Een ongewoon huwelijk – Tayari Jones

image (37)

Volgens Lily

Hoe is het als je net een jaar getrouwd bent, en je man onterecht voor 12 jaar naar de gevangenis wordt gestuurd? Kan je huwelijk dit overleven? Of ken je elkaar dan nog niet goed genoeg en ga je verder met je eigen leven? Dit dilemma komt aan de orde in Een ongewoon huwelijk, een fantastisch boek van Tayari Jones. Het verhaal speelt zich af in de zwarte gemeenschap in Amerika. Roy en Celestial worden door een wederzijdse vriend aan elkaar voorgesteld en trouwen. Maar al snel wordt Roy verdacht van een verkrachtingszaak. Hij heeft het niet gedaan weet Celestial (wrong time, wrong place), maar Roy wordt toch veroordeeld. Er volgt een briefwisseling die je deel maakt van de problemen van een lange afstandsrelatie. Hoe gaan beiden (en hun familie) om met dit gegeven.

Het boek werd in Amerika direct bij uitbrengen een groot succes vooral omdat zowel Oprah Winfrey als Barack Obama het aanprezen. Zou het ook zo goed gescoord hebben als deze iconen zich er niet achter hadden geschaard? Het boek begint als een aanklacht tegen het falende Amerikaanse rechtssysteem, maar is toch uiteindelijk een schrijnend liefdesverhaal.

Het verhaal zit uiterst geraffineerd in elkaar. Als lezer weet je sommige dingen al voordat het beschreven wordt. Het spelen met de tijd doet Jones fantastisch in dit boek. Hoewel het begin van het boek je direct bij de lurven grijpt, wordt het einde iets taaier. Maar al met al toch een absolute aanrader!

Het motto voorin het boek geeft zo goed weer waar het verhaal over gaat:

Wat er gebeurt, is niet van jou. Het gaat jou slechts voor de helft aan. Het is niet van jou. Niet alleen van jou

-claudia rankine-

Fragment

Lieve Roy,
Ik schrijf deze brief aan de keukentafel. Ik ben alleen op een manier die meer is dan het simpele gegeven dat is de enige levende ziel ben binnen deze muren. Tot nu toe dacht ik dat ik wist wat wel en wat niet mogelijk was. Misschien is dat de ware betekenis van onschuld, dat je je geen enkele voorstelling kunt maken van pijn en verdriet in de toekomst. Als er iets gebeurt wat al het denkbare overstijgt, verander je daardoor. Het lijkt op het verschil tussen een rauw ei en een gebakken ei. Het is hetzelfde, maar toch totaal anders. Beter dan zo kan ik het niet uitlggen. Ik kijk in de spiegel en ik weet dat ik het ben, maar ik herken mezelf niet.
Soms is het al te vermoeiend voor me om simpelweg het huis binnen te gaan. Ik probeer mezelf tot rede te brengen, eraan te denken dat ik hier eerder alleen heb gewoond. Toen ging ik niet dood aan alleen slapen en dat zal ook nu niet gebeuren. Maar dit is wat verlies mij heeft geleerd over de liefde. Ons huis is niet zomaar leeg, ons huis is leeggehaald. Liefde neemt ruimte in in je leven, maakt plaats voor zichzelf in je bed. Onzichtbaar nestelt het gevoel zich in je lichaam, stroomt het door al je bloedvaten en klopt het in je hart. Als het verdwenen is, klopt er niets meer.
Voordat ik jou leerde kennen, was ik niet eenzaam, maar nu ben ik zo eenzaam dat ik tegen de muren praat en tegen het plafond zing.
Ze zeiden dat je minstens een maand geen mails mag ontvangen. Toch zal ik je elke avond schrijven.
    De jouwe,
    Celestial

image (38)

Tayari Jones

Titel: Een ongewoon huwelijk
Schrijver: Tayari Jones
Uitgever: HarperCollins
isbn: 9789402730005

Dubbel zes – Daphne Deckers

image (16)

Volgens Lily

Toch grappig hoe dat werkt. Ik volg Daphne Deckers op Instagram en ben was dus al  maanden voorbereid op de komst van Dubbel Zes. Dus toen het verscheen, wilde ik het lezen ook. En tijdens een paar dagen vakantie in Griekenland heb ik het inderdaad in één ruk uitgelezen. Want het is een pageturner, absoluut. Het staat vol vermakelijke oneliners.

