De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld

de_avond_is_ongemak_286

Volgens Lily

Jas, de hoofdpersoon van dit boek verliest als ze 10 jaar is haar oudere broer Matthies. Vanaf dat moment gaat het mis in het gezin. De avond is ongemak is een beklemmend boek. Marieke Lucas Rijneveld (geen vrouw, geen man, maar een mens zoals ze zelf zegt), beschrijft de eerste jaren na de dood van Matthies. En wat de familie allemaal nog meer overkomt. Hoeveel ellende kun je aan als gezin.

Het klinkt misschien gek, maar ik mis vader en moeder vaak terwijl ik ze iedere dag zie.

De kinderen worden verwaarloosd (waar was de school, de buren, maatschappelijk werk?) en de dieren op de boerderij moeten het ontgelden. Rijneveld beschrijft sommige zaken wel heel erg plastisch (ze kan bijvoorbeeld niet poepen) en ook de vele ruwe seksscènes laten niets aan de verbeelding over. Wat dat betreft heeft Rijneveld goed naar haar held Jan Wolkers gekeken. Het schrijven van dit boek, kostte haar enkele jaren omdat ze het goed wilde doen, het moest recht doen aan het gevoel dat haar eigen gezin had toen het ook een kind verloor (Marieke was toen 3 jaar). Frapant dat haar ouders dit boek niet hebben gelezen.

Voor het eerst merk ik dat ik ook mijn spieren aangespannen heb en dat ik het liefst vaders kop als een kroontjespen in de inkt zou willen duwen om er vervolgens een lelijke zin mee te schrijven of één die over Matthies gaat en hoezeer ik hem mis.

Maar het boek staat ook vol met fantastisch mooie zinnen. Want Rijneveld kan héél goed schrijven. De mooie metaforen zijn op bijna iedere pagina te vinden. Sommige zijn zo schrijnend dat je er weer om moet lachen. Dus ga het toch maar lezen, het is een unieke leeservaring.

Buurvrouw Lien groet ons al van een afstandje. Haar blik is zorgelijk. Nu moeten we vrolijk glimlachen, dan stelt ze geen vragen, ook niet aan vader en moeder.
‘Doe alsof je vrolijk bent,’ zeg ik zachtjes tegen Hanna.
‘Ik weet niet meer hoe dat moet.’
‘Alsof je op de schoolfoto gaat.’
‘O zo. ‘

Fragment

Ik prak de broccoliroosjes op mijn bord. Het zijn net minikerstbomen. Ze herinneren me aan de avond dat Matthies niet meer terugkeerde. Aan de uren die ik na zijn dood in de vensterbank doorbracht met vaders verrekijker om mijn nek, die eigenlijk bedoeld was om de grote bonte specht mee te ontdekken. Ik zag geen grote specht en geen broer. Het touw van de verrekijker liet een rode streep achter in mijn nek. Kon ik wat zo ver van ons af begon te liggen maar dichtbij krijgen door gewoon mijn blik om te keren, door door de grote glazen van de verrekijker te kijken. Ik had er ook vaak genoeg de lucht mee afgezocht – op zoek naar de engeltjes uit de boom, die Obbe en ik stiekem een week na broers dood uit de doos van de vliering hadden gehaald en die op zijn kamer ruw tegen elkaar bewogen (‘mijn sappige engeltje,’ kreunde Obbe dan gemaakt, waarop ik antwoordde met  ‘mijn lief porseleintje’) om ze vervolgens uit zijn dakraam in de goot te laten glijden. Door het weer zijn ze nu groen uitgeslagen. Sommige liggen bedolven onder bladeren van de eikenboom. Steeds als we gaan kijken of ze er nog liggen, zijn we teleurgesteld; als de engelen hier al na de eerste de beste tegenslag niet meer kunnen vliegen, hoe kunnen ze dan bij Matthies in de hemel zijn. Hoe kunnen ze hem en ons dan beschermen?

marieke_lucas_rijneveld_fae

De avond is ongemak werd begin 2018 Boek van de maand bij De Wereld Draait Door. Succes verzekerd.

