Ten overstaan van de hele wereld – Alfred Hayes

ten_overstaan_van_e08

Volgens Lily

Hollywood heeft op veel mensen een grote aantrekkingskracht. Dat is niet alleen tegenwoordig zo, maar was dat ook al in de jaren ’50. Zo ook op de jonge vrouw uit Ten overstaan van de hele wereld, een klassieker uit 1958 die onlangs in het Nederlands werd vertaald. Na een moeizame jeugd met veel trauma’s probeert de vrouw het te maken als actrice in de stad waar je zo succesvol bent als je laatste project. En succesvol is ze niet. Ze raakt steeds meer verstrikt in haar eigen dromen. Ze wordt door een scenarioschrijver, die inmiddels wel begrijpt hoe het er in de filmstad aan toegaat, eerst gered uit de zee, vervolgens begint hij een liefdesrelatie met haar, een relatie die steeds destructiever wordt. Alfred Hayes baseerde deze psychologische roman op zijn persoonlijke ervaringen in Hollywood. Hayes (1911-1985) schreef zelf scenario’s, romans en poëzie. In 2015 verscheen de vertaling van zijn roman De prijs van de liefde uit 1953. Ten overstaan van de hele wereld is een mooi verslag van de wanhoop van mensen die het in Hollywood denken te gaan maken.

Fragment

Ze keek een beetje vijandig toen ik haar – om haar te vermaken, dacht ik zelf – de ene na de andere collega beschreef, het gesmoorde hameren op hun typemachines door de geïsoleerde muren. Ik herkende het als de vijandigheid van mensen voor wie serieuze zaken op het spel stonden of die dat althans dachten. Ze vond dat ik de snob uithing en daar had ze wel een beetje gelijk in. Als ik zo’n hekel aan de stad had en ik ongelukkig was (zoiets als contractbreuk hier, grenzend aan hoogverraad), waarom ging dan niet iedereen naar de oostkust?

Ach, de oostkust.

New York haatte ik ook, die uit zijn krachten gegroeide achterbuurt.

‘Nee, ik meen het, ‘ zei ze toen ik van het onderwerp af wilde. Waarom kwam ik hier als ik zo’n hekel aan de stad had, mijn werk niet leuk vond, waarom deed ik al die moeite dan? Het geld: dat was toch wel een overweging? Ze had gelijk. Dat was de overweging. Het feit dat je hier makkelijk aan je geld kwam, in zulke grote hoeveelheden, gaf mij het idee dat ik het onderwerp in het verleden nogal luchthartig had opgenomen, waardoor de lange weg naar het verdienen van een normaal inkomen achteraf nogal grotesk leek. Alleen: er was iets vreemds met het geld dat je hier verdiende. Had zij dat ook? Vond zij het ook niet een soort van fantoomgeld? Dat malle gedoe dat je van de ene dag op de andere rijk werd, maar, hoe gek het ook klonk, nooit echt rijk. Ik geloofde niet dat het geld, in zulke hoeveelheden, zoals ze zei, mij een groter gevoel van zekerheid gaf. Ik wees haar erop dat mijn gevoel voor zekerheid juist leek te zijn afgenomen.

alfred_hayes_0ec

Alfred Hayes

Titel: Ten overstaan van de hele wereld
Schrijver: Alfred Hayes
Uitgever: Lebowski
isbn: 9789048818808

 

De pompoeneter – Penelope Mortimer

IMG_7899_ebc.jpg

 

Volgens Lily

Peter, Peter, pompoeneter,

Had een vrouw, maar als betweter

Stopte hij ‘r in een pompoenschil,

Dat was zeer tegen haar wil. 

Dit gedicht staat voorin het boek en zou de verklaring voor de titel zijn. De Pompoeneter is een bijzonder boek. Aan één kant vind ik het een irritant boek, de vrouwelijke hoofdpersoon (wordt niet met naam genoemd) lijkt op het soort ‘domme gans’, ze wil alleen maar kinderen krijgen en heeft een overspelige echtgenoot waar ze weinig aan doet. Toch heeft het boek ook wel iets. Maar dat komt eigenlijk pas als je de achtergrond kent. De schrijfster Penelope Mortimer (1918-1999) was schrijfster en journalist en leed aan depressies. Ze was getrouwd met de toneelschrijver John Mortimer, en leefde een leven in de spotlights. Ook John was overspelig. Een recensie schrijft: ‘Mortimer zet onderwerpen als het moederschap, het huwelijk en monogamie op schrijnende wijze in het volle daglicht’. En wanneer je dan bedenkt dat dit semi-autobiografisch verhaal is schreven in 1962, dan wordt het boek een mooi tijdsbeeld. In 1964 werd De Pompoeneter werd verfilmd met Anne Bancroft in de hoofdrol (zij staat ook op de cover van de uitgave uit 2015 die ik las) en kreeg hiervoor een Oscar-nominatie. Dus toch een aanrader, al is het maar om te lezen waar de vrouw van tegenwoordig vandaag is gekomen.

Fragment

Dit waren de laatste uren waarin ik van Jake hield zoals ik van hem had gehouden sinds die avond waarop ik alle spullen van Philpot in de tuin dumpte. Hoe lang geleden is dat… negen jaar? Dit waren de laatste uren waarop ik met hem verbonden was door angst, woede en seksuele noodzaak. Dit was voor het laatst dat ik eiste – van hem? van wat? – dat hij zou veranderen, al was het maar in het geheim, zoals zijn vader was veranderd, dit was voor het laatst dat ik geloofde dat dat mogelijk was. U kent Jake niet. U kent alleen mij. Daarom lijkt het waarschijnlijk absurd dat ik ooit zoveel heb verwacht van een man die in uw ogen heel normaal, beperkt en begrijpelijk is, een man die voor zover u het kunt beoordelen tenslotte toch zijn best heeft gedaan. Voor Jake is het leven per definitie onvolkomen, wreed, onzorgvuldig, een korte periode van activiteit tussen twee onvermijdelijke doden; voor hem is de wereld een brokje rondwentelend gruis waarop droevige, eenzame mensen bij elkaar kruipen voor wat warmte, sentimenteel maar zonder gevoel, altijd optimistisch, maar in verlegenheid gebracht door alles wat maar echt hoop zou kunnen bieden. Dat is de basis van waaruit hij handelt, bemint en uiteindelijk zal sterven. Dat is voor hem genoeg. Dit waren de laatste uren – die nacht, toen ik zat te wachten – waarin ik probeerde te geloven dat Jake de misleide was en ik… Het is verbazend hoe de ijdelheid zich tot het allerlaatste staande weet te houden, hoe je je dode ogen opent om in het spiegeltje te kijken dat voor je mond wordt gehouden. Ik geloofde nog steeds dat ik gelijk had.

Penelope_mortimer_4d5.jpg

Penelope Mortimer

Titel: De pompoeneter
Schrijver: Penelope Mortimer
Uitgever: Lebowski
isbn: 9789048830855