Ze hebben mijn vader vermoord – Édouard Louis

Schermopname_33__1__022

Volgens Lily

Ze hebben mijn vader vermoord, of hoe je in 73 pagina’s omver geblazen kunt worden. Édouard Louis is jong, homo en schreef al diverse boeken die het harde leven in Frankrijk voor de lagere klassen aan de orde stelden. Ze hebben mijn vader vermoord is een aanklacht tegen de Franse staat, maar een ook een liefdesbetuiging van een zoon aan zijn vader die gewelddadig, racistisch en homofoob is, en die hij tijdens zijn jeugd verafschuwde.

Je schaamde je omdat ik je confronteerde met de schoolcultuur, de cultuur die jou had buitengesloten, die niets van je had willen weten. Waar is de geschiedenis? De geschiedenis die op school werd onderwezen was niet jouw geschiedenis. Ze leerden ons de geschiedenis van de wereld en jij werd buiten de wereld gehouden.

Maar mensen worden gevormd door hun omstandigheden. En Louis realiseert zich dat beslissingen die in de politiek worden genomen een grote invloed hebben gehad op het mislukken van het leven van zijn vader. En hij wil dat de namen van deze ‘moordenaars’ genoemd worden. Zeer confronterend, maar na het lezen van het relaas van zijn vader eigenlijk ook zo terecht. Die gele hesjes hebben ineens ook een heel andere betekenis….

Fragment

Je besefte dat de politiek voor jou een kwestie van leven of dood was.
Op een dag in de herfst werd de schoolbonus, die elk jaar aan de gezinnen werd uitgekeerd om te helpen bij de aanschaf van schoolbehoeften, schriften en schooltassen, met bijna honderderd euro verhoogd. Je was dolblij, in de woonkamer riep je: ‘We gaan naar zee!’ en met z’n zessen waren we in onze vijfpersoonsauto vertrokken – ik zat in de kofferbak, als een gijzelaar in een spionagefilm: daat zat ik het liefst.
De hele dag was één groot feest.
Bij mensen die alles hebben, heb ik nog nooit een gezin naar zee zien gaan om een politieke beslissing te vieren, want voor hen verandert de politiek bijna niets. Dat drong tot me door toen ik in Parijs ging wonen, ver bij jou vandaag: de heersende klasse kan klagen over een linkse regering, kan klagen over een rechtse regering, maar een regering bezorgt ze nooit spijsverteringsproblemen, een regering verbrijzelt nooit hun rug, een regering stimuleert ze nooit om naar zee te gaan. De politiek verandert niets of erg weinig aan hun leven. Ook dat is vreemd, zij doen aan politiek terwijl de politiek bijna geen invloed op hun leven heeft. Voor de heersende klasse is politiek meestal een esthetische kwestie: een manier om over zichzelf te denken, een manier om de wereld te zien, om zichzelf op te bouwen. Voor ons was politiek een kwestie van leven of doodgaan.

edouard louis

Titel: Ze hebben mijn vader vermoord
Schrijver: Édouard Louis
Uitgever: De Bezige Bij
isbn: 9789403133300

 

 

Advertenties

Die laatste zomer – Tatiana de Rosnay

de_laatste_zomer_ddc

Volgens Lily

Ik ben geloof ik de enige die Haar naam was Sarah van Tatiana de Rosnay nog niet heeft gelezen, terwijl ik het wel in de boekenkast heb staan. Hoe komt het dat een boek je soms niet aanspreekt? Misschien omdat het tijdens de oorlog speelt… Toen Die laatste zomer, ook van De Rosnay laatst in mijn straatbieb stond, heb ik hem er direct uitgepakt en in mijn vakantiekoffer gedaan. Dit verhaal (dat niet tijdens de oorlog speelt) gaat in beginsel over een broer en een zus die terugkeren naar de plek waar ze vroeger vaak vakantie vierden, toen hun moeder nog leefde. Langzaamaan onrafelen zich allerlei familiegeheimen. Het hele verhaal speelt zich af op diverse plekken in Frankrijk, leuk is dat. Een heerlijke pageturner, goed geschreven en zeker een aanrader. De Rosnay, die zelf van Russich-Frans-Engelse afkomst is, heeft een grote erfenis aan fantasie meegekregen, die volgens haar de basis van haar schrijverschap is. En dat vindt ze een grote rijkdom. Misschien toch Sarah maar eens uit de kast halen…

