De dood van Murat Idrissi – Tommy Wieringa

image - 2020-04-14T153750.336

Volgens Lily

In slechts 126 pagina’s weet Tommy Wieringa een prachtig maar ook schrijnend verhaal neer te zetten van twee Nederlands-Marokkaanse vriendinnen die in een hororverhaal terechtkomen tijdens hun vakantie in Marokko. De dood van Murat Idrissi is een verhaal over migratie. Het leest als en spannend verhaal, je voelt aankomen dat dit verhaal niet goed af kan lopen.

‘Ze hebben ons nodig,’ zei hij. ‘We horen elkaar te helpen, toch?’
Sinds wanneer is hij hiermee bezig? was het enige wat Ilham dacht.

De twee vriendinnen wordt gevraagd om Murat Idrissi in hun auto mee te nemen van Marokko naar Nederland, voor een beter leven. Maar in Nederland komt Murat nooit aan.

Nouredinne zou zich binnen afzienbare tijd van zijn vrienden ontdoen, wist ze, een zachte geleidelijke breuk, oevers die zich van elkaar verwijderden. Dat zou zijn assimilatieproces voltooien.

Dit boek was genomineerd voor de Man Booker International Prize. Een aanrader!

Fragment

‘Toer!’ stamelt ze. ‘Dat waren ze, daar! Daar zijn ze, daar…’ Ze wijst, nog net zien ze de achterkant van de Polo verdwijnen op de oprit naar de snelweg.
Ze rennen naar de auto, de stuwende wanhoop – ze moeten ze inhalen, het is hun enige kans.
De rotonde, de afslag, ze schieten de snelweg weer op. Een touringcar stoot dieselwolken uit, ze kunnen er niet langs. Dan duikt Thouraya met een scherpe zwenking in de krappe ruimte tussen twee auto’s op de linkerrijbaan. Ze hebben de krachtigste motor van de twee, de Audi kan 280, maar het verkeer is onrustig. De kustweg heeft de ene afslag na de andere, de snelheidsverschillen zijn groot. De jongens kunnen, als zij het waren, willekeurig welke afslag nemen en dan zijn ze hen voorgoed kwijt.
Tien kilometer, twintig kilometer. Fuengirola ligt allang achter ze, de twee snelwegen voegen zich weer aaneen. Ze begrijpen dat het hopeloos is, ze zullen de jongens nooit terugvinden. Het land is eindeloos groot en de wegen waaieren in alle richtingen uit.
‘Ik weet zeker dat ik hem zag,’ zegt Ilham kleintjes.
Nog voor 450 kilomter brandstof hebben ze. Nog 2250 kilometer moeten ze.

Titel: De dood van Murat Idrissi
Schrijver: Tommy Wieringa
Uitgever: Hollands Diep
isbn: 9789048852659

De vlakte – Gerald Murnane

image - 2020-04-14T144943.956

Volgens Lily

Ik had nog nooit van Gerald Murnane gehoord, en toch is hij al jaren in beeld bij de uitreikers van de Nobelprijs voor de literatuur. Murnane is een Australisch auteur die inmiddels tachtig is en zo’n 15 boeken op zijn naam heeft staan. Ik las De vlakte uit 1982 dat in kleine kring als een meesterwerk wordt beschouwd en dit jaar in het Nederlands uitkwam. Een bijzonder boek. Op zich lees je het makkelijk uit, maar waar het nou precies over gaat…

Uit het vooroord: De vlakte is een geest, een bewustzijn, en haar onmetelijkheid is de onmetelijkheid van de verbeelding.

De vlakte gaat over een man die 20 jaar verblijft bij een plainsman thuis om een film te maken over de vlakte. Maar is de vlakte wel te kennen?

Zelden vroeg ik me af welke mening over mij overheerste onder de mensen die glimlachend toekeken als ik onhandig een ouderwetse camera vastgreep en bereidwillig naar een lege plek vóór me staarde.

Murnane schrijft op een bijzondere unieke wijze zijn verhaal. Zoals The New York Time al schreef: ‘Murnanes boeken zijn vreemd en wonderlijk en bijna onmogelijk te beschrijven in een paar zinnen.’ Het boek eindigt met een briefwisseling tussen bewonderaar Teju Cole (Amerikaans schrijver) en Gerald Murnane. Daarin wordt duidelijk hoe Murnanes boeken tot stand komen. Misschien nog wel het duidelijkste stukje in het hele boek.

