Het bal der gekken – Victoria Mas

Volgens Lily

Wie wil er nu niet lezen over Het bal der gekken? Ik zag dit boek liggen in de boekhandel met de opmerking erop dat het de winnaar was van de Prix Renaudot 2019, en ik kocht het. Het bal der gekken is het debuut van de Française Victoria Mas. Zij studeerde literatuurwetenschappen aan de Sorbonne in Parijs en werkte in de filmwereld in de VS. De filmrechten van Het bal der gekken zijn reeds verkocht en het boek is al in 19 talen vertaald. Wat een debuut!

Op een dag kwam haar grootvader weer en sprak hij tegen haar, of liever gezegd, ze hoorde zijn stem in haar hoofd, want hun gezichten waren altijd uitdrukkingsloos en stil. Hij vertelde haar dat ze niet bang hoefde te zijn, dat ze haar geen kwaad wilden doen, dat ze meer te vrezen had van de levenden dan van de doden.

Het boek gaat o.a. over Eugénie, een 19-jarige dochter uit een bourgeoisiefamilie die de aanwezigheid van haar overleden grootvader voelt. En ook over Geneviève die al jaren als hoofdzuster werkt in Hôpital de la La Salpêtrière, het gesticht waar alle vrouwen die (volgens mannen) niet voldoen in de maatschappij worden opgeborgen. Het is 1885. De twee komen elkaar tegen en dat zal het begin zijn van vele veranderingen voor de twee vrouwen.

Iets kan bestaan zonder dat je erin hoeft te geloven. Ik geloofde niet in geesten en toch bestaan ze. Je kunt een geloof afwijzen, je ernaar voegen of het wantrouwen, maar je kunt het bestaan van iets wat recht voor je staat niet ontkennen.

In 1885 is heel Parijs in de ban van dokter Charcot en zijn openbare hypnosesessies. Het idee dat patiënten onder hypnose werden behandeld waarbij publiek mocht toekijken, is nu natuurlijk niet meer voor te stellen. En ook het feit dat er eens per jaar een bal is waar de ‘gekken’ dansten met nieuwsgierige Parijzenaren lijkt bizar. Het komt allemaal nogal ongeloofwaardig over. Maar dat is nu precies waar dit boek over gaat: geloofwaardigheid.

De eerste weken bleven alle blikken rusten op haar onwaarschijnlijke aanwezigheid in de slaapzaal. Ze was niet meer dezelfde vrouw. Iets in haar was zachter, rustiger geworden. Nu ze een gek tussen de gekken was, leek ze eindelijk normaal.

Het bal der gekken is een prachtig, ontroerend, uiterst origineel boek. Zeker een aanrader wanneer je weer eens iets anders dan anders wilt lezen/meemaken!

Fragment

Ze legt een hand op haar buik en vertrekt haar gezicht. Haar bruine, gewoonlijk zo gladde en goed gekamde haar is stoffig en vies geworden. Gisteravond heeft ze besloten de snee brood te eten die daar al sinds de ochtend onaangeroerd lag. Het was de eerste keer in vier dagen dat ze iets had gegeten. Toch weet ze dat ze niet moet verzwakken, dat ze al haar vermogens, geestelijk en lichamelijk, moet behouden om hier te overleven. Ze beseft dat ze het op eigen kracht moet volhouden, op een plek die je bij het eerste teken van zwakheid volkomen vernietigt. Ze ondervindt nog steeds de gevolgen van haar uitbarsting tijdens het medisch onderzoek. De afgelopen dagen wist ze niets beters te doen dan haar eenzame protest voort te zetten door al het aangeboden eten categorisch te weigeren. Het was sterker dan zijzelf. Tot nu toe heeft ze nooit geweten hoe het is om echt in opstand te komen. Ja, ze was het ten diepste oneens met haar vader. Als ze zag hoe mannen lachten om vrouwen, kookte ze in stilte van woede. Maar ze wist niet dat een emotie je lichaam en geest als een golf kon overspoelen tot je nog maar tot één ding in staat was: schreeuwen tegen de schaamteloosheid. Ze was diep verontwaardigd over de onrechtvaardigheid van de situatie. En al nam haar verontwaardiging niet af, ze voelde zich verkommeren. Zodra ze uit bed stapte begon haar hoofd te tollen, kreeg ze krampen in haar maag en werd ze misselijk van de honger. Ze kon het water uit de kruik die ze haar hadden gebracht maar nauwelijks verdragen. Ze bracht haar dagen door in het halfduister, de luiken van het raam waren gesloten maar de gaten in het hout lieten nog wat licht binnen in de kamer. Ze was woedend en uitgeput tegelijk.

Titel: Het bal der gekken
Schrijver: Victoria Mas
Uitgever: Spectrum
isbn: 9789000376865

De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld

de_avond_is_ongemak_286

Volgens Lily

Jas, de hoofdpersoon van dit boek verliest als ze 10 jaar is haar oudere broer Matthies. Vanaf dat moment gaat het mis in het gezin. De avond is ongemak is een beklemmend boek. Marieke Lucas Rijneveld (geen vrouw, geen man, maar een mens zoals ze zelf zegt), beschrijft de eerste jaren na de dood van Matthies. En wat de familie allemaal nog meer overkomt. Hoeveel ellende kun je aan als gezin.

Het klinkt misschien gek, maar ik mis vader en moeder vaak terwijl ik ze iedere dag zie.

