Portret van een man – Jens Christian Grøndahl

image (39)

Volgens Lily

Enige tijd geleden lazen we met mijn leesclub in Utrecht het boek Vaak ben ik gelukkig van de Deense schrijver Jens Christian Grøndahl, een fantastisch boek, vooral omdat de hoofdpersoon een vrouw is, en de schrijver dus een man. Nu gebeurt dit natuurlijk vaker, maar Grøndahl doet dit zo waanzinnig goed, dat je je bijna niet kunt voorstellen dat een man dit verhaal geschreven heeft. Bij het lezen over de achtergrond van deze schrijver werd meerdere malen het boek Portret van een man genoemd als zijnde een van de beste boeken van Grøndahl. Dat maakte nieuwsgierig!
Persoonlijk vond ik Vaak ben ik gelukkig een makkelijker boek om te lezen, maar ook Portret van een man is weer een fantastisch boek . De hoofdpersoon blikt terug op zijn leven aan de hand van de vrouwen die daarin een belangrijke en vormende rol hebben gespeeld. Na Lisbeth, komt Erika, komt Maria, komt Benedicte… En bij iedere vrouw weet je: ook dit gaat voorbij. Toch beschrijft Grøndahl al deze episodes uit het leven van de hoofdpersoon met de juist pen, waarmee je een goed beeld krijgt. Portret van een man is een roman over de vergankelijkheid van de tijd en de hang naar een nóg voller, nóg rijker en mooier leven. En waar eindigt dit dan vraag je je gaandeweg af…. Het boek bevat fantastische beschrijvingen over het belang van kunst, literatuur en muziek in het leven. En dat sprak mij natuurlijk enorm aan. Een aanrader!

Fragment

Ik was gefascineerd door de grote rotsblokken die tussen de sparren lagen: manshoog begroeid met mos. Ik trok haar mee door het kreupelhout, we liepen om het ene granietblok na het andere heen. Iets aan hun massieve, onverplaatsbare zijn hield me gevangen. Het gespikkelde patroon van kortstmossen deed me denken aan hagedissenruggen en dat zei ik tegen haar. Ze deed haar best om te glimlachen. ‘Kom nou,’ zei ze, ‘het zijn gewoon stenen!’
Ik keek haar in de ogen, bijna boos. Nee, het waren niet gewoon stenen. Net zoals de aarde een dampkring had van zuurstof waarvan alle leven afhankelijk was, had het menselijk leven ook een dampkring. Die heette fantasie of voorstellingsvermogen en net als van zuurstof waren wij daarvan afhankelijk om te kunnen ademen, maar dan in geestelijke zin. Sceptici hadden gelijk als ze zeiden dat de liefde een product was van de fantasie, omdat ze opzichzelfstaand, buiten ons bewustzijn, niet bestond, maar ze vergisten zich als ze de conclusie trokken dat de liefde daarom kon worden afgedaan als illusie. Want alles wat voor mensen belangrijk was, wat meer was dan puur overleven, alles wat ons van de dieren onderscheidde, bestond slechts dankzij ons voorstellingsvermogen…

image (40).png

Jens Christian Grøndahl

Titel: Portret van een man

Schrijver: Jens Christian Grøndahl

Uitgeverij: Meulenhoff

isbn: 9789029090438

Advertenties

De pompoeneter – Penelope Mortimer

IMG_7899_ebc.jpg

 

Volgens Lily

Peter, Peter, pompoeneter,

Had een vrouw, maar als betweter

Stopte hij ‘r in een pompoenschil,

Dat was zeer tegen haar wil. 

Dit gedicht staat voorin het boek en zou de verklaring voor de titel zijn. De Pompoeneter is een bijzonder boek. Aan één kant vind ik het een irritant boek, de vrouwelijke hoofdpersoon (wordt niet met naam genoemd) lijkt op het soort ‘domme gans’, ze wil alleen maar kinderen krijgen en heeft een overspelige echtgenoot waar ze weinig aan doet. Toch heeft het boek ook wel iets. Maar dat komt eigenlijk pas als je de achtergrond kent. De schrijfster Penelope Mortimer (1918-1999) was schrijfster en journalist en leed aan depressies. Ze was getrouwd met de toneelschrijver John Mortimer, en leefde een leven in de spotlights. Ook John was overspelig. Een recensie schrijft: ‘Mortimer zet onderwerpen als het moederschap, het huwelijk en monogamie op schrijnende wijze in het volle daglicht’. En wanneer je dan bedenkt dat dit semi-autobiografisch verhaal is schreven in 1962, dan wordt het boek een mooi tijdsbeeld. In 1964 werd De Pompoeneter werd verfilmd met Anne Bancroft in de hoofdrol (zij staat ook op de cover van de uitgave uit 2015 die ik las) en kreeg hiervoor een Oscar-nominatie. Dus toch een aanrader, al is het maar om te lezen waar de vrouw van tegenwoordig vandaag is gekomen.

Fragment

Dit waren de laatste uren waarin ik van Jake hield zoals ik van hem had gehouden sinds die avond waarop ik alle spullen van Philpot in de tuin dumpte. Hoe lang geleden is dat… negen jaar? Dit waren de laatste uren waarop ik met hem verbonden was door angst, woede en seksuele noodzaak. Dit was voor het laatst dat ik eiste – van hem? van wat? – dat hij zou veranderen, al was het maar in het geheim, zoals zijn vader was veranderd, dit was voor het laatst dat ik geloofde dat dat mogelijk was. U kent Jake niet. U kent alleen mij. Daarom lijkt het waarschijnlijk absurd dat ik ooit zoveel heb verwacht van een man die in uw ogen heel normaal, beperkt en begrijpelijk is, een man die voor zover u het kunt beoordelen tenslotte toch zijn best heeft gedaan. Voor Jake is het leven per definitie onvolkomen, wreed, onzorgvuldig, een korte periode van activiteit tussen twee onvermijdelijke doden; voor hem is de wereld een brokje rondwentelend gruis waarop droevige, eenzame mensen bij elkaar kruipen voor wat warmte, sentimenteel maar zonder gevoel, altijd optimistisch, maar in verlegenheid gebracht door alles wat maar echt hoop zou kunnen bieden. Dat is de basis van waaruit hij handelt, bemint en uiteindelijk zal sterven. Dat is voor hem genoeg. Dit waren de laatste uren – die nacht, toen ik zat te wachten – waarin ik probeerde te geloven dat Jake de misleide was en ik… Het is verbazend hoe de ijdelheid zich tot het allerlaatste staande weet te houden, hoe je je dode ogen opent om in het spiegeltje te kijken dat voor je mond wordt gehouden. Ik geloofde nog steeds dat ik gelijk had.

Penelope_mortimer_4d5.jpg

Penelope Mortimer

Titel: De pompoeneter
Schrijver: Penelope Mortimer
Uitgever: Lebowski
isbn: 9789048830855