Fragment

Hij vond veel van wat ik had gezegd schandalig. Ik wist ongetwijfeld dat er nog nooit een film was gemaakt met de vlakte als locatie. Uit mijn voorstel bleek dat ik de meest in het oog springende eigenschappen van de vlakte over het hoofd had gezien. Had ik echt verwacht zo gemakkelijk te vinden wat zoveel anderen nooit hadden gevonden: een zichtbaar equivalent van de vlakte, alsof het om niets meer ging dan een landoppervlak dat zonlicht weerkaatst? En dan was er nog die kwestie van zijn dochter. Dacht ik dat ik, door haar zover te krijgen om tegen een achtergrond van wat weidegronden in de camera te kijken, iets over haar zou ontdekken wat ik zelfs nooit te weten zou komen als ik haar jarenlang met mijn eigen ogen volgde? Niettemin geloofde hij dat ik misschien ooit in staat zou zijn te bepalen wat de moeite waard was om te zien. Als hij voorbijging aan mijn jeugdige begerigheid om eenvoudige gekleurde plaatjes van de vlakte te bekijken, dan wilde hij wel toegeven dat ik althans mijn eigen soort landschap probeerde te ontdekken.

image - 2020-04-14T153216.218

Gerald Murnane

Titel: De vlakte
Schrijver: Gerald Murnane
Uitgever: Signatuur
isbn: 9789056726409

De boekenapotheek aan de Seine – Nina George

image - 2020-04-14T142158.811

Volgens Lily

Jean Perdu heeft een boekenschip in de Seine liggen, waar hij boeken verkoopt als medicijn voor de kwalen van het leven. Maar zijn eigen grootste kwaal: het verlies van zijn grote liefde Manon, kan hij niet genezen. Nina George die tot het verschijnen van dit boek vooral bekend was in eigen land (Duitsland), heeft met De boekenapotheek aan de Seine haar internationale doorbreek geschreven. Het is wel een boek waar je even in moet komen. In het begin wordt de naam van Manon niet genoemd maar vervangen door ***.  En de gewone en cursieve zinnen wisselen elkaar af. Dat leest niet altijd even lekker. Maar wanneer je eraan gewend bent, wordt het beter leesbaar en kun je je op het verhaal richten in plaats van op de vormgeving.

Als Jordan ooit een vaderlijke raad van hem nodig had, zou Perdu tegen hem zeggen: ‘Luister nooit naar de angst! Angst maakt dom.’

Jean Perdu gaat op een gegeven moment met de boekenapotheek op pad naar het zuiden van Franrijk. Hij zal uiteindelijk eindigen in Sanary-sur-Mer.

Ik heb me altijd afgevraagd waarom er niet meer boeken over het leven worden geschreven. Sterven kan iedereen. Maar leven?

Het boek bevat aan het eind nog enkele recepten typisch voor de Provence. Zoals Lavendelijs met lavendelsiroop of -honing. En een voorbeeld van De dertien desserts van Provençaalse streekproducten, een bijna honderd jaar oude traditie bij het kerstdiner. Ze symboliseren de dertien deelnemers aan het Laatste Avondmaal (Jezus en de twaalf apostelen).

Nina George woont afwisselend in Berlijn en Bretagne. Na het dankwoord schrijft George nog een PS: … en dank aan elke boekhandelaarster en elke boekhandelaar die helpt om mij te betoveren. Met boeken kan ik gewoon beter ademen.

En zo is het.

Fragment

Perdu knikte. Kästner had in 1936, kort voordat Europa in de zwartbruine duisternis verzonk, een Lyrische Huisapotheek uit de poëtische medicijnkast van zijn werken samengesteld en uitgegeven. ‘Dit boek dient als therapie voor het privéleven,’ schreef de dichter in zijn voorwoord. ‘Het is, veelal in homeopatische dosering, bedoeld als middel tegen de kleine en grote moeilijkheden van het bestaan en dient ter “Behandeling van het gemiddelde innerlijke leven”.’
‘Kästner was een van de redenen waarom ik mijn boekhandel De Literaire Apotheek heb genoemd,’ zei Perdu. ‘Ik wilde gevoelens behandelen die niet als lijden worden erkend en die nooit door artsen worden gediagnosticeerd. Al die kleine gevoelens en aandoeningen waar geen therapeut zich voor interesseert omdat ze te klein en te ongrijpbaar zouden zijn. Het gevoel wanneer de zomer weer ten einde loopt. Of het besef dat je geen heel leven meer hebt om je plek te vinden. Of de lichte droefenis over een vrienschap die toch niet dieper wordt, waardoor je verder moet zoeken naar een zielsverwant voor het leven. Of de zwaarmoedigheid op de ochtend van je verjaardag. Heimwee naar de lucht van je kindertijd. Zulke dingen.’

