zitten, had met zijn handen over zijn gezicht gewreven en weer op zijn telefoon gekeken:
Neem me mee naar zee. Hij was uit bed gestapt, had de luiken dicht gedaan, zijn moeder zei altijd dat je de luiken dicht moest houden omdat anders de warmte binnenkwam, hij had de kast opengedaan en had een zwembroek gezocht onder zijn kleren. Zijn mobiel klonk opnieuw, hij had opgenomen, nee, vandaag ben ik er niet. Nee. Dat gaat je niks aan, waarom wil je weten, nee, kom op, zit niet zo te… ja, oké, ik heb met een meisje afgesproken, nou ophouden, ik vertel het je wel als ik terugkom, ja, goed dan, zij ja. Ik zeg toch dat zij het is, ja, zij is het wel, nou, dan geloof je het maar niet. Kom op, Valerio, ik moet gaan, tot later.
Davide was groot en stevig. Hij keek in de badkamerspiegel, ineens voelde hij een nieuw besef in zijn buik, hij moest op de groezelige badrand gaan zitten, hij zei bij zichzelf goddomme, ik kan haar hier nooit mee naartoe nemen, ik moet eerst poetsen. Hij trok zijn zwembroek aan en een blauw overhemd, hij keek opnieuw in de spiegel en wat hij zag beviel hem, wat hem vervulde van schaamte. Hij was de trap afgelopen om zijn slippers te zoeken in de woonkamer, zijn telefoon klonk opnieuw, weer een sms: Als je je slippers zoekt, die liggen hier, ik snap niet hoe je gisteravond thuis bent gekomen, hopelijk alles goed.
Hij keek naar zijn voeten, ze waren pikzwart, hij ging ze wassen en schreef haar terug:
Ik pik je over tien minuten op.

Roberto Camurri

Titel: De menselijke maat
Schrijver: Roberto Camurri
Uitgever: De Bezige Bij
isbn: 9789403172804

Het beste van Adam Sharp – Graeme Simsion

Volgens Lily

Jaren geleden las ik Het Rosie Project van Graeme Simsion. Wat een verfrissend boek was dat! Afgelopen week zag ik in een bak met afgeprijsde boeken Het beste van Adam Sharp liggen, ook van Simsion. En ook dit is weer een lekker vlot geschreven verhaal.

Ik had de bijnaam Seagull gekregen, naar de mop dat consultants net zeemeeuwen zijn: ze komen aanvliegen, krijsen wild en maken een hoop heisa, schijten iedereen onder en vliegen dan weer weg.

Adam Sharp is een man van 49 die, toen hij 26 jaar was als IT-consultant diverse opdrachten in het buitenland heeft gedaan, waaronder enkele maanden in Melbourne. Daar ontmoet hij Angelina, een 21-jarige soapactrice. Ze krijgen een relatie maar Adam reist toch verder naar zijn volgende bestemming. Ruim 20 jaar later krijgt hij ineens een mail van Angelina. Ze zoekt weer voorzichtig contact. Waarom, vraagt Adam zich af. Uiteindelijk gaat hij in op een uitnodiging van Angelina en haar man om voor een week naar Frankrijk te komen. En dan begint het gedonder pas echt.

‘Dit klinkt vast heel genant en oppervlakkig, maar toen ik vijfenveertig werd, zei ik tegen mijn moeder: “Ze zeggen dat vrouwen na hun vijfenveertigste verdwijnen,” en toen zei mijn moeder: “Onzin. Je verdwijnt helemaal niet. Mannen zien je alleen niet meer staan.”‘

Het einde van het boek is een beetje langdradig, blijven ze nou wel of niet bijelkaar. Dat had wel iets korter gekund en het wordt hier en daar ook wat ongeloofwaardig. Wat wel ontzettend leuk is, is de playlist achterin. In het boek komt veel muziek voor omdat Adam graag piano speelt (zie ook de cover van het boek). Muziek speelt ook een belangrijke rol in de liefde tussen Adam en Angelina. Het was heerlijk om met oortjes in naar de muziek uit de playlist te luisteren en tegelijk het boek te lezen.

