Filosofie voor een weergaloos leven – Lammert Kamphuis

image - 2020-04-15T205532.018

Volgens Lily

Voor de derde Non-fictie Leeslounge lazen we Filosofie voor een weergaloos leven van Lammert Kamphuis. Vanwege de coronamaatregelen dit keer niet in de bibliotheek, maar online. Waar ik eerst dacht dat de titel sloeg op het hebben van een té gek leven, vertelt de inleiding dat je slechts één leven hebt, zonder generale repetitie, dus dat het weergeloos is: het gaat niet ‘weer’. Dus je kun het maar beter in één keer goed doen 😉

Waar de behoeften van de wereld en jouw talenten elkaar kruisen, daar ligt je roeping.

In drie delen zet Kamphuis uiteen hoe je filosofie toe kunt passen in het hedendaagse leven: in je verhouding tot de wereld, voor de relatie met anderen en voor de verbinding met jezelf. Wat me direct al aanspreekt is dat je niet moet stoppen met denken door bijvoorbeeld te gaan mediteren, maar juist door je denken uit te dagen en te spiegelen aan andere denkers (en door veel te lezen denk ik er dan direct bij).

Kamphuis vindt het hedendaags credo dat je groots en meeslepend moet leven niet de weg. Weg met die bucketlist, je kunt je beter richten op vriendschappen en relaties. Want dat is ten slotte toch meer waard dan een mooie carrière of een huis vol dure dingen die je toch niet nodig hebt als het er op aan komt.

Filosofie is al eeuwenlang een welkom medicijn tegen dogmatisch en fundamentalistisch denken.

En dan hoef je niet helemaal terug naar de Socrates, Plato of Aristoteles, maar ook in het hedendaagse leven zijn genoeg filosofische uitdagingen te vinden in bijvoorbeeld muziek en kunst. Maar ook de dood is een onderwerp dat niet geschuwd wordt. Het boek zit vol met leuke weetjes. En aan het eind een lange lijst van boeken die je ook nog zou kunnen lezen om je verder te verdiepen. Want je moet jezelf blijven uitdagen, als ik Kamphuis goed interpreteer. Lezen dus dit boek!

Fragment

Filosofie is een training in perspectivistische lenigheid. (…)
Filosofie nodigt uit om kritisch te kijken naar schijnbaar vanzelfsprekende ideeën en handelingen. Door te filosoferen creëer je een gezonde ruimte tussen jou en je vastgeroeste gedachtepatronen. Hierdoor word je flexibeler in je hoofd en ontdek je dat je vrijer bent in je denken dan je ooit gedacht had. Niet door te stoppen met denken vind je rust, maar door je denken uit te dagen en te verrijken met eeuwenoude en kersverse filosofische ideeën. Zo leer je relativeren en op nieuwe manieren te kijken naar de wereld, naar anderen en naar jezelf.
De filosofiegeschiedenis is een gesprek van meer dan 2500 jaar, waarin men op zoek is naar de juiste woorden. Het is een geruststellende gedachte dat de vragen die jij jezelf stelt filosofen al eeuwenlang uit hun slaap houden. Filosofie geeft geen antwoorden, maar al filosoferend kun je wel taal vinden die in jou resoneert, waarbij jij je thuis voelt.

image - 2020-05-14T124104.231

Op YouTube is het filmpje te vinden waarin Kamphuis uitlegt wat Kuipvrees is (en hoe je van je faalangst af kunt komen).

Titel: Filosofie voor een weergaloos leven
Schrijver: Lammert Kamphuis
Uitgever: De Bezige Bij
isnb: 9789403118307

Nietzsches tranen – Irvin D. Yalom

IMG_5288_5bc

Volgens Lily

Wat een geweldige roman is dit! Het Wenen aan het eind van de 19e eeuw als decor voor een mengeling van fictie en non-fictie over het leven van Friedrich Nietzsche (de filosoof met de hamer) en Dr. Josef Breuer, een van de grondleggers van de psychoanalyse. Waarschijnlijk hebben zij elkaar in het echt nooit ontmoet, maar Yalom weet een prachtig verhaal te maken van de vriendschap tussen deze twee mannen (ondertitel van het boek is: Roman van een obsessie).

De vrouw van Josef Breuer kookt de meest fantastische dingen. Op pagina 125 wordt gesproken over een hete, krokante kersen-kaneeltaart. Een leuk recept voor de in ontwikkeling zijnde Lily’s Culinaire Leeslounge!

Mooie quotes uit het boek:

  • Word wie je bent.
  • Leef wanneer je leeft! De dood verliest zijn verschrikking als je sterft wanneer je je leven hebt vervolmaakt! Als je niet in het juiste moment leeft, kun je nooit op het juiste moment sterven.
  • Eenzaamheid bestaat alleen in eenzaamheid. Zodra je er iemand over in vertrouwen neemt, is ze weg.

Fragment

‘Ah, maar er is een belangrijk verschil tussen ons. Ik beweer niet dat ik filosofeer voor u, terwijl u, dokter, blijft doen alsof u gemotiveerd wordt door het verlangen mij van dienst te zijn, mijn pijn te verlichten. Dergelijke beweringen hebben niets te maken met menselijke drijfveren. Ze maken deel uit van de slavenmentaliteit die op listige wijze bewerkstelligd wordt door priesterlijk propaganda. Ontleed uw motieven dieper! Dan zult u ontdekken dat er nog nooit iemand iets louter voor anderen heeft gedaan. Alle handelingen zijn egoïstisch, alle dienen is eigenbelang, alle liefde eigenliefde.’

Nietzsche praatte steeds sneller en vervolgde haastig:

‘U doet alsof mijn opmerking u verbaast? Misschien denkt u aan degenen van wie u houdt. Graaf dieper en u zult ontdekken dat u niet van hen houdt: u houdt van de aangename sensatie die die liefde in u teweegbrengt! U houdt van begeerte, niet van de begeerde. Mag ik u dus nogmaals vragen waarom u mij van dienst wilt zijn? Ik vraag u nogmaals, dokter’ – en Nietzsches stem klonk streng – ‘wat zijn uw motieven? ‘

Breuer voelde zich duizelig. Hij slikte zijn eerste impuls in: te zeggen hoe lelijk en cru Nietzsche formuleerde en daarmee onvermijdelijk een eind te maken aan het ergerlijke geval Nietzsche. Hij stelde zich even Nietzsches rug voor terwijl deze boos stampvoetend zijn spreekkamer verliet. God, wat een oplichting! Eindelijk bevrijd van deze hele ellendige, frustrerende geschiedenis. Maar toch werd hij treurig bij de gedachte dat hij Nietzsche nooit meer zou zien. Hij voelde zich tot deze man aangetrokken. Maar waarom? Ja, wat waren zijn motieven eigenlijk?

nietzsche_4da

Friedrich Nietzsche

Titel: Nietzsches tranen
Schrijver: Irvin D. Yalom
Uitgever: Balans
isbn: 9789050186759