image - 2020-04-14T143522.858

Nina George

Titel: De boekenapotheek aan de Seine
Schrijver: Nina George
Uitgever: Luitingh-Sijthoff
isbn: 9789021810034

Zwarte schuur – Oek de Jong

image - 2020-03-25T123035.274

Volgens Lily

Zwarte schuur van Oek de Jong gaat over Maris Coppoolse een gevierd kunstenaar met een duister verleden. Stukje bij beetje wordt dit verleden ontrafeld. Daarnaast zit de relatie van Maris en Fran in zwaar weer. Ze zijn al 20 jaar bij elkaar maar lijken het nu niet meer te gaan redden. Dit zijn de twee hoofdingrediënten van Zwarte schuur. Maar in dit 489 pagina tellende epos komt nog veel meer aan de orde: zijn Zeeuwse jeugd, de vrouwen in zijn leven, de relatie met zijn stiefkinderen enz. Het boek leest lekker weg. Maar pakt mij nergens echt bij de lurven, hoewel het zeker goed geschreven is. Maar echt mooie, pakkende zinnen zijn me niet opgevallen, en dat zegt in mijn geval toch wel iets. De verhaallijn over Maris en Fran vind ik wel heel goed beschreven. Misschien omdat ik zelf in de leeftijdscategorie zit, maar daar herkende ik veel in! Alleen die Patricia-Paay-achtige scène had er van mij dan weer niet in gehoeven. Ooit las ik Hokwerda’s kind, ook van De Jong, kan me herinneren dat dat boek me ook al niet echt aansprak.

Oek de Jong is een gerespecteerd Nederlands auteur met al vele titels op zijn naam. Voor Zwarte schuur is hij genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2020. Ben benieuwd.

Fragment

Toen de zee over zijn voeten spoelde, bleef Maris staan, even niet in staat verder te gaan. Hij zat vol verdriet. Anderen keken naar hem: doelloze man met zwembril op zijn hoofd. Hij begon te lopen, zijn zwembril voor zijn ogen schuivend, en wierp zich voorover.
Aanvankelijk zwom hij moeiteloos. Hij was een goede zwemmer. Zijn vader had hem leren zwemmen in het ondiepe water bij de zeedijk, er tot zijn middel in staand, zijn armen onder de buik van zijn zesjarige zoon. Maris herinnerde zich het moment waarop zijn vader hem losliet en hij zich voor het eerst een paar slagen lang drijvend wist te houden. In Rotterdam was hij op aandringen van de psychiater bij een zwemclub gegaan en daar had hij goed leren zwemmen, ook al was zijn lidmaatschap als sociaal experiment een mislukking geweest: hij bleef een eenling, hij hoorde er niet bij.
Sinds hij op La Gomera was had hij niet meer gedronken, weinig gegeten, veel gezwommen en veel gerust. Al na een week voelde zijn lichaam weer schoon en fris. Hij was er trots op dat hij zich nog zo snel herstelde.

image - 2020-03-27T113405.366

Titel: Zwarte schuur
Schrijver: Oek de Jong
Uitgeverij: Augustus
isbn: 9789025457679

 

Parijs is een feest – Ernest Hemingway

image - 2020-03-25T123340.477

Volgens Lily

In 1964 (drie jaar na het overlijden van Hemingway) verscheen dit boek voor het eerst onder de originele titel: A Moveable Feast. Na de aanslagen op Parijs in 2015 werd dit boek opnieuw een bestseller in Frankrijk, vooral vanwege de ode aan de veerkracht van Parijs. In Parijs is een feest zoals de Nederlandse vertaling luidt, gaat Ernest Hemingway in op de jaren dat hij en zijn eerste vrouw Hadley in Parijs woonden, van 1921 tot 1926. Het literaire wereldje waarin Hemingway zich begeeft beschrijft hij heel mooi. Hoe hij op bezoek gaat bij Gertrude Stein, hoe hij op reis gaat met F. Scott Fitzgerald en kennis maakt met Ezra Pound. Hij bezoekt ook de boekwinkel van Sylvia Beach: Shakespeare and Company waar hij gratis boeken mag lenen. Maar het geeft ook een mooi inkijkje in hoe Hemingway werkte. Als hij even geen inspiratie had zei hij tegen zichzelf: “Schrijf de waarste zin die je kent, en ga van daaruit verder.” En dat lukte dan ook altijd weer.