Titel: De avond is ongemak
Schrijver: Marieke Lucas Rijneveld
Uitgever: Atlas Contact
isbn: 9789025444112

 

Advertenties

Wees onzichtbaar – Murat Isik

wees_onzichtbaar_fe3

Volgens Lily

In eerste instantie zag ik op tegen dit bijna 600 pagina tellende boek Wees onzichtbaar van Murat Isik. Maar als het dan op de leeslijst staat van de leesclub dan doe je het toch. En daarom hou ik zo van leesclubs: want je leest boeken die je zelf nooit gepakt zou hebben. En wat pakte het hier goed uit, want wat is dit een fantastisch boek! Mooi verteld, goed geschreven en nergens vervelend. Het is een echte coming-of-age roman, waarin de hoofdpersoon Metin, van Turkse komaf, opgroeid in de Bijlmer bij een vreselijke vader en een moeder die er niets van durft te zeggen. Maar gaandeweg het verhaal worden de rollen omgedraaid. Moeder ontwikkelt zich en verwerft zich een plek in de Nederlandse maatschappij en vader komt hier juist steeds verder vanaf te staan. Een moeilijk, soms hartverscheurend verhaal dat toch een prachtig einde kent.

Vroeger kwam ik regelmatig in de Bijlmer en vond het een fascinerende plek, al die culturen bij elkaar en dat vele groen waarin die eindeloze rijen flats. Maar de achtergrond van het ontstaan van deze wijk heb ik nooit meegekregen en dit wordt in Wees onzichtbaar mooi beschreven. Murat Isik komt er nog steeds graag, hoewel grote delen er compleet anders uitzien inmiddels.

Het originele boek zoals in eerste instantie door Isik beschreven behelsde maar liefst 1200 pagina’s. Met de 600 pagina’s die hij dus heeft moeten schrappen gaat hij misschien nog wel eens iets doen heeft hij al aangegeven. Het boek kreeg de Libris Literatuurprijs 2018 en er zijn inmiddels 100.000 exemplaren van verkocht. Een absolute aanrader!

Fragment

De schaamte verdween niet. In mijn hoofd hoorde ik mezelf keer op keer ‘meneer Mutlu’ roepen terwijl ik achter mijn vader aanliep in het winkelcentrum. En steeds zag ik zijn gezicht weer voor me. Hij had verbaasd gekeken, of was het ontgoocheld? Ik wist alleen dat hij er met gedachten niet bij kon dat zijn enige zoon hem in het openbaar geen ‘baba’ noemde maar hem aansprak op de formeelst denkbare wijze. Ik hield mezelf voor dat het zijn schuld was dat onze relatie zich zo had ontwikkeld, en inwendig vervloekte ik hem opnieuw, voor hoe hij als een onverbeterlijke celibatair zijn eigen leven leefde terwijl mijn moeder probeerde te voorkomen dat het wankele bouwwerk dat ons gezin moest voorstellen, voorgoed in elkaar zou storten. (…)

Veel later dan goed voor me was, zag ik in dat hij niet alleen verantwoordelijk was voor de continue onrust in ons leven, maar dat hij bovenal voor een constant gevoel van onveiligheid had gezorgd. Nog voordat mijn school een onveilige plek was geworden, nog voordat het definitieve verval in onze wijk was ingetreden, had hij er eigenhandig voor gezorgd dat het thuis onveilig was. Het meest verwoestende effect was dat hij ons op die manier klein hield, dat hij onze karakters steeds meer verboog tot er niets meer te verbuigen viel.

bijlmermeer_21f

Bijlmermeer

Titel: Wees onzichtbaar
Schrijver: Murat Isik
Uitgever: Ambo|Anthos
isbn: 9789041422903

De buitenjongen – Paolo Cognetti

buitenjongen_c1d

Volgens Lily

In Italië verscheen eerst De buitenjongen en daarna De acht bergen, het boek waarmee Paolo Cognetti wereldberoemd werd. In Nederland net andersom. De acht bergen is echter het resultaat van wat er in De buitenjongen wordt beschreven.