Fragment

Mélanies kleine, fijne handen aan het stuurwiel. Eén ring maar, aan haar rechterhand, een eenvoudige, brede gouden ring die van hun moeder was geweest. Het verkeer voor hen uit stokte toen ze in de buurt van Angers kwamen, op hun weg terug naar Parijs. Ze zouden op den duur waarschijnlijk in een gigantische file terechtkomen, dacht hij, en zijn longen snakten naar een sigaret.

Na een lange stilte begon Mélanie te spreken.

‘Antoine, er is iets wat ik je moet vertellen.’

Haar stem klonk zo gespannen dat hij zich snel naar haar toe wendde. Haar ogen waren op de weg gericht, maar hij zag dat haar kaken enigszins gespannen waren. Ze zweeg weer.

‘Vertel het me maar, ‘ zei hij zacht. ‘Maak je geen zorgen.

Haar knokkels waren wit, zag hij. Zijn hart begon iets sneller te slaan.

‘Ik heb er de hele dag mee rondgelopen,’ zei ze gejaagd. ‘Gisteravond, in het hotel, schoot me iets te binnen. Iets over…’

Op pagina 232/233 staat een mooi gedicht:

Zet stil die klokken. Telefoon eruit. 
Verbied de honden hun banaal geluid. 
Sluit de piano's, roep met stille trom
de laatste tocht van deze dode om.

Ze was mijn Noord, mijn Zuid, mijn West en Oost, 
ze was al mijn verdriet en al mijn troost, 
mijn nacht, mijn middag, mijn gesprek, mijn lied, 
voor altijd, dacht ik. Maar zo was het niet.

Laat in de sterren kortsluiting ontstaan, 
maak ook de zon onklaar. Begraaf de maan. 
Giet leeg die oceaan en kap het woud: 
niets deugt meer, nu ze niet meer van me houdt.

uit: Funeral blues – W.H. Auden (vertaling Willem Wilmink)

Titel: Die laatste zomer
Schrijver: Tatiana de Rosnay
Uitgever: ambo|anthos
isbn: 9789026332425

 

 

 

 

De bekeerlinge – Stefan Hertmans

img_6556_ce3

Volgens Lily

De bekeerlinge is een apart boek. Stefan Hertmans is op het spoor van het verhaal van Hamoutel gekomen, omdat hij al sinds jaren een huis bezit in het dorp waar het verhaal van Hamoutel zich moet hebben afgespeeld (Monieux) , maar dan wel 1000 jaar geleden. Het boek is samengesteld uit het verhaal van Hamoutel in de 11e eeuw, afgewisseld met het verhaal van Hertmans die het spoor van de reis die zij destijds gemaakt heeft proberen te volgen. Alleen blijf je tijdens het lezen denken, hoe weet je nou dat zij precies deze weg heeft gekozen? Er is nauwelijks documentatie overgebleven. En daar wordt het verhaal dus fictie. De verhouding tussen deze fictie en de waargebeurde elementen vind ik verwarrend. Ook vind ik de schrijfstijl van Hertmans niet overal even mooi. Soms veel te wollig en te veel voorzien van bijwoorden. Maar over het algemeen is het een mooi boek met een zeker intrigerend verhaal. En je wordt maar weer eens met de neus op de feiten gedrukt: de Joden hebben het in al die eeuwen toch niet makkelijk gehad, en dat is dan op z’n zachtst gezegd.

