Een stralende toekomst – Rebecca Makkai

image - 2020-05-14T142556.352

Volgens Lily

‘Briljante roman, met een slot dat je hart zal breken.’ Dat staat op de cover van Een stralende toekomst van Rebecca Makkai. Dan móet je wel gaan lezen. Het boek kent twee belangrijke verhaallijnen. Die van Yale Tishman in de jaren 80 in Chicago als de aidsepidemie woedt. En die van Fiona die in 2015 op zoek is naar haar dochter in Parijs op het moment dat er een vreselijke terroristische aanslag plaatsvindt. Fiona en Yale kennen elkaar uit Chicago. Nico, de broer van Fiona overleed ook aan aids en Yale was een van zijn beste vrienden. Fiona verloor heel veel vrienden in die tijd, en nu is ze ook nog haar enige dochter kwijt. Heeft het één iets met het ander te maken? Het is knap hoe Rebecca Makkai deze twee verhaallijnen uiteindelijke samenbrengt.

Want Fiona, die zelf al intens genoeg was, vond Julian vermoeiend. ‘Hij is net een mondvol knettersnoep,’ had ze ooit gezegd. ‘En ik ben dol op knettersoep! Echt waar! Het is verrukkelijk, en dat is hij ook. Ik bedoel het niet vervelend, maar ik hoef er geen hele mondvol van.’

Maar is mijn hart gebroken? Nee. Ik vind het werkelijk een ontzettend schrijnend verhaal. Het heeft me veel geleerd over deze vreselijke epidemie onder vooral jonge homoseksuelen (en over Reagan), maar toch raakte het verhaal me niet echt. Ik had een soort déjà vu: Een klein leven van Hanya Yanagihara was ook zo’n vuistdikke roman over een groep vrienden waar alleen maar ellende gebeurde. Ik vind het typisch Amerikaans geschreven, misschien is dat wat me niet pakt. Heb net Liefde, als dat het is van Marijke Schermer uit, en dat pakte me wel enorm. Gewoon een mooi, klein verhaal.

‘Ik wou hem niet beledigen,’ zei ze. ‘Ik ben niet naïef, dat weet je.’
Hij zei: ‘Het is altijd een kwestie van wachten tot de wereld in elkaar stort, toch? Als dingen heel blijven, is dat altijd maar tijdelijk.’

Want naast aids, Parijs ten tijde van de aanslag en vriendschappen (veel personages), gaat het in Een stralende toekomst ook nog over een ingewikkelde kunstkwestie met een complexe verhaallijn daar over. Wat mij betreft is het gewoon too much.

Fragment

Yale zei: ‘Vroeger was ik bang dat Reagan op de knop zou drukken, weet je? En voor de inslag van asteroïden en zo. Tot ik me één ding realiseerde. Als je zou kunnen kiezen wanneer je in de geschiedenis van de aarde zou kunnen leven, zou je dan niet het einde kiezen? Dan had je tenminste niets gemist. Als je in 1920 zou doodgaan, zou je de rock-‘n-roll missen. Als je in 1600 zou doodgaan, zou je Mozart missen. Toch? Ik bedoel, de gruwelen stapelen zich weliswaar ook op, maar niemand wil doodgaan voordat het verhaal is afgelopen.
En vroeger geloofde ik echt dat wij de laatste generatie zouden zijn. Als ik erover nadacht, als ik bang was voor de dood, dacht ik aan ons allemaal, aan de hele planeet. En nu is het alsof, nee, nu ben ik het alleen, Yale. Ik ben degene die dingen gaat mislopen. niet zozeer het einde van de wereld – want laten we hopen dat de wereld het nog miljarden jaren uithoudt, hè? – maar gewoon de normale dingen.

image - 2020-05-19T215130.042

The Great Believers is de originele titel, vind ik toch mooier…

Titel: Een stralende toekomst
Schrijver: Rebecca Makkai
Uitgever: Nieuws Amsterdam
isbn: 9789046824856

 