‘O, die gast is niet te doen,’ giert Vinnie. ‘Hij is het schoolvoorbeeld van een gamba: een lekker lijf, maar die kop moet eraf.’

Leuk zijn de cursief gedrukte stukken die de gedachten van hoofdpersoon Annabel weergeven. Het eerste deel leest heerlijk weg met een leuk verhaal. Maar het tweede deel blijft maar gaan, en gaan, zodat je op een gegeven moment een overkill aan situaties leest, het lijkt maar niet op te houden. Kortom, het boek had van mij 100 misschien wel 200 pagina’s dunner gemogen. Maar Deckers kan schrijven, anders verkoop je natuurlijk geen 1,3 miljoen boeken, en dat zal nog wel meer worden na Dubbel Zes. Want het is een boek voor een groot publiek.

Fragment

Zelfs Antoinette, die haar leven zo strak in de hand lijkt te hebben, worstelt geregeld met het thuisfront. Vanaf mijn werkplek hoor ik haar bijna iedere dag wel ’n keer ruziemaken aan de telefoon; soms met de lagere school van haar zoon (‘Nee, onze Laurenz – met een z, ja – ís niet lui, hij is handelingsverlegen!’) maar meestal met haar man Charlie, over alles wat-ie nog niet van ‘het lijstje’ heeft gedaan, of sowieso niet van plan was te doen. De rest van de redactie lijkt het niet te horen of ze zijn er inmiddels aan gewend, een beetje zoals het hinderlijke tikken van een klok dat je na verloop van tijd leert negeren. Zo ver ben ik nog niet.
Toen Antoinette de hoorn laatst weer eens op de haak had gegooid en driftig in zichzelf mompelend uit haar kantoortje kwam lopen, zag ze dat ik – als enige – met grote ogen naar haar keek. In het voorbijgaan hield ze even haar pas in, en zei: ‘Je moet maar zo denken, Annabel: ruziemaken is gratis, maar scheiden kost geld.’ Daar was ik even stil van. Hoe anders was mijn leven geweest als Aernout die memo had gehad?

image (17)

Titel: Dubbel zes
Schrijver: Daphne Deckers
Uitgever: The house of books
isbn: 9789044350180

Familie – Philip Teir

image (14)

Volgens Lily

Familie van Philip Teir begint al goed:

De eerste fout die Max en Katriina die winter maakten – en er zouden er in de aanloop naar hun scheiding nog vele volgen – was de hamster van de kleinkinderen invriezen.

Een zin die direct je aandacht heeft. Hoe komen die hamsters in de vriezer en wat zijn die fouten dan die tot hun scheiding hebben geleid? Aan de andere kant is het ook jammer dat je al weet dat Max en Katriina gaan scheiden. Want als je het boek leest, denk je soms nog, hier kunnen ze ook best wel weer uitkomen. Eigenlijk hoop je dat, maar het gebeurt niet, je voelt het misgaan en je weet de afloop.

Het boek van de Fins-Zweedse auteur Philip Teir wordt aangekondigd als het Europese antwoord op Jonathan Franzen. Eerst weerhield het me er even van om dan Familie te gaan lezen, want ik ben geen fan van Franzen. In zijn boeken sleept het verhaal zich voort maar heeft geen duidelijk doel of eind. En inderdaad, ook Familie is een verhaal dat ergens begint en ook ergens weer ophoudt zonder dat je weet wat voor gevolgen sommige verhaallijnen hebben. Enigszins frustrerend. Er is het verhaal van Max, van zijn vrouw Katriina, en hun dochters Helen en tenslotte Eva die in Londen woont. Maar toch is het verhaal mooi. Ook leuk dat het zich in Finland afspeelt, daar lees je normaliter niet vaak over. “Een herkenbaar verhaal over een midlifecrisis onder verwende mensen uit de middenklasse” zegt de recensie van The Times, en daar ben ik het helemaal mee eens!