De kinderen worden verwaarloosd (waar was de school, de buren, maatschappelijk werk?) en de dieren op de boerderij moeten het ontgelden. Rijneveld beschrijft sommige zaken wel heel erg plastisch (ze kan bijvoorbeeld niet poepen) en ook de vele ruwe seksscènes laten niets aan de verbeelding over. Wat dat betreft heeft Rijneveld goed naar haar held Jan Wolkers gekeken. Het schrijven van dit boek, kostte haar enkele jaren omdat ze het goed wilde doen, het moest recht doen aan het gevoel dat haar eigen gezin had toen het ook een kind verloor (Marieke was toen 3 jaar). Frapant dat haar ouders dit boek niet hebben gelezen.

Voor het eerst merk ik dat ik ook mijn spieren aangespannen heb en dat ik het liefst vaders kop als een kroontjespen in de inkt zou willen duwen om er vervolgens een lelijke zin mee te schrijven of één die over Matthies gaat en hoezeer ik hem mis.

Maar het boek staat ook vol met fantastisch mooie zinnen. Want Rijneveld kan héél goed schrijven. De mooie metaforen zijn op bijna iedere pagina te vinden. Sommige zijn zo schrijnend dat je er weer om moet lachen. Dus ga het toch maar lezen, het is een unieke leeservaring.

Buurvrouw Lien groet ons al van een afstandje. Haar blik is zorgelijk. Nu moeten we vrolijk glimlachen, dan stelt ze geen vragen, ook niet aan vader en moeder.
‘Doe alsof je vrolijk bent,’ zeg ik zachtjes tegen Hanna.
‘Ik weet niet meer hoe dat moet.’
‘Alsof je op de schoolfoto gaat.’
‘O zo. ‘

Fragment

Ik prak de broccoliroosjes op mijn bord. Het zijn net minikerstbomen. Ze herinneren me aan de avond dat Matthies niet meer terugkeerde. Aan de uren die ik na zijn dood in de vensterbank doorbracht met vaders verrekijker om mijn nek, die eigenlijk bedoeld was om de grote bonte specht mee te ontdekken. Ik zag geen grote specht en geen broer. Het touw van de verrekijker liet een rode streep achter in mijn nek. Kon ik wat zo ver van ons af begon te liggen maar dichtbij krijgen door gewoon mijn blik om te keren, door door de grote glazen van de verrekijker te kijken. Ik had er ook vaak genoeg de lucht mee afgezocht – op zoek naar de engeltjes uit de boom, die Obbe en ik stiekem een week na broers dood uit de doos van de vliering hadden gehaald en die op zijn kamer ruw tegen elkaar bewogen (‘mijn sappige engeltje,’ kreunde Obbe dan gemaakt, waarop ik antwoordde met  ‘mijn lief porseleintje’) om ze vervolgens uit zijn dakraam in de goot te laten glijden. Door het weer zijn ze nu groen uitgeslagen. Sommige liggen bedolven onder bladeren van de eikenboom. Steeds als we gaan kijken of ze er nog liggen, zijn we teleurgesteld; als de engelen hier al na de eerste de beste tegenslag niet meer kunnen vliegen, hoe kunnen ze dan bij Matthies in de hemel zijn. Hoe kunnen ze hem en ons dan beschermen?

marieke_lucas_rijneveld_fae

De avond is ongemak werd begin 2018 Boek van de maand bij De Wereld Draait Door. Succes verzekerd.

Titel: De avond is ongemak
Schrijver: Marieke Lucas Rijneveld
Uitgever: Atlas Contact
isbn: 9789025444112

 

Peachez, een romance – Ilja Leonard Pfeijffer

peachez_b0d

 

Volgens Lily

Een parel van een verhaal! Een professor die via internet verliefd wordt op Sarah Peachez, iets wat zijn tot dan toe saaie leven totaal overhoop gooit. Hij wordt slordig in zijn werk, koopt nieuwe kleding en besluit uiteindelijk haar te gaan opzoeken. Je zou tijdens het lezen wel willen schreeuwen: ‘Doe het niet!” Want je voelt aankomen dat het fout gaat. En dan de mooie manier waarop het boek eindigt. Zo goed geschreven en zo geloofwaardig, oprecht en vol compassie. Of zoals op de flap staat: Een filosofische roman over geloof, hoop en liefde die leest als een thriller. Dat het verhaal dan ook nog gebaseerd is op een waargebeurd verhaal maakt het helemaal af. Een absolute aanrader!

Het is de eerste keer dat ik iets van Ilja Leonard Pfeiffer las, ik ben ooit in La Superba begonnen, maar om de een of andere rede heb ik het nooit uitgelezen; dat ga ik nu zeker toch een keer doen. Of zal ik beginnen bij Brieven uit Genua….

Fragment

Ik zou een vergelijking kunnen maken met religie. Het is niet Gods schuld dat Hij niet bestaat. Het mysterie van het geloof is dat wij Hem hebben geschapen naar ons beeld omwille van het geloof. Het geheim van Gods liefde is dat deze volmaakt is en eindeloos omdat zij volledig van onze kant komt als een projectie van onze verhevenste voorstelling van het goede op een leeg scherm en dat Hij de illusie niet verstoort door te bestaan. Gods grootste gift aan ons is dat Hij Zijn post niet beantwoordt en Zijn telefoon niet opneemt en ons alle vrijheid gunt om Hem lief te hebben zoals wij Hem het liefst hebben. Ons geloof in Hem en onze liefde voor Hem zijn niet van Zijn bestaan afhankelijk. Integendeel. Zijn bestaan zou ons geloof en onze liefde onmogelijk maken. Wij hebben Hem bedacht en als een fantasie in de hemel geplaatst omdat wij beseffen dat onze levens leeg waren zonder geloof en liefde. Het is niet God die onze levens verrijkt, maar ons geloof in Hem.

ilja_leonard_pfeiffer_953

Ilja Leonard Pfeiffer

Titel: Peachez
Schrijver: Ilja Leonard Pfeiffer
Uitgever: De Arbeiderspers
isbn: 9789029511643