Over F. Scott Fitzgerald schreef hij:

Als hij een boek kon schrijven dat zo goed was als The Great Gatsby, was ik ervan overtuigd dat hij een zelfs nog beter boek kon schrijven.

De nieuwe vertaling bevat een voorwoord van Patrick Hemingway (zoon van), een inleiding door Seán Hemingway (kleinzoon van) en een nawoord van Gustaaf Peek. En dat nawoord geeft nog weer veel nieuwe interessante informatie.

…dit boek bevat materiaal van de remises van mijn geheugen en mijn hart. Zelfs als het ene me bedriegt en het andere niet bestaat.

Een opvallend boek, zeker een aanrader!

Fragment

Als de lente kwam, zelfs de valse lente, waren er geen problemen meer, behalve waar je het gelukkigst kon zijn. Het enige wat een dag kon verpesten, waren mensen en als je erin slaagde geen afspraken te maken, had geen enkele dag grenzen. Mensen perkten altijd het geluk in, behalve die paar die zo goed waren als de lente zelf.
Op de ochtenden in de lente werkte ik vroeg terwijl mijn vrouw nog sliep. De ramen stonden wijd open en de kinderkopjes op de straat droogden op na regen. De zon droogde het natte aangezicht van de huizen waarop het raam uitkeek. De winkels waren nog gesloten. De geitenherder kwam de straat in en blies op zijn fluitje en een vrouw die op de verdieping boven ons woonde, kwam op het troittoir naar buiten met een grote pot. De geitenherder koos een van de zwaar bezakte zwarte melkgeiten en melkte haar boven de pot, terwijl de hond de andere geiten de stoep op duwde. De geiten keken om zich heen en draaiden met hun nek als toeristen. De geitenherder nam het geld aan van de vrouw en bedankte haar en ging fluitend de straat op en de hond dreef de kudde voor zich uit, hun hoorns gingen heen en weer. Ik ging weer aan het werk en de vrouw kwam de trap op met de geitenmelk.

ernest hemingsway

Titel: Parijs is een feest
Schrijver: Ernest Hemingway
Uitgeverij: De Arbeiderspers
isbn: 9789029509985

Broer – Mahir Guven

image (97)

Volgens Lily

Openingszin:

De enige waarheid is de dood. De rest is bijzaak. Wat je in het leven ook overkomt, dood ga je toch. Als je dat eenmaal beseft, hoef je alleen nog maar op zoek naar een levensdoel.

Soms lees je een boek dat in niets lijkt op alle andere boeken die je ooit gelezen hebt. Zo’n boek is Broer van Mahir Guven. Een verhaal over twee broers die opgroeien in een Frans-Syrisch gezin in een voorstad van Parijs. De ene wordt taxichauffeur, net als zijn vader, de ander gaat naar Syrië als verpleger. Maar hij komt terug. En daar ziet niemand in Frankrijk op te wachten, behalve zijn broer.
Guven schrijft vol humor, maar ook vol diepgang, ik zat regelmatig met een brok in mijn keel te lezen over hun leven. Een leven in een maatschappij die hun weinig kansen geeft. Maar het blijven broers.

De verzoeningspoging moest van mij komen, zo is het leven, alleen als je hart bloedt dringt vrede tot je door.

Mahir Guven ontving voor dit boek de Prix Goncourt du Premier Roman 2018. Le Figaro noemt Broer een huzarenstuk. En daar kan ik het alleen maar mee eens zijn. Zeker een aanrader!

Op de snelweg vraten we kilometers met de honger van een Somaliër bij een slagerij op een ramadan-avond.