Filosofie voor een weergaloos leven – Lammert Kamphuis

image - 2020-04-15T205532.018

Volgens Lily

Voor de derde Non-fictie Leeslounge lazen we Filosofie voor een weergaloos leven van Lammert Kamphuis. Vanwege de coronamaatregelen dit keer niet in de bibliotheek, maar online. Waar ik eerst dacht dat de titel sloeg op het hebben van een té gek leven, vertelt de inleiding dat je slechts één leven hebt, zonder generale repetitie, dus dat het weergeloos is: het gaat niet ‘weer’. Dus je kun het maar beter in één keer goed doen 😉

Waar de behoeften van de wereld en jouw talenten elkaar kruisen, daar ligt je roeping.

In drie delen zet Kamphuis uiteen hoe je filosofie toe kunt passen in het hedendaagse leven: in je verhouding tot de wereld, voor de relatie met anderen en voor de verbinding met jezelf. Wat me direct al aanspreekt is dat je niet moet stoppen met denken door bijvoorbeeld te gaan mediteren, maar juist door je denken uit te dagen en te spiegelen aan andere denkers (en door veel te lezen denk ik er dan direct bij).

Kamphuis vindt het hedendaags credo dat je groots en meeslepend moet leven niet de weg. Weg met die bucketlist, je kunt je beter richten op vriendschappen en relaties. Want dat is ten slotte toch meer waard dan een mooie carrière of een huis vol dure dingen die je toch niet nodig hebt als het er op aan komt.

Filosofie is al eeuwenlang een welkom medicijn tegen dogmatisch en fundamentalistisch denken.

En dan hoef je niet helemaal terug naar de Socrates, Plato of Aristoteles, maar ook in het hedendaagse leven zijn genoeg filosofische uitdagingen te vinden in bijvoorbeeld muziek en kunst. Maar ook de dood is een onderwerp dat niet geschuwd wordt. Het boek zit vol met leuke weetjes. En aan het eind een lange lijst van boeken die je ook nog zou kunnen lezen om je verder te verdiepen. Want je moet jezelf blijven uitdagen, als ik Kamphuis goed interpreteer. Lezen dus dit boek!

Fragment

Filosofie is een training in perspectivistische lenigheid. (…)
Filosofie nodigt uit om kritisch te kijken naar schijnbaar vanzelfsprekende ideeën en handelingen. Door te filosoferen creëer je een gezonde ruimte tussen jou en je vastgeroeste gedachtepatronen. Hierdoor word je flexibeler in je hoofd en ontdek je dat je vrijer bent in je denken dan je ooit gedacht had. Niet door te stoppen met denken vind je rust, maar door je denken uit te dagen en te verrijken met eeuwenoude en kersverse filosofische ideeën. Zo leer je relativeren en op nieuwe manieren te kijken naar de wereld, naar anderen en naar jezelf.
De filosofiegeschiedenis is een gesprek van meer dan 2500 jaar, waarin men op zoek is naar de juiste woorden. Het is een geruststellende gedachte dat de vragen die jij jezelf stelt filosofen al eeuwenlang uit hun slaap houden. Filosofie geeft geen antwoorden, maar al filosoferend kun je wel taal vinden die in jou resoneert, waarbij jij je thuis voelt.

image - 2020-05-14T124104.231

Op YouTube is het filmpje te vinden waarin Kamphuis uitlegt wat Kuipvrees is (en hoe je van je faalangst af kunt komen).

Titel: Filosofie voor een weergaloos leven
Schrijver: Lammert Kamphuis
Uitgever: De Bezige Bij
isnb: 9789403118307

In het diepe – Fabio Genovesi

image - 2020-05-13T205552.195

Volgens Lily

Ik vond de tekst van La Stampa op de cover zo mooi, dat ik het boek direct meenam om te lezen: ‘Een tijdloos verhaal over de kracht van hen die nog in staat zijn zich te verwonderen.” En ‘hen’ slaat in dit geval dan op kinderen. De zesjarige Fabio Mancini is de hoofdpersoon in In het diepe van Fabio Genovesi. Is het een autobiografisch boek? Geen idee. Het boek is opgedragen aan “Mijn zonderlinge leermeesters” en voor het verhaal begint schrijft Genovesi: “Een paar dingen in dit boek (niet veel) heb ik verzonnen, maar dat zijn nou juist de meest geloofwaardige.”