Fragment

Het drong tot Helen door dat Christian de bedoeling van de avond totaal niet begrepen had. Hij had niet ingezien dat Marit hier was met Michael, dat het hele etentje slechts een voorwendsel was om buiten de school met hem af te spreken. Maar Christians aandacht was volledig gericht op Michael. Helen vond hem nog erger dan de meisjes op school, zo volkomen in beslag genomen als hij was door deze vreemde man die opeens bij hen thuis zat en geïnteresseerd was in al zijn verhalen en zijn oude platen.
Zo had Helen hem lang niet gezien. Meestal was hij de gereserveerde en fatsoenlijke man, die als eerste van het gezelschap ophield met drinken, die een beetje saai maar correct was, die de kinderen naar bed bracht en de avond rustig beëindigde. Nu schonk hij Marit en Michael bij zodra hun wijnglas leeg was, en Helen dacht: wat als het aan mij ligt? Wat als ik degene ben die hem saai maakt?

image (15)

Titel: Familie
Schrijver: Philip Teir
Uitgever: Ambo Anthos
isbn: 9789026331947

Drie dingen over Elsie – Joanna Cannon

image (12).png

Volgens Lily

Joanna Cannon (psychiater) werd bekend met haar boek Het probleem met bokken en schapen. In Drie dingen over Elsie staat het onderwerp dementie centraal. Er ontvouwt zich een prachtig verhaal over de 84-jarige Florence die in verzorgingstehuis Cherry Tree zit en daar van alles meemaakt, samen met haar hartsvriendin Elsie. Een ‘vriend’ uit een ver verleden komt ook in Cherry Tree wonen en vanaf dat moment is Florence onrustig en zoekt ze naar gerechtigheid. Maar in hoeverre bepaalt haar dementie de gebeurtenissen? De afloop van het verhaal is verrassend en mooi (zal het dan ook niet verklappen).

Ik probeerde dit aan Jack uit te leggen. Ik probeerde hem uit te leggen dat herinneringen soms niet herinnerd willen worden. Dat ze, in de uithoeken van je geest, achter alle andere herinneringen wegduiken en onvindbaar proberen te blijven.

Hoewel het verhaal goed in elkaar steekt, is de schrijfstijl van Cannon hier een daar niet helemaal top. Je verwacht op sommige plekken in zinnen andere woorden en ook het verloop van het verhaal is hier en daar wat vreemd. Er zitten wel veel mooie zinnen in, vooral bezien vanuit Florence, iemand die op leeftijd is en al veel heeft meegemaakt.

Dat is het probleem met begrafenissen als je zo oud wordt. Het grootste deel van de gastenlijst is je net een stapje voor geweest.

Dit boek is zeker een aanrader wanneer je met dementie in je omgeving te maken hebt.

Fragment

Maar het is toch geen misdaad om met een duif te praten? Net zomin als het een misdaad is om de traptreden een voor een te nemen? Of om soms te vergeten de gordijnen dicht te doen? Mensen vellen zo snel een oordeel. Om te beginnen die vrouw van de sociale dienst. Rond, bleek, veel te veel te melden voor slechts één kantje A4. Degene die de bal aan het rollen bracht om mij hier in Cherry Tree onder te brengen.
‘U hebt een probleempje met uw ADL-tjes, mevrouw Claybourne,’ zei ze. Uw activiteiten voor het dagelijks leven. 
Ze wist helemaal niet wat mijn activiteiten voor het dagelijks leven waren. Ze kende me niet eens. Dat wildvreemde mens kwam op een ochtend gewoon mijn woonkamer binnenstormen en beschuldigde me van allerlei dingen.
‘U kunt niet bij uw tenen, ‘ zei ze.
‘En wat heb ik daar beneden te zoeken?’
‘U kunt uw knopen niet dichtmaken’.
‘Marks & Spencer biedt een ruim assortiment aan kleding zonder dat er een knoop te bekennen is,’ zei ze.
De klok tikte in de hoek van de kamer en vergrootte de afstand tussen ons. Ze wierp een blik op de klok en keek weer weg.
Ze knipperde een paar keer met haar ogen en zei: ‘Daar gaat het niet om, mevrouw Claybourne. We moeten er zeker van zijn dat er goed voor u gezorgd wordt. We willen alleen maar het beste voor u.’
‘Willen we dat?’ vroeg ik.
Ze deden er niet lang over om mijn leven met de grond gelijk te maken. Ik had er tachtig jaar over gedaan om het op te bouwen, maar binnen een paar weken maakten ze het klein genoeg om in een manilla envelop te steken en mee te nemen naar vergaderingen. Ze ontvoerden het. Ze pakten het van me af toen ik dat het minst verwachtte, toen ik dacht dat ik mezelf in mijn ouderdom kon verschuilen en met rust gelaten zou worden.