Fragment

De rook van mijn sigaret steeg op en prikte in mijn ogen. Mijn tandvlees bloedde weer. Het peloton islamisten dat uit de bus was gestapt kwam mijn kant op. Ik wist zeker dat ze me gingen tackelen om mijn snef (joint). Dat gebeurde dus ook. Maar ze gingen niet drammen, want het was al laat. Vanaf een bepaald uur zoek je liever je bed op dan God.
Er stapte een laatste gozer uit die bus. Een spook. Hij keek naar de grond en liep niet achter de rest aan. Hoodie. Ongewassen blauwe spijkerbroek. Mijn kapsel. Mijn lengte. Zelfde huidskleur. Ik kende alles aan hem. Hij had zelfs de loop van de boys bij ons uit de buurt. Zijn ene hand in zijn zak, aan de andere hing zijn tas over zijn schouder. Er minderde een auto vaart, hij opende het portier, vroeg iets en stapte in. De banden piepten in een plas en de auto scheurde het donker in.
Perplex, broer. Ik was perplex. Ik kreeg geen lucht meer. Deze keer kon ik mezelf geen verhalen ophangen: ik zag mijn eigen verhaal voor m’n ogen. Ik had niet eens de reflex om zijn naam te roepen. Een paar seconden nadat hij ervandoor was smeet ik mijn peuk weg, rukte het portier open, slingerde mijn voeten in de wagen, m’n kont op de stoel, de sleutel in de Neiman, trapte de koppeling in, het gaspedaal, ik keerde, toeterde met links en reed het station uit, achter ze aan.

image (98)

Mahir Guven

Titel: Broer
Schrijver: Mahir Guven
Uitgeverij: Ambo|Anthos
isbn: 9789026346316

 

Lunch in Parijs – Elizabeth Bard

image (95)

Volgens Lily

Ik heb een zwak voor boeken waar veel over eten geschreven wordt, en waar dan ook de recepten in staan van de gerechten die genoemd worden. Voorop Lunch in Parijs staat het al: Een liefdesverhaal met recepten. En dat is het. Elizabeth Bard, Amerikaanse, wordt verliefd op Gwendal en Parijs. Ze vestigt zich na verloop van tijd definitief in Parijs en ontdekt zo langzamerhand de gewoontes van het land. Ze wordt culinair journaliste en schrijft over koken, kunst en reizen. Later schrijft ze o.a. nog Picnic in de Provence, ook een goed idee!
Wanneer je dit boek leest krijg je direct zin in Pasteitjes van wilde champignons of Gevulde courgettebloemen met geitenkaas en munt of een Aardbeien-rabarberkruimeltaart. Én je krijgt direct zin in Parijs. In april ga ik weer voor een week en heb er direct weer wat leuke (lunch)adresjes bij!

Fragment

In Amerika ging ik nooit alleen naar een restaurant om te lunchen. Eerlijk gezegd ging ik nooit rustig lunchen. In New York was de lunchpauze een kans om mijn benen te strekken, helemaal van het kantoor naar de saladebar, de noedelbar of de sandwichbar, waar ik snel iets kocht om aan mijn bureau op te eten. Vanaf de allereerste dag werd alleen lunchen in Parijs net dineren. Het voelde heel luxe aan.
De Fransen krijgen langzamerhand langere werkdagen, maar le déjeuner blijft heilig. Ik weet wat je nu denkt: hoe vinden ze in godsnaam de tijd om midden op de dag een uur, misschien wel langer, te gaan zitten voor een elegante, ouderwetse lunch?
Dan wil ik je iets vragen. Lees je dit onderweg naar je spinningles? Ben je te laat voor de acupuncturist? Je personal coach? Je psychiater? Alleen die dingen kosten je al vier uur per week, die de Fransen vervangen door het ontspannende en energie gevende lunchritueel. Een lunch lost natuurlijk niet alles op, maar wel veel.
Als ik mazzel heb, krijg ik een tafeltje buiten voor het Café Palais Royal. Daar, op mijn van plastic stroken geweven stoel, achter een rond tafeltje, heb ik een uitstekend uitzicht op niet alleen de voetgangers die over de rue Saint-Honoré komen en gaan, maar ook op de rolschaatsers op het plein voor het Conseil d’État en de gevel van het Louvre, waar de spandoeken voor de tentoonstelling van het moment wapperen. Maar de grootste attractie blijken doorgaans mijn medegasten te zijn, en dan vooral de vrouwen.

image (96)

Elizabeth Bard

Titel: Lunch in Parijs
Schrijver: Elizabeth Bard
Uitgeverij: Orlando
isbn: 9789492086464