Gelukkig zat mijn moeder thuis op me te wachten, en die had toen ze klein was ruzie gehad met de eerlijkheid, en sindsdien spraken ze niet meer met elkaar.

In het diepe is een fantastisch boek! Een heerlijk, naïef verhaal door de ogen van Fabio die opgroeit in een Toscaans dorpje aan de zee met zijn gekke ooms, zijn overbezorgde moeder en een vader die jaren afwezig zal zijn. Hoewel naïef, nee, Fabio verwondert zich nog over alles wat op zijn pad komt. En dat zouden we eigenlijk allemaal moeten doen. Hij maakt hilarische dingen mee en heeft daar zo zijn eigen zienswijze op. Het boek zit vol met mooie zinnen.

In de paasvakantie moest ik zolang achter mijn moeder aan sjokken op de markt dat ik bijna heimwee naar school kreeg.

Wat vooral opvalt in het verhaal is het elitaire deel van het dorp waarin Fabio woont, en waar hij en zijn familie duidelijk niet toe behoren. Zijn ooms (en dus ook Fabio) houden zich bezig met zaken als jagen, vissen en het communisme. Van leeftijdsgenootjes leert hij dat er ook andere zaken zijn. Daarnaast leert hij meer van de boeken die hij wekelijks op de markt koopt dan op school.

En al snel wilde ik mijn excuses aanbieden aan sporten als voetbal en basketbal, en zelfs aan het biljartspel, dat ik soms met mijn ooms deed. Ik bood ze mijn excuses aan omdat ik dacht dat die sporten oersaai waren, maar nu ik het tennis had ontdekt, wist ik pas echt wat saai was.

Al met al geen hoogdravend, pretentieus verhaal maar een heerlijk (zomer)boek dat je zal laten glimlachen. Heerlijk in deze tijd toch? Aanrader!

Fragment

Ook al peins je voortdurend wat de slimste zet is, maak je toekomstplannen en weeg je elke stap voorzichtig af, uiteindelijk walst het leven als een lawine over je heen en kwakt het je gewoon neer, zomaar ergens op de bodem van je grillige lot. Zo is het, en dat weten we donders goed, maar we doen net of het niet zo is, en dus gaan we elke ochtend weer heel gedreven en serieus aan de slag, net als dirigenten die stijlvol gekleed het podium op komen met de lessenaar en de partituur en met hun dirigeerstokje in de hand, en met dat trotse, zelfverzekerde gezicht waardoor ze de meest onuitstaanbare types van de hele wereld zijn.
We blijven koppig ons eigen concert dirigeren terwijl het leven ons teistert met stormen en noodweer, donderslagen die pijn doen aan onze oren en een striemende wind die de blaadjes van onze lessenaar veegt en dan ook de lessenaar omverkiept en ons nette pak aan flarden scheurt, tot we in onze onderbroek staan. En intussen blijven wij in die orkaan uiterst geconcentreerd met ons dirigeerstokje zwaaien, tot een volgende windstoot ook dat uit onze handen rukt, en de windstoot daarna is dan eindelijk de laatste, want die veegt dan ook onszelf weg, en de groeten.

Zo gaat het, en zo ging het ook die ene avond. Het was kerstavond en het moment van de langverwachte kerststallenwedstrijd.

image - 2020-05-11T213714.388

Fabio Genovesi

Titel: In het diepe
Schrijver: Fabio Genovesi
Uitgever: Signatuur
isbn:9789056726140

Het feest – Elizabeth Day

image - 2020-05-02T094343.903

Volgens Lily

Wat een heerlijk boek! Een echte aanrader: Het feest van Elizabeth Day is er een om in één ruk uit te lezen. Het verhaal leest als een detective, maar met een bijzondere schrijfstijl. Wat een mooie zinnen maakt Day. Ze schrijft een boek met personages waarvan er niet één echt sympathiek is, waarmee je je zou kunnen vereenzelvigen, toch lees je graag verder. Je hebt als lezer al heel snel door dat er iets is gebeurd op het grote, extravagante feest dat is gehouden ter ere van de 40ste verjaardag van Ben Fitzmaurice. Stukje bij beetje komt het hele verhaal aan het licht.