image (13)

Titel: Drie dingen over Elsie
Schrijver: Joanna Cannon
Uitgever: Orlando
isbn: 9789492086907

Grillroom Jeruzalem – P.F. Thomése

image (9).png

Volgens Lily

Eind 2010 reisde P.F. Thomése door Israël en de Palestijnse gebieden op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook in gezelschap van Antoine Bodar, Rosita Steenbeek en Jan Siebelink. Wat Thomése daar meemaakte beschrijft hij in zijn fantastische boek Grillroom Jeruzalem. Volgens recensent Arjan Fortuin van het NRC de beste roman van 2010. Het boek hangt aan elkaar van fantastische zinnen en passages. Neem alleen de openingszin al:

Op het vliegveld Ben Gurion loop ik Frans Weisz tegen het lijf, wat mij het gevoel geeft dat Israël nog net binnen de grachtengordel valt.

De zotheid van de troosteloe situatie aldaar weet Thomése magnifique te omschrijven en hij legt daarmee de vinger op de zere plek. Het werd voor hem een onvergetelijke ervaring.

Heimwee naar de plek waar je al bent – dan kom je pas echt nooit meer thuis.

Ook het gezelschap waarmee Thomése de reis maakte, wordt mooi neergezet.

Rosita komt de trap af schrijden, en ik denk: uit welke film komt dit ook al weer? Dat heeft ze nu eenmaal over zich, nog steeds after all these years.

Heb je dit boek nog niet gelezen? Zeker doen!

Fragment

Het graf van Yasser Arafat maakt veel goed. Een topgraf. Hier ligt een held, een winnaar, een kampioen, een staatsman, een koning der mensen. Dit graf straalt succes uit en vooruit: daadkracht. Hier ligt een overledene die van aanpakken weet. Nergens merk je iets van het zwerfvuil, de rotzooi, de troep, die in deze streken normaal gesproken meteen aangeeft of je je op Arabisch territorium bevindt. De memorial site ademt iets internationaals, iets wat je herkent van vliegvelden, veradercentra en crematoria. Zuiver glas en steen, in strakke geometrische patronen neergezet. Zakelijk en onverbiddellijk. De ontwerpers hebben zorgvldig vermeden om ook maar iets te laten lijken op een menselijke vorm. Menselijk is zwak, dat moeten we niet hebben. Mensen gaan dood en Arafat, zoals van rechts naar links valt te lezen, leeft voor eeuwig.
Iedereen weet natuurlijk dat Yasser geen lekkere jongen is geweest. Maar wie is dat wel? Goede mensen, daar lezen ze hier over in de Bijbel, de Torah, de Koran. Maar om God zijn zin gedaan te krijgen, moet je wel een rotzak worden. Dat is de oosterse paradox. Het goede ligt hier achter het kwade verborgen Je kunt er alleen maar bij als je vuile handen maakt.

Zoals bij alle paradoxen wordt ook hier het probleem veroorzaakt door een verkeerde vraagstelling, maar ga dat die lui maar eens uitleggen. Ga een gelovige maar eens uitleggen, dat wat hij gelooft in het echt gewoon verzonnen is. Ik zou het mijn reisgenoten niet eens aan hun verstand kunnen brengen – laat staan een volk, laat staan twee volken. Onbegonnen werk. We zullen ze in hun waan moeten laten. Halleluja, hatsikidee, amen. Arrivederci, goodbye.

Titel: Grillroom Jeruzalem
Schrijver: P.F. Thomése
Uitgever: Contact
isbn: 9789025436810

Boeken in het komende theaterseizoen

image (11).png

TIEN TIPS VOOR EEN AVONDJE THEATER

Ook in het nieuwe theaterseizoen is er weer genoeg moois in de theaters te zien! En zoals alle jaren vormen boeken de inspiratie voor vele toneelstukken en musicals. Een top tien van de voorstellingen van het komend jaar die gebaseerd zijn op een boek.