Het is oorlog maar niemand die het ziet – Huib Modderkolk

image (93)

Volgens Lily

‘Wie vroeger de wereld wilde begrijpen, las de Bijbel. Wie de wereld nu wil begrijpen, leest dit boek.’ Deze quote van Arjan Lubach staat op de achterflap van Het is oorlog maar niemand die het ziet van Huib Modderkolk. En ik was wel aan enige bijspijkering toe moet ik concluderen na het lezen van dit boek. Want man man, wat gebeurt er veel in de digitale wereld waar we geen weet van hebben. Huib Modderkolk is onderzoeksjournalist, gespecialiseerd in inlichtingendiensten, privacy en die digitale wereld. Zijn jarenlange research resulteerde in dit boek. In aanloop naar de publicatie spande de AIVD in juli 2019 een kort geding aan tegen Modderkolk om te voorkomen dat informatie over een inlichtingenoperatie openbaar zou worden. Nadat de rechter de AIVD in het gelijk had gesteld, paste Modderkolk enkele details uit het boek aan. Toch wilde Ank Bijleveld het eerste exemplaar niet in ontvangst nemen. De inhoud van Het is oorlog maar niemand die het ziet blijkt toch gevoelig te liggen.

Technology is cool, but you’ve got to use it as opposed to letting it use you

(Technologie is cool, maar jíj moet het gebruiken, in plaats van dat het jou gebruikt)

Het boek geeft diverse cases weer waarin het gevaar van bijvoorbeeld hackers wordt weergegeven. Van DigiNotar in Beverwijk die wordt gehackt door een enkele Iraniër tot de jeugdige hacker Edwin Robbe uit Barendrecht die op zijn zolderkamer KPN in grote verlegenheid brengt en zorgt voor miljoenen schade voor dit bedrijf. Maar ook de invloed van de Amerikanen en de Russen en niet te vergeten de Chinezen die een poging doen om binnen te dringen bij de Nederlandse chipfabrikant ASML. De AIVD weet dat het gaat om honderden organisaties die het doelwit zijn, maar waarschijnlijk is dat pas het topje van de ijsberg. Verder komen klokkenluiders als Edward Snowden en Julian Assange voorbij. Zij lieten ons weten hoe ver inlichtingendiensten gaan, maar kunnen zich niet meer vertonen. De belangen zijn enorm.

Confronterend is te lezen dat internet zich niet aan landsgrenzen houdt, maar de politie dat wel moet doen. Opsporingsdiensten mogen niet in buitenlandse datacentra gaan neuzen bijvoorbeeld. Hoe moet dit probleem dan ooit opgelost worden denk je dan. Want sommige landen maken de dienst uit. En hoever reiken dan de tentakels van de Nederlandse AIVD?

Maar kan het ons wat schelen hoe het werkelijk werkt?

Bovenstaande vraag is natuurlijk belangrijk. Want hoe makkelijk gaan wij als gebruikers van internet om met onze eigen privacy. We delen maar wat graag onze privé foto’s en bezochte plekken met Facebook, Instagram of Twitter. Dat deze gegevens worden gebruikt voor o.a. marketingdoeleinden mag duidelijk zijn. In het begin van het internettijdperk was de gebruiker aan de macht, inmiddels zijn dit de aanbieders zoals Google, zij sturen het internetverkeer.

Kortom: na het lezen van dit boek bekijk je internet toch met andere ogen: is het een monster geworden ondanks dat het onze wereld zoveel heeft verbreed? Ik zou zeggen: ga het lezen en trek je eigen conclusie!

Fragment

De Griekse casus is  berucht. Ten tijde van de Olympische Spelen in 2004 bleken honderd Griekse politici te zijn afgeluisterd, inclusief de Griekse premier. Het afsluisteren was mogelijk doordat legale tapsoftware bij Vodafone Griekenland onzichtbaar was gemanipuleerd. De manipulatie kwam aan het licht na een update van de tapsoftware, waarna sms-berichten niet goed aankwamen. Vodafone deed onderzoek, ontdekte de infiltratie en verwijderde onmiddellijk alle sporen. De Griekse opsporingsdiensten konden daardoor geen onderzoek meer doen naar de daders.
Kort daarop pleegde een netwerkmanager van Vodafone zelfmoord. Volgens Griekse onderzoekers hield dat direct verband met het afsluisterschandaal. De man zou onder hoge druk hebben gestaan om het afluisteren te verzwijgen. Het ‘Griekse Watergate’, zo bleek later, was het werk van de Amerikaanse NSA. Vodafone kreeg van de Griekse privacywaakhond een boete van 76 miljoen euro vanwege nalatigheid in het beschermen van klantgegevens en het frustreren van het onderzoek.