Fragment

Het perron stond vol mensen die wilden instappen. Het eerste wat ik opving was haar parfum, de geur die ik op twintig passen afstand kon herkennen. Toen stapte de man die voor me stond opzij, en daar stond ze.
Ze was wel veranderd. Haar lippen waren minder vol, haar jukbeenderen geprononceerder, en ze was slanker, eleganter. Haar haar, nog hetzelfde donkerbruin, was korter, zoals ik al op haar Skype-foto had gezien. Ze droeg een zonnebril, een wit topje met abstracte print, een kort jasje, lichtblauwe spijkerbroek, schoenen met hoge hakken en ringen met grote stenen om haar middel- en wijsvingers, die peziger waren dan ik me herinnerde.
We bleven allebei staan en namen elkaar zwijgend op. De menigte dunde uit en de trein reed weg en liet ons alleen achter. Ik wist twee dingen zeker, zonder enige twijfel. Ten eerste dat het de juiste keuze was geweest om haar weer op te zoeken, wat de prijs ook was en wat er ook zou gebeuren. Het was weer net als in Shanksy’s bar, op die avond dat ik ‘I Hope that I Don’t Fall in Love with You’ had gespeeld en haar op me had zien wachten met een Fallen Angel in haar hand, terwijl ze haar zenuwen had proberen te verbergen.
Het tweede wat ik wist, ook al was daar geen enkel bewijs voor – behalve datgene wat er zich zonder woorden tussen ons afspeelde – was dat zij precies hetzelfde voelde en dat niet had verwacht.

Tom Waits
Titel: Het beste van Adam Sharp
Schrijver: Graeme Simsion
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
isbn: 9789024573851

Zonder liefde – Stefan Brijs

Volgens Lily

Het was alweer even geleden dat ik een boek van Stefan Brijs las. Maar ik ga dat zeker inhalen. Destijds werd ik weggeblazen door De engelenmaker. En nu dus Zonder liefde. Wel een mooi verhaal, maar niet erg indringend. De personages blijven een beetje vlak. Je leert Paul en Ava die vrienden zijn maar geen relatie hebben niet echt kennen, iedere keer denk je: nu komt het, maar nee, toch niet.

Ik wilde weten of Ava hem aantrekkelijk vond. ‘Hij lijkt me niet echt knap.’
‘Maar hij heeft wel charisma,’ zei Ava. ‘Zodra je hem ziet denk je dat er iets opwindends gaat gebeuren. Iets wat je niet wil missen. Het zit ‘m in zijn ogen. Heb je daar op gelet?’

Het leest wel ontzettend lekker weg. Brijs kan zeer goed schrijven en boeit van het begin tot het eind. Zonder liefde is dan ook een echte pageturner. Maar het is zo maar ineens afgelopen. Terwijl je nog zoveel had willen weten.

Bénédicte arriveerde de volgende zondag rond drie uur. Ik was nerveuzer dan toen ik haar voor de eerste keer ging zien. Die middag was al bijna volledig in vaagheid opgelost en ook Bénédicte zelf kon ik me nog amper voor de geest halen.

Fragment

De volgende dagen leek Ava van de aardbodem verdwenen. Ik had haar meermaals gebeld zonder gehoor te krijgen en was om mijn toenemende onrust te temperen op zondagmiddag naar haar huis gereden. Haar auto was weg en door het keukenraam zag ik dat op de tafel nog steeds onze glazen van drie dagen eerder stonden. Het pak muizengif stond ongeopend op het aanrecht. De gedachte dat haar iets overkomen was benauwde me, temeer omdat niemand me dat ooit zou laten weten. Ik liet een briefje achter en bleef de rest van de dag thuis, bang dat ik een telefoontje van haar zou missen.
Tegen de avond hield ik het niet meer en besloot ik haar moeder te bellen. Zij stond nog met de naam van haar ex-man (en die van Ava) in de telefoongids. Toen ze opnam vroeg ik onmiddellijk naar Ava.
‘Die woont hier niet meer,’ klonk het kortaf.
‘Weet ik,’ zei ik. ‘Maar ik dacht dat u misschien wist waar ze was. Ze is niet thuis en ik ben dringend naar haar op zoek.’
‘Met wie spreek ik?’
‘O, sorry. Met Paul.’
Het bleef stil aan de andere kant van de lijn. Ik legde uit dat ik bij haar langs was geweest toen Ava net terug was uit Haïti en terwijl ik dat zei herinnerde ik me wat ze me bij mijn vertrek had nageroepen: ‘Laat je niet gek maken door haar.’
Dat deed is dus toch.