Pas na een paar minuten was ik tevreden. Dat is het probleem met nonchalance. Het kost zo ontzettend veel moeite.

Het idee om slechts één cruciale avond te beschrijven in een boek heeft Day opgedaan bij Het diner van Herman Koch. Dit is haar vierde boek en zorgde voor een internationale doorbraak. Ondanks dat ze tijdens het schrijven van dit boek diep ongelukkig was omdat ze door een vervelende scheiding ging, heeft haar dat creatief gezien geen windeieren gelegd. Het feest is een bestseller. De originele titel is The Party. De vertaling is als je de meerdere ladingen van The Party bekijkt, niet echt goed gekozen. Party staat namelijk naast feest ook voor club, of politieke partij. Het boek is dan ook een kritische blik op de klassenongelijkheid in Engeland.

Het mooie in het boek is dat het perspectief steeds wisseld, waardoor je het verhaal van diverse kanten leert kennen. Ook het spelen met de tijd maakt het boek interessant. Je zou er volgens mij zo een tv-serie van kunnen maken, en dan lekker bingewatchen 😉

Ik wist dat hij een onverbeterlijke verzamelaar van feestgangers was. Door zijn rijkdom kon hij zich in zekere kringen begeven. In de krant prijkte hij altijd op de lijstjes van rijke mensen. Hij schonk aanzienlijke donaties aan de juiste goede doelen. Zijn geld maakte op stille veilingen altijd het meeste lawaai.

Na Het feest schreef Elizabeth Day een nog groter verkoopsucces: How to fail – Everything I’ve Ever Learned From Things Going Wrong (Durf te falen). Wellicht een leuk boek voor de Non-fictie Leeslounge…

Fragment

Mijn moeder liet de goedgekeurde modezaken en uniformleveranciers voor wat ze waren en ging op koopjesjacht in kringloopwinkels. Het resultaat was dat mijn schooltruien altijd verschoten waren, mijn gymbroek nooit wit genoeg was en de shirts van Aertex hardnekkige, vaalgele vlekken onder de oksels vertoonden. De geur van andermans treurigheid hing nog in de stof.
Tot op de dag van vandaag heb ik een diepe afkeer van tweedehandskleding. Ik kan die nieuwe trend van ‘vintage’-kleding niet verdragen, van die swingjurken uit de jaren vijftig, gedragen door te dikke dames uit Oost-Londen die Scandinavische koffietentjes runnen, en van die opgerolde katoenen broeken, geliefd bij bebaarde hipsters die iets in digitale marketing doen. Ik heb een minimale garderobe, maar investeer in goede, gedistingeerde stukken die lang mooi blijven. Hoewel ik het eigenlijk niet kan betalen laat ik mijn pakken door Bens kleermaker op maat maken, enkel en alleen vanwege het heerlijke idee dat niemand anders ooit zijn schouders in mijn jasje heeft opgehaald.

image - 2020-05-02T100304.778

Elizabeth Day

Titel: Het feest
Schrijver: Elizabeth Day
Uitgever: ambo|anthos
isbn: 9789026348761

Als de winter voorbij is – Thomas Verbogt

image - 2020-03-25T123807.035

Volgens Lily

De hoofdpersoon uit Als de winter voorbij is, is Thomas, die net als Verbogt ook begin 60 is en uit Nijmegen komt. Het boek begint als Thomas nog een kind is en zijn adoptief zus Becky verliest. Dit verlies blijft hij zijn hele leven met zich meedragen.