image (94)

Titel: Het is oorlog maar niemand die het ziet
Schrijver: Huib Modderkolk
Uitgever: Podium
isbn: 9789057599804

De offers – Kees van Beijnum

image (91)

Volgens Lily

Na het Neurenberg Tribunaal was het Tokyo Tribunaal de tweede keer dat een groot internationaal tribunaal recht sprak. Namens Nederland werd Bert Röhling (in het boek Rem Brink), gestuurd om deel nemen aan deze trial. Kees van Beijnum werd jaren geleden gevraagd het scenario te schrijven voor een film die over deze Tokyo Trail gemaakt zou worden. Hij kreeg hiervoor inzage in persoonlijke documenten van rechter Bert Röhling, hem ter beschikking gesteld door diens zoon Hans Röling. Ergens moet Van Beijnum gedacht hebben dat dit goed materiaal voor een boek was en begon aan De offers. Een fictief verhaal gebaseerd op een waar gebeurde geschiedenis. Hij vertelde Röhling hier niets over, die kwam erachter toen De offers in drukproef klaar was. Woest was Röhling. In de eerste plaats had hij de documenten van zijn vader niet ter beschikking gesteld voor een boek maar voor een film, en in de tweede plaats had hij zelf bijna een boek klaar over zijn vader en moeder waarin Tokyo een hoofdrol speelde. Van Beijnum vertelde in eerste instantie dat hij niets van de betreffende documenten had gebruikt, maar wijzigde toch enkele passages in zijn boek. Het boek van Hans Röhling ‘De rechter die geen ontzag had’ verscheen één dag voor De offers.

De offers gaat dus over rechter Rem Brink die in 1946 namens Nederland naar Tokyo gestuurd wordt om te oordelen over 28 Japanners. Ondanks dat hij getrouwd is begint hij een affaire met de Japanse Michenko. Uit deze relatie wordt een zoon geboren. Naast deze verhaallijn speelt ook het verhaal van de Japanse soldaat Hideki, een neef van Michenko. Hideki is zwaar teleurgesteld in het leven.

Wat is een Amerikaan? Wat is een Japanner? Wat is een volk anders dan het idee dat je ervan hebt?

Ondanks dat het verhaal een onderbelicht deel van de geschiedenis vertelt, en er vreselijke dingen gebeuren, raakt het boek me niet echt. Het blijven personages die je alleen van de buitenkant kent. De Volkskrant schreef het al: “De offers is een pijnlijke aangelegenheid: als het iets laat zien dan is het de krachteloosheid van fictie tegenover de werkelijkheid. En dat is precies de bedoeling.”
De film die gemaakt werd door Pieter Verhoeff (met het scenario o.a. van Kees van Beijnum) is niet zeer enthousiast ontvangen. Netflix zend inmiddels een serie uit over de Tokyo Trials.

Het moet veilig en gerieflijk zijn om aan de kant te staan vanwaar het oordeel over de zonde wordt geveld.

Fragment

‘Meneer Tojo, ‘ zegt Keenan, ‘ik wijs u erop dat ú hier terechtstaat. Uw daden, daar gaat het om, waar u de verantwoordelijkheid niet voor neemt. 
‘Dan heeft u mij verkeerd begrepen. Ik neem alle verantwoordelijkheden voor het regeringsbeleid, voor alle beslissingen die onder mijn leiding genomen zijn. Het beginnen van de oorlog is daar één van.  U kent mijn standpunt: de oorlog was zelfverdediging; ik beschouw hem als noodzakelijk, rechtvaardig en rechtmatig.
‘En heeft u spijt van wat er gebeurd is?’ wil Keenan weten.
‘Ik betreur alle leed,’ antwoordt Tojo, ‘maar kan geen spijt hebben van dingen die buiten mijn medeweten en tegen mijn wens in hebben plaatsgevonden. Mijn enige spijt betreft Japan en het Japanse volk.’ Hij zet z’n bril af en wrijft in zijn ogen. ‘Omdat wij de oorlog hebben verloren.’
Zodra Webb de zitting verdaagt, wordt Keenan omsingeld door journalisten. Hij posteert zich in het licht van de camera’s. Brink blijft nog even bij de deur achter de rechterstafel staan luisteren. Hij weet dat Keenan gebrand is op een doodvonnis van Tojo, het liefst van zo veel mogelijk verdachten, wat zijn reputatie als ijzervreter ten goede zal komen in de Verenigde Staten. Waar de algemene opvatting is: give them a fair trail and hang them.