Stefan Brijs
Titel: Zonder liefde
Schrijver: Stefan Brijs
Uitgever: Atlas Contact
isbn: 9789025452681


De zusterklokken – Lars Mytting

Volgens Lily

Jaren geleden las ik De vlamberken van Lars Mytting, een toen voor mij nog onbekende schrijver. Ik vond het een fantastisch boek. Inmiddels is Mytting een van de best verkopende schrijvers van Noorwegen. Vooral zijn boek De man en het hout doet het goed. Al zijn boeken hebben trouwens iets met hout te maken. Zo ook De zusterklokken, dat gaat over de sloop van een eeuwenoude (houten) staafkerk met legendarische zusterklokken die het (fictieve) dorp Butangen beschermen tegen overstromingen en ander gevaar. Het verhaal speelt in 1880 en gaat over de jonge boerendochter Astrid Hekne, een jonge dominee en een jonge architect.

Schweigaard wierp aarde op de kist en begon handen te schudden en afscheid van hen te nemen. Astrid maakte een reverence, alsof hij een vreemde was, en de begrafenisgasten vertrokken mompelend, ontevreden en onvoldaan. De dominee had de angel uit de dood gehaald, en het leven had angels nodig, anders was er geen verschil tussen vlieg en wesp.

De zusterklokken blijkt het eerste deel te zijn uit een trilogie. In een interview zegt Mytting dat hij het volgende boek meer in de moderne tijd laat spelen. Grappig is trouwens dat een van de figuren uit het boek Klara Mytting heet; zij is gebaseerd op zijn grootmoeder.

De instrumenten die altijd de moeder redden, nooit de kinderen.
Maar die keuze had ze al een hele poos geleden gemaakt, toen ze bij het Losnesvatn haar handen op haar buik had gelegd en zichzelf de vraag had gesteld: jullie of ik? en haar antwoord even krachtig was geweest als de klank van het brons.

In dit verhaal zijn de magische praktijken en mythes nog volop aanwezig, wat het tot een uniek boek maakt. Mytting die zelf opgroeide in het Gudbrandsdal waar De zusterklokken zich afspeelt heeft een mooi boek geschreven waar traditie en moderniteit met elkaar wedijveren. Wederom een voltreffer van Mytting en wederom een die om hout draait.

Fragment

Het vlammetje van de kaars flakkerde en doofde. De schapen blaatten een beetje maar bewogen zich nauwelijks, alsof ze zelf ook fabeldieren in ruste waren.
Warte,‘ zei Gerhard toen Astrid de kaars weer wilde aansteken. Strooilicht scheen door de wanden, en hij ging vlak bij het portaal staan, legde zijn hand erop en betastte het voorzichtig.
‘Het houtsnijwerk. Je moet het aanraken om het te begrijpen.
Gib mir die Hand.
Dat deed ze.
Spürst du die hier, nein, die hier? Voel je de schubben van de hagedis?’
‘Ja. Ik… ja. Ik voel ze.’
Und hier, Entschuldigung, neem me niet kwalijk… hierboven… een zeeslang. En hier… een draak. Voel je dit … een wolf?’
Het houtsnijwerk was afgesleten door het weer en de eeuwen, maar in het donker, onder haar vingers, waren de vormen scherp, duidelijk, nieuw. Ze liet hem haar hand over de oerkrachten voeren, haar vingers streelden de Fenriswolf en de raven van Odin, en Naglfar, het schip in het dodenrijk dat was gemaakt van de nagels van de overledenen, hij leidde haar hand over vlammen, over een hitte die al voorbij was of die nog moest komen, een strijd tussen licht en donker uit de tijd dat het licht van de duisternis werd gescheiden, hij spreidde zijn vingers en voelde haar warme hand onder de zijne en de harslag van de machten onder hun handen. Ze volgden de eindeloze slang in de duisternis, en de krachten trilden onder hun huid, ze drongen dieper naar binnen en verder naar buiten, in een eindeloze, magische zweefvlucht.