En ik dacht: ik had haar aan moeten kijken. Ik had iets moeten zeggen. Dan was ze langer gebleven.

Vervolgens maken we kennis met diverse vrouwen in zijn leven. Waarbij hij zich ook steeds afvraagt of hij het op een bepaald specifiek moment anders had moeten doen.
We kunnen nog zo ons best doen, maar Als de winter voorbij is leert maar weer eens dat we hoe dan ook elkaars voorbijgangers zijn. En dat slechts een enkel moment bepalend is voor de rest van ons leven: in dit geval de kus van Lin.

De psychiater haalde zijn schouders op en strekte zijn handen naar me uit als iemand die triomfantelijk iets wil laten zien, hij lachte trots en zei: ‘Zie je, je kunt je niet eens overgeven aan wat ik net tegen je zei.’

Hoewel het goed geschreven is, kan Als de winter voorbij is me toch niet echt boeien, en dat had ik ook met Hoe alles moest beginnen (zie elders op dit blog). Het gaat niet écht ergens over. Het zijn overpeinzingen van Verbogt die samen een boek vormen.

Fragment

Lin gaf ook licht. Later keerde ze terug in vrouwen met wie ik een relatie kreeg die meestal niet lang duurde. Ik zocht Lin in hen. Natuurlijk! Ik vroeg me af waarom, wat wist ik van haar? Niets, alleen wat ze opriep. Wat het was? Helderheid, plezier dat de diepte in ging.
Misschien is het zo dat je bij wie je bent, iemand bedenkt, ja, ik weet het zeker, iemand die de ander is. En iedereen die op je pad komt moet bij de horen, op wat voor manier dan ook, anders hoeft het niet, anders kun je er niet mee omgaan. De ander is wie je bent en wie je niet bent, maar wel zou moeten zijn. De balans in je leven. Ik weet het zeker. Het is de aantrekkingskracht die sommige mensen op je uitoefenen. De ander bepaalt die aantrekkingskracht. Lin is mijn ander.

image - 2020-04-15T202954.752

Thomas Verbogt

Titel: Als de winter voorbij is
Schrijver: Thomas Verbogt
Uitgever: Nieuw Amsterdam
isbn: 9789046819326

 

 

De dood van Murat Idrissi – Tommy Wieringa

image - 2020-04-14T153750.336

Volgens Lily

In slechts 126 pagina’s weet Tommy Wieringa een prachtig maar ook schrijnend verhaal neer te zetten van twee Nederlands-Marokkaanse vriendinnen die in een hororverhaal terechtkomen tijdens hun vakantie in Marokko. De dood van Murat Idrissi is een verhaal over migratie. Het leest als en spannend verhaal, je voelt aankomen dat dit verhaal niet goed af kan lopen.

‘Ze hebben ons nodig,’ zei hij. ‘We horen elkaar te helpen, toch?’
Sinds wanneer is hij hiermee bezig? was het enige wat Ilham dacht.

De twee vriendinnen wordt gevraagd om Murat Idrissi in hun auto mee te nemen van Marokko naar Nederland, voor een beter leven. Maar in Nederland komt Murat nooit aan.

Nouredinne zou zich binnen afzienbare tijd van zijn vrienden ontdoen, wist ze, een zachte geleidelijke breuk, oevers die zich van elkaar verwijderden. Dat zou zijn assimilatieproces voltooien.

Dit boek was genomineerd voor de Man Booker International Prize. Een aanrader!