image (92)

Tokyo Trial

Titel: De offers
Schrijver: Kees van Beijnum
Uitgever: De bezige bij
isbn: 9789023487586

Ik moest alleen komen – Souad Mekhennet

image (82).png

Volgens Lily

De Leeskring Moerkapelle kwam met dit boek. In eerste instantie had ik zoiets van, niet echt mijn genre. Maar ik moet eerlijk zeggen dat ik enorm genoten heb van Ik moest alleen komen van Souad Mekhennet. Hoewel genoten dan ook weer niet het juiste woord is. Mekhennet is een Duitse journaliste (van Marokkaanse komaf) die jarenlang door het Midden-Oosten en Noord-Afrika reist om te ontdekken wat zich afspeelt in de hoofden van jihadisten en waarom ze over gaan tot geweld. Mekhennet komt in de meest heftige situaties terecht, maar weet zich te redden en schrijft stukken over wat ze meemaakt zodat de rest van de wereld kan lezen wat zich allemaal afspeelt in de gebieden die hermetisch gesloten lijken.

Terwijl de auto het terrein van het zwaar beveiligde gebouw van de veiligheidsdienst aan de rand van Caïro opreed, stuurde ik een laatste sms’je naar mijn zus Hannan: ‘Niets tegen pap en mam zeggen, de tv uitzetten en de nummers bellen die ik je heb gegeven. Ik hou van jullie.’

Zo komt ze erachter wie de beruchte IS-beul Jihadi John is, en laat ze zien waarom de Arabische Lente de verwachtingen niet heeft kunnen waarmaken.
Ook persoonlijk wordt ze bijna getroffen door de opkomst van de radicale islam. Maar zelf blijft ze haar best doen om een brug te slaan tussen de islamitische en westerse wereld, die elkaar vaak verkeerd begrijpen. Zeer aangrijpend, zeker een aanrader!

Fragment

De commandant zei dat hij over een arsenaal aan explosieven, raketten en zelfs luchtafweergeschut beschikte. Fakhr en ik werden naar de poort begeleid waar we doorheen waren gekomen. Een groep strijders, onder wie een handvol die bij het interview aanwezig waren geweest, stond ervoor. Ik hoorde kinderstemmen.
Vier jongens met plastic pistolen renden op de mannen af. Ze zullen een jaar of vijf, zes zijn geweest. De man die tijdens de beide ontmoetingen had genotuleerd tilde een van de jongens op.
‘Hoe ging het?’ vroeg hij.
‘We waren in het kamp, baba, en ze lieten me een echt geweer zien,’ antwoordde het jongetje. ‘En toen speelde ik jihad en vermoordde de kafirs, ‘ voegde hij eraan toe. ‘Kafir’ is Arabisch voor ‘ongelovigen’.
De man begon te lachen. ‘Je vermoordde de kafirs?’
‘Ja, baba, met mijn pistool.’
De man kuste hem op zijn voorhoofd. ‘Ik ben heel trots op je, jongen.’
Het was alsof ik met een mes werd gestoken. In Fakhrs auto zette ik mijn zonnebril op. De hele weg terug naar Beiroet zei ik nauwelijks iets. Met Zarqawi is er geen einde aan gekomen, zei ik later tegen Michael, en het eindigt ook niet met Abssi.
Nadat Michael en ik mijn aantekeningen hadden doorgenomen en het interview hadden uitgewerkt, ging ik naar mijn kamer. Ik trok mijn kleren uit en nam een douche om het stof van me af te spoelen. Maar toen ik terugdacht aan wat ik het jongetje tegen zijn vader had horen zeggen, brak ik en begon te huilen.

Titel: Ik moest alleen komen
Schrijver: Souad Mekhennet
Uitgever: Nieuw Amsterdam
isbn: 9789046822630