Boektrailer van De zusterklokken (in het Noors)
Titel: De zusterklokken
Schrijver: Lars Mytting
Uitgever: Atlas Contact
isbn: 9789025453954


De stilte van de vrouwen – Pat Barker

Volgens Lily

‘Ontdek de bekendste mythe over Troje verteld vanuit het perspectief van de vrouwen’ staat er op de achterflap. Als leek denk je dan direct aan het bekende verhaal van het Paard van Troje. Maar die komt in dit boek van Pat Barker niet voor. Ook de opmerking op de cover zaait verwarring. Want Barker is wel Booker Prize-winnaar, maar niet met De stilte van de vrouwen.

We werden ter inspectie in een rij voor de hutten gezet. Twee mannen die niets zeiden, alleen tegen elkaar, liepen de rij vrouwen af, trokken hier een lip en daar een ooglid omlaag, prikten in buiken, knepen in borsten, staken hun handen tussen onze benen. Ik begreep dat we werden gekeurd voor de verdeling.

Dit boek is gebaseerd op de Ilias van Homerus, en daar komt het Paard niet in voor. Die speelt wel in een rol in de Aeneis van Vergillius, twee verschillende verhalen over hetzelfde onderwerp dus. De Ilias is een mannenepos: de strijd tussen twee mannen om een vrouw, Helena. In De strijd van de vrouwen wordt echter het leven van Briseïs gevolgd, zij wordt door Achilles opgeëist als oorlogstrofee nadat hij haar dorp heeft veroverd.

En zo begon het grootste bloedbad van de oorlog. Toevallig ken ik de namen van alle mannen die die dag werden gedood. Ik zou ze zo voor je op kunnen noemen als dat enige zin had.

Ik ben weinig enthousiast over dit boek. Je volgt Briseïs dan wel, maar wat ze nou echt denkt lees je niet. Gaande weg het boek is het toch gewoon het verhaal van Achilles en de oorlogsvoering (met heeeel veel bloed en doden) die uitgebreid wordt beschreven. En de setting van het hele verhaal wordt mij als leek ook niet helemaal duidelijk. Eigenlijk moet je enige kennis hebben van dit verhaal om het goed te kunnen volgen. Het is ook rommelig geschreven, kortom, als je een boek wilt lezen over deze tijd kun je volgens mij beter Mythos van Stephan Fry nemen of Circe van Madeline Miller. Want dat het hip is om over de oude mythologie te schrijven is wel duidelijk.
Wel werd me ineens duidelijk wat er met de uitspraak ‘een achilleshiel’ werd bedoeld:

De hiel van Achilles. Van alle legendes die over hem de ronde deden was dat verreweg de onnozelste. Kennelijk had zijn moeder hem in het water van de Lethe gedompeld, in een wanhopige poging hem onsterfelijk te maken, maar hem daarbij aan zijn hiel vastgehouden, waardoor dat het enige deel van zijn lichaam was dat niet tegen sterfelijk letsel bestand was.

Fragment

Ik keek naar de veranda. Hier en daar brandden nog wat fakkels, al waren die bijna aan het druipende eind van hun bestaan. De penetrante geur van koud rundervet hing in de lucht. Binnen in de hut hield het geroezemoes van stemmen aan. Ik had graag naar de zee gewild, om er misschien zó in te lopen, zoals ik toen ik hier woonde altijd had gedaan, maar dat durfde ik natuurlijk niet. Ik bleef zitten als een getuide geit, terwijl ik wist dat aan de andere kant van die deur over mijn lot werd beslist. Ik legde mijn hand op de ketting van mijn moeder en omsloot de opalen heel voorzichtig, een voor een. Ze voelden aan als eieren, nog warm van de leg. Doelbewust keerde ik terug naar Lyrnessus, ging op het bed in mijn moeders kamer zitten, zag hoe ze zich mooi maakte voor een feest. Het moet iets bijzonders zijn geweest, misschien de trouwdag van mijn oudste broer, want ze deed de opalen ketting om. Soms, als ze niet al te veel haast had, mocht ik haar haar borstelen…
Terwijl ik de warmte van de herinnering inademde vergat ik waar ik was, tot ineens de deur werd opengegooid en Odysseus gebaarde dat ik binnen moest komen.