Fragment

‘Toer!’ stamelt ze. ‘Dat waren ze, daar! Daar zijn ze, daar…’ Ze wijst, nog net zien ze de achterkant van de Polo verdwijnen op de oprit naar de snelweg.
Ze rennen naar de auto, de stuwende wanhoop – ze moeten ze inhalen, het is hun enige kans.
De rotonde, de afslag, ze schieten de snelweg weer op. Een touringcar stoot dieselwolken uit, ze kunnen er niet langs. Dan duikt Thouraya met een scherpe zwenking in de krappe ruimte tussen twee auto’s op de linkerrijbaan. Ze hebben de krachtigste motor van de twee, de Audi kan 280, maar het verkeer is onrustig. De kustweg heeft de ene afslag na de andere, de snelheidsverschillen zijn groot. De jongens kunnen, als zij het waren, willekeurig welke afslag nemen en dan zijn ze hen voorgoed kwijt.
Tien kilometer, twintig kilometer. Fuengirola ligt allang achter ze, de twee snelwegen voegen zich weer aaneen. Ze begrijpen dat het hopeloos is, ze zullen de jongens nooit terugvinden. Het land is eindeloos groot en de wegen waaieren in alle richtingen uit.
‘Ik weet zeker dat ik hem zag,’ zegt Ilham kleintjes.
Nog voor 450 kilomter brandstof hebben ze. Nog 2250 kilometer moeten ze.

Titel: De dood van Murat Idrissi
Schrijver: Tommy Wieringa
Uitgever: Hollands Diep
isbn: 9789048852659

De vlakte – Gerald Murnane

image - 2020-04-14T144943.956

Volgens Lily

Ik had nog nooit van Gerald Murnane gehoord, en toch is hij al jaren in beeld bij de uitreikers van de Nobelprijs voor de literatuur. Murnane is een Australisch auteur die inmiddels tachtig is en zo’n 15 boeken op zijn naam heeft staan. Ik las De vlakte uit 1982 dat in kleine kring als een meesterwerk wordt beschouwd en dit jaar in het Nederlands uitkwam. Een bijzonder boek. Op zich lees je het makkelijk uit, maar waar het nou precies over gaat…

Uit het vooroord: De vlakte is een geest, een bewustzijn, en haar onmetelijkheid is de onmetelijkheid van de verbeelding.

De vlakte gaat over een man die 20 jaar verblijft bij een plainsman thuis om een film te maken over de vlakte. Maar is de vlakte wel te kennen?

Zelden vroeg ik me af welke mening over mij overheerste onder de mensen die glimlachend toekeken als ik onhandig een ouderwetse camera vastgreep en bereidwillig naar een lege plek vóór me staarde.

Murnane schrijft op een bijzondere unieke wijze zijn verhaal. Zoals The New York Time al schreef: ‘Murnanes boeken zijn vreemd en wonderlijk en bijna onmogelijk te beschrijven in een paar zinnen.’ Het boek eindigt met een briefwisseling tussen bewonderaar Teju Cole (Amerikaans schrijver) en Gerald Murnane. Daarin wordt duidelijk hoe Murnanes boeken tot stand komen. Misschien nog wel het duidelijkste stukje in het hele boek.

Fragment

Hij vond veel van wat ik had gezegd schandalig. Ik wist ongetwijfeld dat er nog nooit een film was gemaakt met de vlakte als locatie. Uit mijn voorstel bleek dat ik de meest in het oog springende eigenschappen van de vlakte over het hoofd had gezien. Had ik echt verwacht zo gemakkelijk te vinden wat zoveel anderen nooit hadden gevonden: een zichtbaar equivalent van de vlakte, alsof het om niets meer ging dan een landoppervlak dat zonlicht weerkaatst? En dan was er nog die kwestie van zijn dochter. Dacht ik dat ik, door haar zover te krijgen om tegen een achtergrond van wat weidegronden in de camera te kijken, iets over haar zou ontdekken wat ik zelfs nooit te weten zou komen als ik haar jarenlang met mijn eigen ogen volgde? Niettemin geloofde hij dat ik misschien ooit in staat zou zijn te bepalen wat de moeite waard was om te zien. Als hij voorbijging aan mijn jeugdige begerigheid om eenvoudige gekleurde plaatjes van de vlakte te bekijken, dan wilde hij wel toegeven dat ik althans mijn eigen soort landschap probeerde te ontdekken.

image - 2020-04-14T153216.218

Gerald Murnane

Titel: De vlakte
Schrijver: Gerald Murnane
Uitgever: Signatuur
isbn: 9789056726409