Ik ontmoette Paolo Cognetti tijdens de Bookclub over De buitenjongen georganiseerd door Het Literatuurhuis in het kader van het ILFU 2018 in Utrecht. Hij vertelde dat alles wat in De Buitenjongen beschreven staat waar gebeurd is. Het is zijn eigen verhaal. Remigio die in het boek wordt beschreven is in het echt zijn beste vriend. Het personage Bruno uit De acht bergen is gebaseerd op Remigio en zijn andere vriend uit de bergen, Gabriele. De naam Bruno is ontleend aan zijn imaginary friend die hij tijdens zijn jeugd bedacht.

Paolo Cognetti zat in een diepe persoonlijke crisis toen hij op 30-jarige leeftijd de film Into de wild over Chris McCandless zag. Een film die hem diep ontroerde omdat hij zoveel van zichzelf herkende in het verhaal van Chris. Ook Cognetti had de behoefte terug te gaan naar de natuur. Hij besloot zijn werk als documentairemaker op te zeggen en te vertrekken naar een afgelegen hut in de bergen.

Ik had niet zozeer behoefte om te vertrekken, als wel om terug te keren; niet om een onbekend deel van mezelf te ontdekken, als wel om een oud, diepgeworteld deel terug te vinden dat ik naar mijn idee was kwijtgeraakt.

De buitenjongen is daarmee een prachtig reisverslag over de wil om terug te keren naar de natuur, maar ook over vriendschap. Cognetti vond waar hij naar zocht. De acht bergen die hij naar aanleiding van zijn verblijf in de bergen schreef werd een enorm succes: de rechten werden aan meer dan 40 landen verkocht. Cognetti: “Writing is dreaming with open eyes.” Mooi. Absolute aanrader(s)!

Fragment

Hij vond werken fijner dan school, maar hij was beschouwend van aard en op zeker moment was hij zich bewust geworden van een ernstige beperking: de woorden die hij kende volstonden niet om te zeggen hoe hij zich voelde. 

Ik bleef staan. We liepen zonder iemand tegen te komen door het laatzomerse bos. Hoe bedoel je? vroeg ik nieuwsgierig. Remigio bedoelde, legde hij uit, dat hij altijd dialect had gesproken en dat het dialect over een rijke en exacte woordenschat beschikt om plekken, gereedschappen, werkzaamheden, delen van het huis, planten en dieren mee aan te duiden, maar dat het waar het gevoelens betreft plots nogal karig en vaag wordt. Weet je wat je zegt als je somber bent? vroeg hij. Dan zeg je: het duurt maar even. De tijd, dus. Het is de tijd die maar niet verstrijkt als je somber bent. Maar je kunt het ook gebruiken als je weemoedig bent, als je je alleen voelt, als je genoeg hebt van het leven dat je leidt. Remigio had op zeker moment besloten dat die drie woorden voor hem niet volstonden, dat hij nieuwe nodig had om te zeggen hoe hij zich voelde, en was ernaar op zoek gegaan in boeken. Daarom was hij zo’n gulzige lezer geworden: hij was op zoek naar woorden die hem iets over zichzelf vertelden.

paolo_cognetti_076

Paolo Cognetti signeert mijn boeken met onder zijn stoel Lucky, de hond die een rol speelt in zijn boek De buitenjongen, en sindsdien niet meer van zijn zijde wijkt.

Titel: De buitenjongen
Schrijver: Paolo Cognetti
Uitgever: De Bezige Bij
isbn: 9789403122304

It’s a healthy piece of cake – Corinne Weijschedé

its a healthy piece of cake

Vegan. Glutenvrij. Kwalificaties waar de hedendaagse kookwereld mee te maken heeft. Opvallend in de horeca zijn de snel veranderende menukaarten: waar de vegetarisch gerechten een aantal jaren geleden nog slechts bestonden uit een omelet en een gevulde paprika, is het aanbod tegenwoordig (terecht) veel ruimer. Corinne Weijschedé verdiept zich al jaren in plantaardig eten en schreef daar een mooi boek over: It’s a healthy piece of cake.