De hiel van Achilles

Titel: De stilte van de vrouwen
Schrijver: Pat Barker
Uitgever: ambo|anthos
isbn: 9789026347023

Het zoutpad – Raynor Winn

Volgens Lily

Raynor Winn en haar man Moth raken alles kwijt wat ze hebben, letterlijk huis en haard. En dan horen ze ook nog eens dat Moth doodziek is. Ze nemen een imulsief besluit: ze gaan de eeuwenoude South West Coast Path lopen, een tocht van duizend kilometer langs de zuidkust van Engeland.

Meer dan vierhonder kilometer pijn, uitputting, honger, wild kamperen en wild weer lagen achter ons. We konden in de bus stappen en wegrijden, terug naar de vertrouwdheid van Wales, om ons op de wachtlijst voor een sociale huurwoning te laten zetten en een goedkope camping voor de winter te zoeken. Moth hield mijn hand vast terwijl de deuren van de bus dichtgingen.

Wat dus begint als een bijna onmogelijke expeditie wordt een herontdekking van de kracht van de natuur en de ware betekenis van het leven. Ze hebben honger, regenen regelmatig zeiknat óf hebben het bloedheet. Slechts enkele tientallen pond per maand te besteden, kortom een fikse uitdaging.

‘Moth, Moth, het water, het komt eraan.
We propten de zware spullen in onze rugzakken, schoten onze schoenen aan, rukten de haringen los en pakten de tent in zijn geheel op, met onze slaapzakken en kleren en nog in, zodat het grondzeil doorzakte tot op het strand. Als een reusachtige groene krab holden we het strand over naar wat gisteravond een smal stroompje had geleken met zoet water dat naar de zee liep, maar nu een geul van een meter diep was vol zeewater dat in de richting van het klif stroomde.

Het zoutpad is een werkelijk prachtig verhaal geworden, dat ik heb gelezen met de iPad voor me om met Google Maps de foto’s te bekijken waar ze op dat moment waren. Zo beleefde ik hun avontuur nog intenser en was ik zelf ook een beetje op reis. En hoewel de ontberingen vreselijk zijn, kan ik me goed voorstellen dat je bij het lezen van Het zoutpad zin krijgt om alles achter je te laten en zo’n avontuur aan te gaan met je geliefde. En daarom leest het boek ook zo lekker.

Raynor Winn, een dakloze vrouw van middelbare leeftijd als ze het pad gaat lopen, blijkt meer in haar mars te hebben dat ze zelf denkt: ze loopt (samen met man Moth) het hele pad uit en de aantekeningen die ze hierbij maakt blijken later een prachtig boek te worden die voor velen een inspiratie is. Gaat dit boek lezen! Hoe het Raynor en Moth verging nadat ze weer terug waren in de bewoonde wereld kun je lezen in het vervolg: De wilde stilte.

