De pelikaan – Martin Michael Driessen

de_pelikaan_d6c.jpg

Volgens Lily

Wat een leuk boek! De pelikaan van Martin Michael Driessen stond op de shortlist van de Libris Literatuurprijs 2018. Moet de uiteindelijke winnaar Wees onzichtbaar nog lezen, maar ik had De pelikaan een waardige winnaar gevonden. Wat een vlot geschreven boek vol met kwinkslagen. Ik heb meerdere keren hardop gelachen om de dolkomische situaties in het verhaal. Een echt leesboek. Het verhaal speelt zich af in het voormalige Joegoslavië waar een postbode en de bestuurder van de plaatselijke kabelbaan op een zeer vermakelijke wijze met elkaar verbonden raken. De een begint de ander te chanteren, en dat is het begin van een reeks hilarische momenten. Knap van Driessen is dat hij dit luchtige thema probleemloos verbindt met de dreiging van de naderende Balkanoorlog. Het wordt pijnlijk duidelijk hoe etnische haat mensen tot de meest gruwelijke daden brengt. Maar dit boek is vooral ontzettend goed geschreven en bovenal leuk, de ondertitel is dan ook: Een komedie. En dat is het. Een aanrader!

Fragment

Andrej was opgetogen. De drieduizend dinar in de enveloppe betekende meer voor hem dan zijn salaris als postbode. Dit was geld dat hij door zijn eigen initiatief had verworven, geld dat hij nooit zou hebben gehad als hij niet zo’n moed en vindingrijkheid aan de dag had gelegd. Een socialistische heilsstaat was goed en wel en hij was ook voor gelijke kansen en tegen het internationale kapitalisme, maar je voelde je op den duur ook enigszins verstikt als het niet uitmaakte dat je beter was dan de anderen, dat je iets bijzonders was. En hij was niet van plan de rest van zijn leven zo door te brengen als nu. Een man als hij had recht op meer. De wachtlijst voor een modern appartement in de buitenwijk was zo lang dat hij als vrijgezel nog jaren zou moeten wachten; en dat hij, uitgerekend hij, die letterlijk boven iedereen uitstak, in een kleine souterrainwoning moest hokken was een groot onrecht.

martin_driessen_478

Martin Michael Driessen (1954), opera- en toneelregisseur, vertaler en schrijver

Titel: De pelikaan
Schrijver: Martin Michael Driessen
Uitgever: Van Oorschot
isbn: 9789028280489

De rode stoeltjes – Edna O’Brien

rode_stoeltjes_866

Volgens Lily

De Rode Stoeltjes is een apart boek, met geen ander boek te vergelijken. Het gaat over een gezochte oorlogscrimineel uit de Balkan die zich schuil houdt in een Iers dorpje, maar ook over een bewoonster van dat dorpje (Fidelma) die heftig naar een kind verlangt en de oorlogscrimineel uitkiest om de vader te worden van haar kind. En de afschuwelijke gevolgen die dit heeft op vooral háár verdere leven. Ik vond het lastig te lezen, zeker in het begin. Karakters worden genoemd maar niet verder uitgewerkt. Je krijgt pas na lange tijd een band met Fidelma, die zichzelf ook een oorlogmisdadiger voelt, een beest. Mooi beschreven is het leed van vluchtelingen, hoe die in de zijlijn van de maatschappij leven.

Vlad, de oorlogsmisdadiger, lijkt als twee druppels water op Radovan Karadžić (1945), de voormalige psychiater, dichter en eerste president van de Servische Republiek, die na dertien jaar ondergedoken te zijn geweest, inderdaad met lange witte manen onder de schuilnaam dr. Dragan David Dabic, in juli 2008 werd uitgeleverd aan het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag en uiteindelijk afgelopen jaar tot veertig jaar celstraf werd veroordeeld wegens misdaden tegen de menselijkheid.

Fragment

‘Genocide, genocide, genocide,’ tierde hij en hij zei dat er inderdaad honderdduizenden waren gedood, maar door wie? Het was niet met absolute zekerheid vastgesteld waar de kogels van sluipschutters of het mortiervuur vandaan kwamen. Fatim zit in een tram in Sarajevo, ziet een flits en neemt aan dat ze weet van waar de mortiergranaat werd afgeschoten. Haar hoofd stond scheef, net als de plattegrond van Sarajevo scheeft werd gehouden. De richting op de kaart werd negentig graden gedraaid om te doen voorkomen dat een specifiek projectiel door een van zijn mannen was afgevuurd. Onzin. Flauwekul. Het was, vanwege de hoge ligging en de vele heuvels die de stadskern omringden, forensisch onmogelijk in Sarajevo vast te stellen vanwaar een mortiergranaat werd afgevuurd. Generaal Francis Ray, vertegenwoordiger van het VN-leger, had zelf gezegd dat de exacte positie vanwaar een mortiergranaat werd afgevuurd niet te bepalen was, en dat met verschillende mogelijkheden rekening gehouden moest worden. Bovendien was het niet aan de verdediging om te bewijzen waar de granaten vandaan kwamen, maar lag de bewijslast bij de aanklager. Sarajevo, zei hij toen, en hij liet zijn stem dalen, Sarajevo had hij in zijn hart gesloten, hij hield van die stad, en iedere granaat die daar was gevallen had hem persoonlijk geraakt. Terwijl hij naar zijn zwijgende gehoor keek, leek hij een man die een geheel eigen beeld van zichzelf aan het scheppen was.

Iedereen hoorde het beleefd aan, murw van de retorische stortvloed van bewijsmateriaal, terwijl hij uit document na document citeerde, foeterde, fulmineerde, zichzelf herhaalde en uiteindelijk verklaarde dat de Serviërs geen enkele intentie hadden gehad die stad in te nemen, dat er geen beleg was geweest en dat het een waanidee en een verzinsel van de vijand was geweest.

rode_stoeltjes_sarajevo_e61

11.541 rode stoelen in Sarajevo die elk staan voor een van de slachtoffers van het beleg van de stad (1992-1996), waarvan 643 kinderstoeltjes…

Titel: De rode stoeltjes
Schrijver: Edna O’Brien
Uitgever: De Bezige Bij
isbn: 9789023499855