Fragment

Heeft Hamoutal ooit de piramiden gezien in Gizeh, het hoofd van de sfinx in de brandende zon? Wellicht niet – de voorstad Gizeh ligt aan de andere kant van de ruïnes van Fustat, ze zou al een zeer bijzondere reden moeten hebben gehad om naar die desolate plek te reizen waar dingen te zien waren die niemand begreep. Toerisme bestond niet; het verleden was nog geen bezienswaardigheid. Wanneer ik er uiteindelijk zelf sta, krioelt het van de dagjesmensen en is er geen enkele mogelijkheid om wat dan ook historisch te beleven. De hele site wordt verpest door schreeuwende venters, jolige handelaars, selfies makende Arabische studenten. Door kamelen getrokken sjeesjes rijden fotograferende toeristen rond in de woestijn. Gevlucht naar de koelte van het statige Mena House vlakbij, probeer ik me voor te stellen hoe men in Hamoutels tijd met deze kolossale getuigen van een toen onbegrijpelijke cultuur moet zijn omgegaan. Welke vragen stelde men er zich bij? Deze bouwsels moeten bovenaards geleken hebben, en in tijden waarin alles met christelijke, Joodse en islamitische religie te maken had, moeten ze volstrekt onbegrijpelijk zijn geweest. Ik vind geen getuigen uit de elfde eeuw die deze plek zelfs maar vermelden. Het hoofd van de sfinx stak misschien diep onder het hete zand.

monrieux_b66

Monieux – Zuid Frankrijk

Titel: De bekeerlinge
Schrijver: Stefan Hertmans
Uitgever: De Bezige Bij
isbn: 9789023499626

De vlamberken – Lars Mytting

img_6059_2f4

Volgens Lily

Aangekondigd als ‘de meeslependste roman’ van het jaar. Een boek dat ik zelf nooit uitgekozen zou hebben (wat een vreselijke voorkant), maar het ‘moest’ voor de leesclub Utrecht. Hoewel er in het begin met veel namen wordt gestrooid, grijpt het verhaal me toch aan. De zoektocht van Edouard Daireaux Hirifjell naar het hoe en waarom van de dood van zijn ouders, naar zijn oom Einar en naar de familie Winterfinch. Het verhaal speelt in Noorwegen (waar de vlamberken staan), Frankrijk en de Shetlands. Met daar tussendoor diverse liefdesverhalen.

Het is snel geschreven zo spannend dat het een echte page turner is, maar ik vind het toch wat tegenvallen in het plot. De ‘ontdekkingen’ die Edouard doet tijdens zijn speurtocht zijn geen echte ontdekkingen in de zin van dat iemand hem iets verteld of dat er bewijsmateriaal is, maar het zijn eigen invullingen en zgn. flashbacks. Hoe vaak hij wel niet ergens aan wordt herinnerd door een geur of iets dergelijks. Volgens mij kun je dat na 20 jaar echt niet meer allemaal oproepen.

Maar dat buiten beschouwing gelaten, is De vlamberken van Lars Mytting toch een heerlijk boek om te lezen. Zeker een aanrader!

Winnaar van de Noorse boekhandelsprijs 2014. Het stukje tekst voorin het boek komt uit het nummer Mr. Tambourine Man van Bob Dylan.

Fragment

‘Hier, op deze plek, zat Einar, ‘ zei ze, ‘toen ik hem voor het eerst knipte, in 1943.’

Agnes Brown rommelde in een ladekast. Draaide een groen uitgeslagen kraan open, de waterleiding knalde, spuugde roest uit. Ze spelde een schaar af. Ik keek haar vragend aan en als antwoord pakte ze een verschoten nylon cape en knoopte die om mijn nek. Zelf deed ze een bloedrood schort voor, legde haar handen op mijn schouders, en onze ogen ontmoetten elkaar in de craquelé spiegel.

‘Je lijkt op hem, ‘ zei ze. ‘Maar dat is ook niet zo vreemd.’

Ze begon me zonder waarschuwing te knippen. Snelle, secure bewegingen. Daarna legde ze de schaar weg, pakte een scheermes en begon mijn haar te snijden. Het mes maakte lange halen, elke snee liet een korte siddering in mijn haarwortels achter. Ze ving het haar op in haar hand, wreef het snel tussen haar vingers heen en weer voordat ze het op de vloer liet vallen, alsof ze het op echtheid testte. Toen begon ze te vertellen.

Titel: De vlamberken
Schrijver: Lars Mytting
Uitgever: Atlas Contact
isbn: 9789025449391