Fragment

Het pad werd vlakker en kronkelde langzaam naar Portheras Cove. Onze kleren droogden in de wind terwijl we een beekje naar het strand volgden. Een bordercollie holde voorbij, springend van steen naar steen, gevolgd door een kleine vrouw met zulk lang grijsblond haar dat het zelfs in een vlecht nog tot over haar middel viel.
‘Hallo, wandelen jullie het pad? Waar gaan jullie naartoe?
‘Land’s End, of misschien nog verder.’
‘Niet zo ver meer dus. Waar zijn jullie begonnen? Kamperen jullie?’
‘In Minehead, en ja, we hebben het grootste deel van de route wildgekampeerd.’
‘Dat kan ik zien; jullie hebben het over je.’
‘Het?’
‘Het heeft jullie aangeraakt, jullie stralen het uit: jullie hebben de hand van de natuur gevoeld. Dat raak je nooit meer kwijt; jullie zijn gezouten. Ik ben hier dertig jaar geleden gekomen en nooit meer weggegaan. Ik zwem elke dag en ik wandel veel met de hond. Mensen vechten tegen de elementen, tegen het weer, zeker hier, maar als het je heeft aangeraakt, als je het toelaat, zul je nooit meer hetzelfde zijn. Veel geluk, waar het pad jullie ook brengt.’ Ze liep achter de hond aan en verdween moeiteloos over de landtong.
‘Is deze kust soms het land van zieners en profeten? Het lijkt wel of ze overal opduiken.’
‘Gezouten. Dat vind ik mooi. Op smaak gebracht, geconserveerd, net als de bramen.’

Het South West Coast Path

Raynor Winn en man Moth
Titel: Het zoutpad
Schrijver: Raynor Winn
Uitgever: Balans
isbn: 9789460039409

De blikman – Sarah Winman

Volgens Lily

De blikman van Sarah Winman is een boek over drie jongeren, Ellis, Michael en Annie, en hun driehoeksverhouding. En hoe dit doorwerkt in de rest van hun leven. Het is ook een coming-out roman, op een zeer subtiele wijze beschreven, nergens een scène of een woord teveel. Voor de lezer is dit een opdracht: het juiste verhaal ontrafelen.

Ik word met een schok wakker. Alsof de auto waarin ik zit over een veerooster is gereden. Er is een nieuw decennium aangebroken, dat weet ik gewoon. De jaren negentig. Ongelofelijk. Ik rol op mijn andere zij en kom dagenlang de deur niet uit.

Het boek is opgedeeld in twee delen: het eerste deel gaat over de jongen Ellis. Het tweede over zijn vriend Michael. Zaken die niet duidelijk zijn in het eerste deel, worden in het tweede deel wel duidelijk. Mooi gedaan door Winman.

‘Er is nu eenmaal iets met een eerste liefde, toch?’ zei ze. ‘Die is onaanraakbaar voor degenen die er geen rol in hebben gespeeld. Maar ze is wel de maat voor alles wat erna komt,’ zei ze.

Na het lezen van het boek verwonderde ik me over het feit dat ik het stuk over Michael zoveel beter vond dan dat van Ellis. Toen ik het nog eens goed analyseerde zag ik dat het deel van Michael in tegenstelling tot dat van Ellis in de ‘ik’ vorm is geschreven en je dus veel meer betrokken bent bij wat hij meemaakt. Het deel over Ellis is afstandelijker, raakt minder.

De Zonnebloemen van Vincent van Gogh spelen een belanrijke rol in dit boek. Uit een brief van Vincent aan zijn broer Theo in 1890 (motto van het boek): ‘Ik merk dat het me goed heeft gedaan naar het zuiden te gaan om het noorden beter te leren zien.’

Fragment

In de afgelopen zeven jaar is Frankijk veranderd in onze verhalen. Het is nu een vakantie met eenpersoonsbedden en alleenstaande jongens, zonnebaden en Franse schoonheden. We houden zaken voor elkaar geheim, over seksuele avontuurtjes, wie wat heeft gedaan. Het zijn geheimen omdat we niet weten wat we aan moeten met wat we zijn geweest. Dus we blijven er uit de buurt en raken het niet aan, voor het geval het prikt. Vermijden is zuring om dat prikken te verzachten.
(…)

Met knippende vingers loop ik naar het gordijn achterin en wanneer ik me omdraai, sla ik een maat over. Ellis staat daar met een jonge vrouw naast zich, met roodblond haar dat levendig afsteekt tegen de schouders van haar marineblauwe houtje-touwtje-jas. Er is al iets vertrouwds tussen hen, geen afstand tussen hun lichamen, en ik weet dat ze al hebben gekust. Ze glimlacht me toe, ze heeft onderzoekende ogen, en ik weet dat ik op een dag problemen zal krijgen met die ogen. Ik wil niet dat er een einde aan de muziek komt. Ik wil blijven zingen en dansen omdat ik tijd nodig heb om te weten wat ik moet zeggen, want ik weet dat zij de ware is, en ik heb gewoon tijd nodig.