1. De aanslag – naar het boek van Harry Mulisch

In 2020 viert Nederland dat het 75 jaar geleden werd bevrijd. Het stuk De aanslag over Anton Steenwijk naar het boek van Harry Mulisch wordt daarom in mei 2020 wederom op de planken gebracht door o.a. Henriëtte Tol, Victor Löw en Peter Bolhuis, onder regie van Ursel de Geer.

2. Tonio – naar het boek van A.F.Th. van der Heijden

Een van de meest indrukwekkende boeken die ik de afgelopen jaren las was Tonio van A.F.Th van der Heijden over het verlies van hun 21-jarige zoon Tonio. Porgy Franssen en Jacqueline Blom spelen de ouders van Tonio in de toneelbewerking. Wat doet het met je relatie als je samen het grootst denkbare verlies meemaakt?

3. Peachez – naar het boek van Ilja Leonard Pfeiffer

Net als voorgaande jaren speelt Theatergroep Maastricht een stuk naar een succesroman van Ilja Leonard Pfeiffer. Dit keer Peachez. Porgy Franssen en Maartje van de Wetering spelen de hoofdrollen in deze liefdesgeschiedenis. Kijk hier erg naar uit!

4. UP – naar het boek van Myrthe van der Meer

Yora Rienstra speelt in de toneelbewerking van UP van Mythe van der Meer, het vervolg op PAAZ. Haarscherp maar vol humor verwoordt ze de angstaanjagende momenten waarop de wanen toeslaan.

5. Drie zusters – naar de novelle van Tsjechov

Een nieuwe toneelbewerking door Urban Myth van Tsjechov-klassieker Drie zusters. Dit keer gespeeld door actrices van kleur, helemaal van deze tijd.

6. Jihad van liefde – naar het boek van Mohamed El Bachiri

Bij de terreuraanslaen in de Brusselse metro verloor Mohamed El Bachiri in 2016 zijn vrouw. Hij schreef hier met Jihad van de liefde een indrukwekkend boek over dat nu op het toneel wordt gebracht door Mohammed Azaay en het Amsterdams Andalusisch Orkest. El Bachiri bestrijdt haat met liefde en verzoening, terwijl hem iets onmenselijks is aangedaan. Een rauwe, muzikale en inspirerende voorstelling.

7. The great gatsby – naar het boek van F. Scott Fitzgerald

Toneelgroep Maastricht brengt dit jaar ook een nieuwe vertaling van The great gatsby op het toneel met Jeroen van Koningsbrugge als antiheld Jay Gatsby. Is er een grens aan de maakbaarheid van het leven?

8. Lampje – naar het boek van Annet Schaap

Een van de grootste boeksuccessen van het afgelopen jaar was toch wel Lampje. Het boek van Annet Schaap over de dochter van een vuurtorenwachter ging er met vele prijzen vandoor waaronder die van de Gouden Griffel. Maas theater en dans maakte een muzikale theaterbewerking van Lampje.

9. Dangerous Liaisons – naar het boek van Pierre Choderlos de Laclos

De brievenroman Dangerous Liaisons van Pierre Choderlos de Laclos uit 1782 werd in 1989 wereldberoemd door de verfilming met John Malkovich en Glenn Close. Regisseur Johan Doesburg van Het Nationale Toneel brengt nu Ariane Schluter en Gijs Scholten van Aschat bij elkaar in dit mijnenveld van liefde, waar een ongelukkige afloop onvermijdelijk lijkt.

10. Het Dahldiner – met verhalen van Roald Dahl

Roald Dahl heeft naast mooie en spannende verhalen ook een kookboek geschreven met heerlijke gerechten. Tijdens het Dahldiner worden smakelijke gerechten afgewisseld met zijn spannende en grappige verhalen, verteld door Frank Belt en Marjan Penterman.

Ook op het gebied van echt kindertoneel vinden er nog mooie stukken plaats, zoals Dolfje Weerwolfje & Foeksia de miniheks van Paul van Loon en Pijnstillers naar een boek van Carry Slee.