Over het kookboek

Een feel good – raw – cake & breakfast boek met meer dan 80 eenvoudige & plantaardige recepten! Het boek oogt fantastisch. Stevig, een helder witte kaft met mooi opschrift en mooie fotootjes . Ook wanneer je het openslaat ziet het er geweldig uit. Duidelijke beschrijvingen en mooie foto’s, die als je de colofon leest ook nog eens grotendeels door de auteur zelf gemaakt zijn (ze is echt van alle markten thuis). Het boek is verdeeld in een aantal hoofdstukken: Raw treats, Bakes Treats, All day breakfast treats, Toppings, Parfaits en Smooties. Of het een Engels boek is? Nee, maar op de een of andere manier worden alle gerechten in het Engels aangekondigd. Terecht maakt Corinne in haar voorwoord de opmerking dat aan gezonder bakken wel een prijskaartjes hangt, want er wordt gebruik gemaakt van aardig wat ingrediënten die je niet standaard in je keukenkast hebt staan.

Uitgeprobeerd

Bij de ontbijttraktaties staat de Apple & Berry Crumble die er op het plaatje goed uitziet. Ik probeerde hem uit. Diverse soorten fruit met kaneel op de bodem van een ovenschaal worden overgoten met een mix van havervlokken en speltbloem waardoor een papje van kokosolie, vanillepoeder, agavesiroop en kardemon is gegaan. Dit gaat 30 minuten in de oven op 180 graden. Na het iets te hebben laten afkoelen wordt het geserveerd met een schep (kokos)yoghurt en wat bramen. En dat smaakt heerlijk! Voor ontbijt, maar ook voor tussendoor.

uit healthy piece of cake

Apple & Berry Crumble

Vervolgens test ik het Groene Monster: een smoothie met verse ananas, banaan, bladspinazie, limoen en kokoswater. Echt heel lekker!

Mening

Dat mensen graag vegan willen weten, kan ik me goed voorstellen. Dat mensen echter per se glutenvrij willen eten terwijl ze daar geen (aangetoonde) allergie of aandoening voor hebben, vind ik minder begrijpelijk. Maar er is ongetwijfeld een markt voor. De vegan-restaurantjes bij mij in de stad schieten als paddenstoelen uit de grond. En misschien is deze trend een blijvende en eten we over 25 jaar allemaal vegan en glutenvrij. En dan heeft Corinne daar maar mooi een geweldig kookboek voor geschreven. Ik zeg: uitproberen!

Helden van de grens – Dave Eggers

helden_van_de_grens_12e.jpg

Volgens Lily

Had tot nu toe nog nooit iets van Dave Eggers gelezen. Helden van de grens is mijn eerste kennismaking. Het gaat over een gescheiden moeder die denkt dat ze achterna gezeten wordt door haar ex en nog enkele anderen, en dus samen met haar twee kinderen in een rammelende camper voor onbepaalde tijd naar Alaska vertrekt. Intrigerend verhaal. Kun je vluchten voor je verleden? Is het mogelijk om een compleet nieuw leven te beginnen, of zul je altijd geconfronteerd blijven met zaken uit je verleden. Toch raakte het boek me niet helemaal. De hoofdpersoon Josie is nu niet direct iemand waarmee je je identificeert. Het boek is ook ‘vol’, op iedere pagina wijkt Eggers af van het echte verhaal en bewandelt zijwegen, waardoor je als lezer steeds een soort van afgeleid wordt. De laatste hoofdstukken van het verhaal lijken niet op de rest van het verhaal: het is net alsof het dan ineens een soort sprookje wordt. Toch kan ik niet ontkennen dat Eggers een goeie schrijver is.