Sarah Winman

Titel: De blikman
Schrijver: Sarah Winman
Uitgever: Orlando
isbn: 9789492086785

Lieve Edward – Ann Napolitano

Volgens Lily

Op 12 juni 2013 om 7.45 uur staat op de luchthaven van Newark de familie Adler klaar om voorgoed te vertrekken naar Los Angeles. Moeder Jane, scenarioschrijver, vader Bruce, wiskundige, en hun zoons Jordan (15) en Eddie (12). Jordan maakt nog een statement door niet door de securitypoort te willen. Hij voelt zich hierdoor supercool.

Om 14.12 uur die dag raken de piloot en de co-piloot de controle over vlucht 2977 kwijt. Het toestel stort neer in Noord-Colorado. Er vallen 191 doden; Eddie is de enige overlevende. Hoe verwerk je al 12-jarige zo’n trauma, terwijl de hele wereld je als wonderboy ziet?

Madame Victory neemt hem bij de arm en loopt met hem naar de deur. Net voor ze die opendoet, leunt ze naar hem toe en fluistert in zijn oor: ‘Er zit geen reden achter wat jou is overkomen, Eddie. Je had dood kunnen gaan, maar dat is gewoon niet gebeurd. Stom toeval. Je bent door niemand uitverkoren. Dat betekent dat je kunt doen wat je wilt.

Schrijver Ann Napolitano kwam op het idee voor Lieve Edward toen in 2010 een vliegtuig van Afriqiyah Airlines neerstortte bij Tripoli, en er ook slechts één overlevende was: de Nederlandse Ruben. Hoewel ik snap dat je zo’n verhaal interessant vindt om er een boek over te schrijven, komt het om mij toch een beetje over dat je er met iemand anders z’n verhaal vandoor gaat.
Toch is Lieve Edward een mooi boek. Want Napolitano heeft heel goed de gemoedstoestand van Edward en zijn omgeving weergegeven.

Schrijf alsjeblieft niet terug om te zeggen dat je het erg vindt, want het is niet erg. Dit was geen tragedie. Sterven op de bank terwijl je in je eentje tv zit te kijken is een tragedie. Sterven terwijl je met heel je lijf iets doet wat je graag doet is magie.

Wat erg goed werkt is dat het verhaal per hoofdstuk switcht van in het vliegtuig naar de situatie na het ongeluk. Zo leer je de personages goed kennen en weet je als lezer al meer dan de personen in het boek. Een aanrader!

Fragment

‘Je hebt Harry Potter toch gelezen?’
Hij knikt. Jordan had de hele reeks voor zijn verjaardag gekregen en was toen op het idee gekomen om de boeken ook in de bibliotheek te lenen zodat hij en zijn broer ze tegelijkertijd konden lezen. Weken achtereen lagen ze urenlang in hun stapelbed en lazen boek na boek. Jordan riep dan vanaf het bovenste bed: ‘OMG, Eddie, ben je al op pagina 202?’ De broers hadden lange gesprekken gevoerd over de vraag of Sneep nu wel of niet slecht was. Ze hadden een keer nadat ze aan de keukentafel samen bijna drie liter appelsap hadden gedronken zo’n heftige ruzie gekregen (Jordan hield vol dat Sneep de spil, zelfs de oorsprong was van al het kwaad in de boeken, terwijl Eddie zei dat hij in essentie goed was) dat hun vader hen naar twee verschillende hoeken van het appartement had gestuurd tot ze waren afgekoeld. ‘Geen suiker meer voor jullie!’ had Bruce geschreeuwd. ‘En wat is in godsnaam een sneep?’

Ann Napolitano

Schrijver: Ann Napolitano
Titel: Lieve Edward
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
isbn: 9789024583706