De vlakte – Gerald Murnane

image - 2020-04-14T144943.956

Volgens Lily

Ik had nog nooit van Gerald Murnane gehoord, en toch is hij al jaren in beeld bij de uitreikers van de Nobelprijs voor de literatuur. Murnane is een Australisch auteur die inmiddels tachtig is en zo’n 15 boeken op zijn naam heeft staan. Ik las De vlakte uit 1982 dat in kleine kring als een meesterwerk wordt beschouwd en dit jaar in het Nederlands uitkwam. Een bijzonder boek. Op zich lees je het makkelijk uit, maar waar het nou precies over gaat…

Uit het vooroord: De vlakte is een geest, een bewustzijn, en haar onmetelijkheid is de onmetelijkheid van de verbeelding.

De vlakte gaat over een man die 20 jaar verblijft bij een plainsman thuis om een film te maken over de vlakte. Maar is de vlakte wel te kennen?

Zelden vroeg ik me af welke mening over mij overheerste onder de mensen die glimlachend toekeken als ik onhandig een ouderwetse camera vastgreep en bereidwillig naar een lege plek vóór me staarde.

Murnane schrijft op een bijzondere unieke wijze zijn verhaal. Zoals The New York Time al schreef: ‘Murnanes boeken zijn vreemd en wonderlijk en bijna onmogelijk te beschrijven in een paar zinnen.’ Het boek eindigt met een briefwisseling tussen bewonderaar Teju Cole (Amerikaans schrijver) en Gerald Murnane. Daarin wordt duidelijk hoe Murnanes boeken tot stand komen. Misschien nog wel het duidelijkste stukje in het hele boek.

Fragment

Hij vond veel van wat ik had gezegd schandalig. Ik wist ongetwijfeld dat er nog nooit een film was gemaakt met de vlakte als locatie. Uit mijn voorstel bleek dat ik de meest in het oog springende eigenschappen van de vlakte over het hoofd had gezien. Had ik echt verwacht zo gemakkelijk te vinden wat zoveel anderen nooit hadden gevonden: een zichtbaar equivalent van de vlakte, alsof het om niets meer ging dan een landoppervlak dat zonlicht weerkaatst? En dan was er nog die kwestie van zijn dochter. Dacht ik dat ik, door haar zover te krijgen om tegen een achtergrond van wat weidegronden in de camera te kijken, iets over haar zou ontdekken wat ik zelfs nooit te weten zou komen als ik haar jarenlang met mijn eigen ogen volgde? Niettemin geloofde hij dat ik misschien ooit in staat zou zijn te bepalen wat de moeite waard was om te zien. Als hij voorbijging aan mijn jeugdige begerigheid om eenvoudige gekleurde plaatjes van de vlakte te bekijken, dan wilde hij wel toegeven dat ik althans mijn eigen soort landschap probeerde te ontdekken.

image - 2020-04-14T153216.218

Gerald Murnane

Titel: De vlakte
Schrijver: Gerald Murnane
Uitgever: Signatuur
isbn: 9789056726409