Fragment

Sindsdien had Josie anderen ontmoet die in dezelfde situatie zaten, alleenstaande ouders met van die schimmige aanhangpartners, mensen zoals Carl, die niets deden, die er gewoon niet waren, op geen enkele manier deel uitmaakten van het leven van hun kinderen, maar wel rondliepen in het volste vertrouwen dat ze hun bijdrage leverden. Josie voer de levensschepen van haar kinderen, hees de zeilen, draaide aan de lieren, hoosde water, en Carl was niet aan boord van dat schip, Carl zat ver weg in de zon op een eiland zonder naam – met zijn zonneklep op! -, maar dacht dat hij aan boord was. Hoe kan iemand aan boord zijn als hij in werkelijkheid niet aan boord is? Als hij in feite op een of ander eiland ver weg zit? In de laatste veertien maanden had Carl zijn kinderen één keer gezien, maar in gedachten kwam hij ze elke nacht lekker instoppen. Welke evolutionaire mutatie maakte dat soort zelfbedrog mogelijk?

dave_eggers_92e

Dave Eggers

Titel: Helden van de grens
Schrijver: Dave Eggers
Uitgever: Lebowski
isbn: 9789048835942

Die laatste zomer – Tatiana de Rosnay

de_laatste_zomer_ddc

Volgens Lily

Ik ben geloof ik de enige die Haar naam was Sarah van Tatiana de Rosnay nog niet heeft gelezen, terwijl ik het wel in de boekenkast heb staan. Hoe komt het dat een boek je soms niet aanspreekt? Misschien omdat het tijdens de oorlog speelt… Toen Die laatste zomer, ook van De Rosnay laatst in mijn straatbieb stond, heb ik hem er direct uitgepakt en in mijn vakantiekoffer gedaan. Dit verhaal (dat niet tijdens de oorlog speelt) gaat in beginsel over een broer en een zus die terugkeren naar de plek waar ze vroeger vaak vakantie vierden, toen hun moeder nog leefde. Langzaamaan onrafelen zich allerlei familiegeheimen. Het hele verhaal speelt zich af op diverse plekken in Frankrijk, leuk is dat. Een heerlijke pageturner, goed geschreven en zeker een aanrader. De Rosnay, die zelf van Russich-Frans-Engelse afkomst is, heeft een grote erfenis aan fantasie meegekregen, die volgens haar de basis van haar schrijverschap is. En dat vindt ze een grote rijkdom. Misschien toch Sarah maar eens uit de kast halen…

Fragment

Mélanies kleine, fijne handen aan het stuurwiel. Eén ring maar, aan haar rechterhand, een eenvoudige, brede gouden ring die van hun moeder was geweest. Het verkeer voor hen uit stokte toen ze in de buurt van Angers kwamen, op hun weg terug naar Parijs. Ze zouden op den duur waarschijnlijk in een gigantische file terechtkomen, dacht hij, en zijn longen snakten naar een sigaret.

Na een lange stilte begon Mélanie te spreken.

‘Antoine, er is iets wat ik je moet vertellen.’

Haar stem klonk zo gespannen dat hij zich snel naar haar toe wendde. Haar ogen waren op de weg gericht, maar hij zag dat haar kaken enigszins gespannen waren. Ze zweeg weer.

‘Vertel het me maar, ‘ zei hij zacht. ‘Maak je geen zorgen.

Haar knokkels waren wit, zag hij. Zijn hart begon iets sneller te slaan.

‘Ik heb er de hele dag mee rondgelopen,’ zei ze gejaagd. ‘Gisteravond, in het hotel, schoot me iets te binnen. Iets over…’

Op pagina 232/233 staat een mooi gedicht:

Zet stil die klokken. Telefoon eruit. 
Verbied de honden hun banaal geluid. 
Sluit de piano's, roep met stille trom
de laatste tocht van deze dode om.

Ze was mijn Noord, mijn Zuid, mijn West en Oost, 
ze was al mijn verdriet en al mijn troost, 
mijn nacht, mijn middag, mijn gesprek, mijn lied, 
voor altijd, dacht ik. Maar zo was het niet.

Laat in de sterren kortsluiting ontstaan, 
maak ook de zon onklaar. Begraaf de maan. 
Giet leeg die oceaan en kap het woud: 
niets deugt meer, nu ze niet meer van me houdt.

uit: Funeral blues – W.H. Auden (vertaling Willem Wilmink)

Titel: Die laatste zomer
Schrijver: Tatiana de Rosnay
Uitgever: ambo|anthos
isbn: 9789026332425

 

 

 

 

Boeken in het theater 2018/2019

Boeken in het theater 2018-2019

TIEN TIPS VOOR EEN AVONDJE THEATER

Ook in het nieuwe theaterseizoen is er weer genoeg moois in de theaters te zien! En zoals alle jaren vormen boeken de inspiratie voor vele toneelstukken en musicals. Een top tien van de voorstellingen van het komend jaar die gebaseerd zijn op een boek.