 

 

De onberispelijke man – Jane Gardam

image (6).png

Volgens Lily

Jane Gardam is inmiddels 91 jaar oud en schreef in haar leven meer dan 30 romans, verhalen en kinderboeken. Toch heeft Nederland haar pas ontdekt, dat moet voor een auteur toch een kadootje zijn zo’n lezerspubliek erbij. Niet dat ze onbekend is, ze won als enige ooit tweemaal de Whitbread/Costa Award.
De onberispelijke man is het eerste deel uit een trilogie over oud advocaat Edward Feathers, (Old Filth) zijn vrouw Betty en zijn grootste concurrent (en haar echte liefde?) Terence Veneering. Het was niet Gardam’s bedoeling een trilogie te schrijven, maar na het schrijven van De onberispelijke man lieten de personages haar niet los. Wanneer ze de kracht nog kan vinden zou je graag nog een deel 4 schrijven over het personage Isobel Ingoldby.
Met diverse flashbacks leer je Old Filth (dat staat voor Failed in Londen, try Hongkong, de titel van het boek in het Engels) kennen, dat zijn uiterlijke onberispelijkheid misschien niet is wat het lijkt. Edward is een zogenaamde Raj-wees (op 5 jarige leeftijd terug gestuurd vanuit Brits-Maleisië voor een opleiding) en groeit op in Groot-Brittanië zonder ouders bij een beroeps pleegmoeder die hem behoorlijke schade aanbrengt. Aan het eind vraagt Feathers aan een priester waarom hij zijn hele leven verlaten, gedumpt of gescheiden door de dood is geweest van iedereen van wie hij hield of om wie hij gaf. Dan voel je de pijn achter de onberispelijkheid. Gardam heeft dat mooi opgebouwd.

Weet je, degene die het hards liefde nodig had, was Ma Didds. Al die haat was liefde die was misgegaan.

In 2015 verkoos een BBC-onderzoek Old Filth tot een van de 100 grootste Britse romans. In het dankwoord is te lezen hoe Gardam bestaande feiten uit haar eigen leven heeft verwerkt in dit boek, dat vind ik dan altijd weer leuk om te lezen. Deel 2 Een trouwe vrouw en deel 3 Laatste vrienden zijn inmiddels verschenen en maken het verhaal compleet. Hoewel diverse mensen uit de Leeslounges heel enthousiast zijn, denk ik zelf niet dat ik deze ook ga lezen.

Fragment

Een paar dagen laten hoorde Filth, met dank aan de winkel in het dorp, de naam van de nieuwe buurman. Het was, zoals de huishoudster al had gezegd, inderdaad de naam van een andere advocaat uit Hongkong, en het was de naam van de enige man aan wie Old Filth tijdens zijn werkzame leven, en overigens ook in zijn privéleven, een gloeiende hekel had gehad. Er was veel over gepraat en dat had de meestal zo gesloten Filth niet geïnteresseerd, maar deze man had vele jaren en reactie in hem losgemaakt als het gif dat Chinese draken uit hun mond spoten.
En hetzelfde had gegolden voor Terry Veneerings dunk van Old Filth.
Betty had er nooit over gepraat. Had zich afzijdig gehouden. Was zwijgzaam geworden, afstandelijk. Filths klerk, andere advocaten, ervoeren de vijandigheid als een chemisch, bijna tastbaar iets. In Hongkong keek de juridische wereld toe. Old Filth, die voortreffelijke, wijze Old Filth en de onstuimige Veneering ‘redetwistten’ niet in de rechtszaal, ze spuwden gif naar elkaar. Ze kruisten de degens niet, ze gingen elkaar met kromzwaarden te lijf. Old Filth vond dat Terry Veneering stond voor alles wat er mankeerde aan de Britse meesters van deze hemelse kolonie – omhooggevallen, arrogant, brallerig, luidruchtig, cynisch en ordinair. En veel te goed in spelletjes. Zonder types als Veneering – wie weet? Veneering behandelde de Chinezen alsof ze onzichtbaar waren, nam gretig deel aan de pompeuze riten van het Britse Rijk, paradeerde tijdens ceremonies in zijn zwart met gouden toga, likte de hielen van de gouverneur, dronk te veel. In de rechtszaal viel hij zijn tegenstanders persoonlijk aan.
(…)
Het eerste wat Filth nu dacht, was: nou, godzijdank is Betty er niet meer. Zijn tweede gedachte was dat hij zou moeten verhuizen.

jane gardam trilogie

Titel: Een onberispelijke man
Schrijver: Jane Gardam
Uitgever: Cossee
isbn: 9789059367067