1. Kom hier dat ik u kus – naar het boek van Griet op de Beeck

Na de toneelbewerking van Vele hemels boven de zevende is nu het verhaal van Mona en haar familie bewerkt voor het theater. Met o.a. Dragan Bakema, Sophie van Winden en Oda Spelbos.

2. Van de koele meren des doods – naar het boek van Frederik van Eeden

Deze klassieker over Hedwig Marga de Fontayne, een gevoelige vrouw uit een aristocratisch milieu die op zoek is naar de ware liefde blijft een tijdloos verhaal. Met o.a. Hanne Arendzen, Vincent Croiset en Tijn Docter.

3. Turks Fruit – naar het boek van Jan Wolkers

Het boek was al een bestseller. Gevolgd door de film, de musical en dan nu nog een toneelbewerking van dit ultieme liefdesverhaal dat na 50 jaar nog steeds staat als een huis. Met o.a. Chris Peters en Ali Zijlstra.

4. Judas – naar het boek van Astrid Holleeder

In 2016 schrijft Astrid Holleeder haar verhaal op in Judas; het wordt direct een doorslaand succes. Iedereen wil lezen hoe haar leven was met topcrimineel Willem Holleeder en hoe zij en haar zus Sandra hem hebben verraden. Terwijl het proces nog loopt, is er inmiddels een theatervoorstelling Judas. Met o.a. Renée Fokker en Margo Dames.

5. Het duel – naar de novelle van Tsjechov

Het Nationaal Theater i.s.m. Toneelgroep Oostpool spelen het komende seizoen dit stuk dat eindigt in een een duel op leven en dood. Met o.a. Joris Smit en Jacob Derwig.

6. Kruistocht in spijkerbroek – naar het boek van Thea Beckman

Het Nationaal Jeugd Musical Theater speelt in deze musical het verhaal van de vijftienjarige Dolf, die als proefpersoon in een tijdmachine stapt en belandt in de Middeleeuwen. Daar komt hij middenin een kinderkruistocht. Met o.a. Rein van Duivenboden en Femke Bouma.

7. The Bridges of Madison County – naar het boek van Robert James Waller

De film met Meryl Streep en Clint Eastwoord is een klassieke tranentrekker. OpusOne speelt dit verhaal van de hevige romance tussen huismoeder Francesca en de rondreizende fotograaf Robert in een musical door Lone van Roosendaal en René van Kooten (goede recensies!).

8. De brief voor de koning – naar het boek van Tonke Dragt

Yoeri opent het boek De brief voor de koning van Tonke Dragt en plotseling springen uit de bladzijden ridders, kastelen, jonkvrouwen, spionnen en kluizenaars! Een musical speciaal voor kinderen.

9. Dorian – naar het boek van Oscar Wilde

Zo’n 125 jaar na het verschijnen van Wilde’s roman The Picture of Dorian Gray zijn onze obsessie met jeugdigheid en het gevoel dat je alles uit je leven gehaald moet hebben alleen maar toegenomen. Het Noord Nederlands Toneel speelt dit stuk dit jaar in het theater. Met o.a. Bram van der Heijden, Veerle van Overloop en Hendrik Aerts.

10. Noem het maar liefde – geschreven door Ilja Leonard Pfeiffer

Dit toneelstuk is geschreven door de auteur Ilja Leonard Pfeiffer speciaal voor Toneelgroep Maastricht. Afgelopen jaren werden zijn boeken Brieven uit Genua en La Superba al door dit toneelgezelschap op de planken gezet. Noem het maar liefde is een gloednieuwe toneeltekst over o.a. de sexuele moraal anno nu. Door Anniek Pfeiffer en Jeroen Spitzenberger.